OEKUSI, 11 Agostu 2025 (TATOLI) – Juventude ho lia-na’in no inan-aman sira iha bairru Numbei suku Costa sub-rejiaun Pante Makasar Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA), realiza seremónia kulturál hodi estabelese regra no prosedimentu tara-bandu ba joven sira iha bairru referidu atu kria estabilidade no pás iha bairru laran.
Arlindo do Santos Sa’et, nu’udar lia-na’in bairru Numbei, esplika, tara-bandu ne’e, hanesan sistema regra lokál neʼebé estabelese husi komunidade no lia-na’in sira hodi bele limita problema, konflitu komunitária liuliu joven sira.
Notísia relevante:PNTL bolu urjente líder arte-marsiál no KRAM bá kazu hana malu iha Oé-Cusse
Nia dehan, objetivu implementa tara-bandu ne’e, atu harii interrasaun vida umana iha sosiedade neʼebé nakonu ho armonia, amizade, fraternidade tuir identidade vida sosio-kulturál ema timor-nian.

“Kultura ida-ne’e atu husu matak-malirin, husu rai nia na’in atu hatuun neon ho ulun-malirin ba joven sira, atu fuan ida, neon ida, haree malu ho bairru viziñu atu hadomi malu hanesan maun ho alin. Tan ne’e, ohin ami hamulak, atu anin huu la’o tuir nia dalan, loron habai la’o tuir nia dalan,” nia ko’alia iha ámbitu seremónia kultural, hala’o iha bairru Numbei.
Nia informa, Oekusi iha suku 20 maioria konsentra iha Pante Makasar, balun buka moris, balun eskola no balun serbisu, iha tinan barak problema oioin sempre akontese, Numbei naran fo’er, tanba alega joven sira iha Numbei mak halo asaun brutal, tuda ema no baku malu.
“Agora ami hamutuk ho oan sira hakarak hakribi violénsia, atu kontribui pás no estabilidade, tanba joven mak futuru nasaun nian, tan ne’e ohin ami konvida komandu PNTL, igreja no konsellu bairru sira iha suku Costa atu sai sasin, ba kompromisu ne’e,” lia-na’in ne’e dehan.
Xefe Juventude bairru Numbei, Arlindo João da Silva, dehan, atividade nu’udar inisiativa husi bairru Numbei, komposta husi lia-na’in lima iha bairru laran, tanba durante ne’e, bairru Numbei hetan xamada atensaun husi komandu PNTL nu’udar fatin risku ba violénsia.
“Inisiativa ne’e, mai husi joven sira, atu kesi ami no hamta’uk joven sira, atu krime ka problema saida de’it labele akontese iha ami-nia bairru, tanba durante ne’e festa ruma, ka ema liu la’o ba ami, sempre problema iha ami-nia bairru, depois bairru seluk no komandu PNTL konsidera bairru Numbei risku ba problema, tan ne’e mak ami husu lia-na’in no inan-aman apoia inisiativa ne’e, atu joven sira bele hakribi violénsia iha bairru laran,” nia hateten.
Notísia relevante:PNTL Oé-Cusse rejista kazu asalta malu ida iha Pante Makasar
Iha biban ne’e, Adjuntu Komandante PNTL Eskuadra Pante Makasar, Inspetur Asistente Polísia, Damiaun da Conçeição, relata, dezde Janeiru to’o Juñu 2025, konsege rejista kazu 20-resin bairru Numbei mak hanesan, ofensa integridade simples iha kazu hitu (7), asalta malu iha kazu lima (5), violénsia doméstika ka kazu públiku iha kazu lima, disputa rai iha kazu rua (2) no abandona família iha kazu ida.
“Kazu sira-ne’e, balun prosesa hela iha Ministériu Públiku no balun iha hela tribunál no balun rezolve família, maibé liuhusi polítika ne’e, joven sira bele kontribui ona, atu redús kazu ne’ebé durante ne’e rejista,” nia informa iha ámbitu ne’e.
Notísia relevante:2024, PNTL Oé-Cusse rejista kazu 596 no na’in-11 tama prizaun
Entretantu, iha seremónia kultura ne’e, akompaña mós husi Komandante PNTL Oekusi, Superintendente Asistente Polísia, Angelo Quelo, Konsellu Suku Costa, Prezidente sub-Komisaun Reguladóra Arte Marsiál (KRAM) Oekusi, Jeferinu da Cruz Salu.
Notísia relevante:PNTL Oé-Cusse aprezenta kazu asalta malu ba Ministériu Públiku
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo





