DILI, 14 Janeiru 2026 (TATOLI)—Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, foin lalais halo vizita ba Eskola Pré-Eskolár ne’ebé harii husi Veterana Magdalena Bidau Soares, koñesidu ho kódigu-naran “Kasian” iha Bogoro, Postu Administrativu Bazartete, Munisípiu Likisá.
Durante vizita, Xefe Estadu Ramos-Horta louva Veterana “Kasian” nia dedikasaun iha tempu independénsia ne’ebé harii eskola hodi tulun ema ki’ak nia-oan sira.
Iha vizita ne’e mós, Ramos-Horta rona direta preokupasaun husi Veterana “Kasian” kona-ba tinan barak eskola nia ezisténsia.
Prezidente Ramos-Horta apresia dedikasaun inan veterana “Kasian” no hatudu preokupasaun ba nia kondisaun saúde, nune’e nia sei ko’alia ho Governu liuhusi Ministériu Edukasaun, fó apoiu ba eskola sira-ne’e hodi halo regularizasaun no kontinuidade servisu edukasaun.
“Nia mak alerta ba Governu, maibé apoia halo eskola ne’e husi Governu liu husi Ministeriu Edukasaun ho Alokasaun Orsamentu hodi nia naran. Ha’u kontente tebes, ne’e hatudu ama “Kasian” ne’e úniku. Nia estudu laiha maibé matenek tebes,” Prezidente Ramos-Horta hateten liuhusi nota ne’ebé TATOLI asesu, ohin.
Ramos-Horta hatutan, fó ona instrusaun ba ekipa Prezidénsia atu fó fasilidade transporte bainhira inan veterana “Kasian” presiza ba Dili, liuliu halo tratamentu ba nia saúde, tanba agora enfrenta moras oioin inklui problema kardiovaskulár konforme nia (Kasian) hateten no presiza kontinua akompañamentu médiku.
Atualmente, Pré-Eskolár no Eskola Bázika iha Bogoro, Bazartete, estudante hamutuk 89 ne’ebé hala’o hela prosesu aprendizajen loro-loron.
Maske inan veterana “Kasian” foin lalais hetan internamentu iha Ospital Nasional Guido Valadares (HNGV-sigla portugés) iha fulan-Dezembru 2025 tanba problema saúde, maibé nia kontinua halo esforsu atu tau matan ba eskola sira-ne’ebé nia harii.
Iha vizita Prezidente Ramos-Horta hamutuk ho ekipa Prezidénsia fahe vitamina ba estudante no profesór sira-ne’ebé hanorin iha eskola referidu, no material pasta eskola no kadernu ba labarik estudante sira, ne’ebé apoiu mai husi empreza lokál timoroan “Bandido Qualidade”.
Vizita Prezidente ne’e konsidera hanesan sinál rekoñesementu Estadu nian ba kontribuisaun veteranu sira-nian, liuliu inan feto veterana sira, ne’ebé kontinua fó kontribuisaun konkretu ba dezenvolvimentu komunidade no formasaun jerasaun foun iha Timor-Leste.
Magdalena Bidau Soares “Kasian” mak eis-gerrilleira no veterana rezisténsia ida-ne’ebé, depois independénsia, dedika-aan ba promosaun edukasaun pré-eskolár no eskola bázika.
Nia uza nia pensaun veterana nian hodi kontribui ba konstrusaun eskola no mós mobiliza apoiu husi instituisaun Governu no doadór sira.
Inan veterana ne’e konsidera edukasaun hanesan investimentu longu ba futuru labarik sira-nian, liuliu iha área rurál sira iha Munisípiu Likisá.
To’o agora, inan veterana “Kasian” harii ona eskola lima (5) iha Munisípiu Likisá mak hanesan Eskola Pré-Primária Varela Haburas, Bermetha Haburas, eskola rua (2) ne’e hetan ona rekoñesementu husi Governu, entretantu eskola Bázika Filiál Tesi Bunahan, EBF Nicolau Lobato no EBF Guilermino Gonsalves, seidauk hetan akreditasaun husi Ministériu Edukasaun tanba estatutu eskola sira seidauk loos.
Eskola sira-ne’e inan “Kasian” fó naran ba, foti husi saudozu sira-ne’ebé dedika nia vida ba luta libertasaun Timor-Leste, hanesan sinál rekoñesementu ba sakrifísiu jerasaun rezisténsia nian.
TATOLI
