DILI, 24 janeiru 2024 (TATOLI)- Hanoin, Governu presiza aselera nomeasaun Prezidente Autoridade Munisípiu (PAM) no administradór munisipál ba munisípiu sira ne’ebé seidauk iha nomeasaun.
Deklarasaun ne’e hato’o husi Vise bankada PD, Deputadu Armando Lopes ba jornalista sira iha uma fukun PN, kuarta ne’e.
“Ida ne’e ezijénsia ida, mas ami tenke entrega ba kompeténsia Governu, tanba Governu mak iha kompeténsia ba buat sira ne’e, loloos ne’e tama ona fulan janeiru atu hotu ona ita tenke instala hotu ona,’’ reprezentante povu husi bankada Governu ne’e hateten.
Membru órgaun lejislativa ne’e hateten tan, presiza nomeasaun lalais tanba ezekusaun Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2024 la’o ona, hodi haree implementa programa ne’ebé trasa ona hodi lori dezenvolvimentu ba povu.
“Ami reprezentante povu iha uma fukun ida ne’e ezije tanba Orsamentu Jerál Estadu (OJE 2024) aprovadu ona ne’e ezekutivu sira mós prontu ona, orsamentu la ezekuta tuir kalendáriu ne’ebé iha, ida ne’e mós impaktu ba ita-nia dezenvolvimentu” nia konsidera.
Programa Governu Konstitusionál da-sia lideradu husi Primeiru-ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, sintetiza polítika públika prinsipál sira ne’ebé atu adota durante Governu ninia mandatu. Objetivu mak atu hametin no otimiza setór governasaun nian sira no sira nia rekursu, hodi habadak dalan atu transforma vizaun Ajenda Dezenvolvimentu Sustentavel 2030 nian, hodi sai realidade.
Programa ne’e kompoin husi área prinsipál neen, hanesan, afirma filafali Estadu Direitu Demokrátiku, dezenvolvimentu kapitál sosiál, dezenvolvimentu infraestrutura sira, dezenvolvimentu ekonomia, konsolidasaun governativa no boa governasaun, no kombate hasoru korrupsaun.
Orsamentu ba realiza programa ne’e promulga ona husi Prezidente repúblika, José Ramos Horta, ho valór totál konsolidadu USD 1,95 mil milloens, ba Administrasaun sentrál, Rejiaun Autonóma Espesiál Oe-cusse-Ambeno (RAEOA) no Seguransa sosiál. Valór ida ne’e inklui dotasaun 1. 83 mil milloens ba administrasaun sentrál no 60 milloens ba RAEOA.
Vise bankada PD, Deputadu Armando Lopes dehan, hanesan membru PN mandatu ne’ebé fó sei tuun iha terrenu halo fiskalizasaun, hetan difikuldade sira hafoin bele aprezenta relatóriu liuhusi plenária hodi husu Governu atu tau atensaun.
Kompeténsia Parlamentu Nasionál (PN) define iha Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste (RDTL) artigu 95. Iha artigu ne’e, iha númeru 3 alinea e hateten, fiskaliza oinsá Estadu hala’o orsamentu nasionál.
Enkuantu, Governu halo ona nomeasaun ba Prezidente autoridade ka administradór munisípiu hamutuk ualu, iha hitu simu ona pose, ba Prezidente Autoridade RAEOA seida’uk pose tanba kuarta ohin mak liuhusi reuniaun Konsellu Ministru (KM) nomea, nune’e sei hela munisípiu lima mak seidauk halo nomeasaun inklui Ataúro.
Jornalista: Nelson de Sousa
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo




