iklan

KOVALIMA, HEADLINE

Regra foun rua iha rituál tara bandu iha Tilomar

Regra foun rua iha rituál tara bandu iha Tilomar

Lia-na’in husi suku Maudemo hala’o serimónia kulturál. Imajen Tatoli/Celestina Teles.

COVALIMA, 12 dezembru 2023 (TATOLI) –  Sentru Informasaun no Edukasaun Ambientál no autoridade Covalima ajusta regra foun rua – labele oho Lenuk ho foti nia tolun no labele tesi ai iha tasi-ibun – iha serimónia tara bandu ne’ebé mak realiza iha suku Maudemo, postu administrativu Tilomar.

Diretora Nasionál Sentru Informasaun no Edukasaun Ambientál, Aménica Machado Fernandes, hatete presiza konserva no proteje lenuk ho lenuk nia tolun tanba ne’e biodiversidade ida ne’ebé maka ameasadu mohu.

“Ami mai atu hametin tara bandu iha suku Maudemo hodi ajustu regra balun liga ho protesaun rekursu marinu”, Aménica Machado hatete iha Maudemo.

Nia salienta katak Governu hamutuk ho autoridade Covalima kontinua hala’o serimónia kulturál relasiona ho programa ne’ebé lansa foin lalais Ha’u Nia Tasi, Ha’u Nia Timor ne’ebé sai hanesan kampaña nasionál.

Notísia relevante: Governu lansa Programa Nasionál “Ha’u-nia tasi no ha’u-nia Timor”

“Bazeia ba informasaun husi komunidade, iha problema iha área kosteira iha suku Maudemo husi tinan ba tinan tasi-been aumenta hodi tama ba sira-nian to’os, entaun presiza tara bandu iha área kosteira”, dehan.

Reprezentante Administradór Munisípiu Covalima, Albino Carvalho Lelo, hatete serimónia kulturál tara bandu hanesan atu halulik rai ida ne’e atu tasi labele hadau fatin ne’ebé ema hela ba.

“Serimónia tara bandu ida ne’e atu hametin kultura suku Maudemo, nune’e iha pesoál balun maka sei kontrola komunidade sira ne’ebé la kumpri regra tara bandu”, afirma.

Xefe suku Maudemo, Maria Fátima, hatete rituál tara bandu ne’e halo bazeia ba rezultadu enkontru ho komunidade no aseita atu hala’o atividade ne’e.

“Rezultadu enkontru ne’e deside hamutuk regra tara bandu iha suku Maudemo hanesan komunidade tenke sulan animál, labele sunu rai, tesi ai iha área protejida, tama ema seluk nia to’os, istori malu iha fatin públiku”, realsa.

Aleinde ne’e, labele suru rai-henek iha tasi ninin, tesi ia iha mota-ibun, kaer boek, ko’a tua, kasa animál protejidu, joven labele hamosu konflitu entre Grupu Arte Marsiál, oho lenuk no foti lenuk nia tolun no labele tesi ai Parapara no ai ne’ebé moris iha tasi ninin.

Iha mós regra ba komunidade ne’ebé viola maka sei aplika multa foos saku sanulu, karau ida ho osan $ 25. Aleinde ne’e, pooulasaun husi postu administrativu seluk la halo tuir serimónia tara bandu maka sei aplika mós multa foos saku sanulu, karau ida no osan $100.

Jornalista: Celestina Teles

Editora: Maria Auxiliadora

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!