DILI, 25 Novembru 2025 (TATOLI)—Ministru Transporte Komunikasaun (MTK), Miguel Gonçalves Manetelu, akompañadu husi Ministru Planeamentu Investimentu Estratéjiku, Gastão Sousa, Ministra Finansa, Santina Cardoso no ekipa tékniku husi Konsellu Jerál Cabo Timor-Leste, Empreza Públika (CTL, E.P) lansa try out koneksaun internet fibra ótika ligasaun husi Austrália mai Timor-Leste ba iha nivél liña Governu.
Notísia Relevante: Governu sei lansa kabu fibra ótika iha trimestre dahaat tinan-ne’e
Ministru Transporte Komunikasaun, Miguel Gonçalves Manetelu, hateten investimentu ne’e atu tama ba komersiál ka merkadu tanba Governu labele halo investimentu tama ba merkadu, nune’e kria empreza estatál ida mak sei jere liña internet ne’e hodi tama ba merkadu.
“Ohin, ita lansa try out ne’e ba liña ministeriál sira, ita seidauk fó ba operadór sira tanba ita hakarak haree ninia velosidade laténsia ne’e oinsá. Nune’e semana hirak tuir mai, ita bele fó ona ba operadór sira hodi koko hotu,” Ministru Manetelu informa ba jornalista sira iha hafoin lansa try out ba fibra ótika iha Bebonuk, ohin.
Aleinde halo try out, nia dehan, Governu mós sei halo preparasaun lubuk ida hodi hakat ba espasu komersiál liuliu kona-ba presu sira iha merkadu interna no mós rejionál tanba kustu ne’e rasik sei iha konsultasaun, bainhira lansa ona sei hatene loloos ninia presu Giga Bite (GB) no Mega Bite (MB).
“Prezensa husi fibra ótika sei la hamate operadór internet sira seluk maibé ita iha polítika atu liberaliza setór telekomunikasaun hodi halo kompetisaun no bele asegura segredu nasaun nian liuliu uza sibernétika,” nia dehan.
Aleinde ne’e, Austrália rezerva kapasidade internet ba Timor-Leste iha 13.5 TB, maibé husi kuantidade ne’e depende ba TL nia nesesidade merkadu katak operadór sira hakarak sosa kuantidade hira husi Governu, entaun ba públiku sira-ne’ebé hakarak sosa liuhusi operadór sira tanba aleinde sira fornese internet iha mós mobile hanesan TT, Telemor no Telkomsel.
“Tanba ne’e, ami iha eransa katak operadór sira bele sosa banda lagra internet husi CITL ne’e ho boot para fornese ba públiku iha territóriu tomak,” nia hateten.
Enkuantu kabu sub-marinu ne’e rasik sei jere husi CTL, E.P no konsellu jerál ne’ebé kompostu husi governante na’in-tolu (3) mak Ministériu Transporte Komunikasaun (MTK), Ministériu Planeamentu Investimentu (MPIE) no mós Ministériu Finansa (MF).
Tuir informasasaun, sistema operasionál internet fibra ótika sei lansa ba komersiál antes fulan-Marsu 2026.
Notísia Relevante: Kriasaun CTL, E.P sei jere kabu submarinu fibra ótika
Jornalista : Alexandra da Costa
Esitór : Cancio Ximenes




