DILI, 19 outubru 2022 (TATOLI)–Koordenador La’o Hamutuk, Celestino Gusmão Pereira, husu Governu atu fó prioridade ba setór agrikultura iha proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) tinan fiskál 2023, nune’e bele redús importasaun.
“Primeiru investe iha agrikultór atu nune’e redús importasaun. Tanba agrikultura bele asegura konsumu ai-han iha ita-nia rai-laran. Segundu bele avansa ba prosesamentu indústria kiik ne’ebé ita lori asuntu ne’e ba future, nune’e iha aban bainrua ita bele ajuda ekonómia mínimu iha rai-laran,” Celestino Gusmão Pereira hateten ba Agência Tatoli, iha nia kna’ar fatin Bebora, kuarta ne’e.
Nune’e mós, nia husu atu Governu fó prioridade ba edukasaun tanba tinan 20-resin Timor-Leste ukun rasik an ne’e, edukasaun la’o iha fatin de’it.
“Parte edukasaun Governu halo balun no ita apresia maibé ida-ne’e seidauk to’o tanba iha kuríkulu balun seidauk implementa ho didi’ak, inklui manorin sira-nia kuiñesimentu la atualizadu. Nune’e presiza iha dezenvolvimentu siénsia teknólojia kada minutu iha mudansa entaun hirak ne’e kontribui mós,” nia dehan.
Ho ida-ne’e, presiza iha sistema apropriadu atu manorin sira kontinua atualiza sira-nia kuiñesimentu kada tinan, atu ajuda prodús rekursu umanu ne’ebé forte no iha kbiit boot, nune’e hasa’e sira-nia kuiñesimentu kona-ba siénsia no teknólojia ne’ebé modernu.
Tanba ne’e, proposta Oramentu Jerál Estadu tinan 2023, Governu hamutuk ho Parlamentu Nasionál (PN) presiza halo estudu no halo análiza kle’an katak osan ne’e iha returnu ka lae, tanba nia returnu kuaze iha dúvida no investimentu kiik.
Di’akliu fó prioridade ba programa ne’ebé realistíku tuir kbiit no rekursu umanu ne’ebé iha atu garante duni ezekusaun no kualidade ensinu.
La’o Hamutuk nota katak alokasaun ba setór sira-ne’ebé liga diretamente ba dezenvolvimentu rekursu umanu (edukasaun, saúde, bee mós no agrikultura) hetan de’it 16% hosi OJE tomak, nune’e La’o Hamutuk enkoraja deputadu sira atu diskute ho kle’an ho Governu durante debate orsamentu refere.
“Atu realiza orsamentu ne’ebé efikás, sujere ba PN atu hametin fali prosesu avaliasaun programa hodi asegura iha duni benefísiu ba povu no atu revee fali alokasaun orsamentu balun ne’ebé seidauk iha evidénsia kona-ba benefísiu,” nia dehan.
Jornalista : Osoria Marques
Editór : Cancio Ximenes




