DILI, 09 Janeiru 2026 (TATOLI) – Enviada Austrália nian ba Projetu Greater Sunrise, Katrina Cooper, akompaña hosi reprezentante sira hosi Embaixada no Governu Austrália nian, iha Timor-Leste iha ámbitu hosi vizita traballu ida ne’ebé hakarak akompaña no aprofunda diskusaun bilaterál sira kona-ba dezenvolvimentu projetu nian.
Iha loron 8 Janeiru 2026, Katrina Cooper hasoru malu iha Palásiu Governu ho Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão no Ministru Prezidénsia Konsellu Ministru no interlokutór Timor-Leste nian iha diskusaun sira kona-ba Greater Sunrise, Agio Pereira.
Enkontru sira permite troka hanoin sira kona-ba estadu diskusaun sira nian no kooperasaun ne’ebé la’o hela, no mós reafirmasaun ida kona-ba kompromisu fahe nian atu avansa projetu liuhosi diálogu konstrutivu, respeitu ba malu, no parseria, ho hanoin atu masimiza ninia benefísiu sira.
Enkontru hirak-ne’e, jeralmente ko’alia kona-ba kooperasaun bilaterál no akompañamentu ba dezenvolvimentu projetu nian, tuir Tratadu entre Austrália no Repúblika Demokrátika Timor-Leste ne’ebé estabelese fronteira marítima sira iha Tasi Timor, ne’ebé asina ona iha loron 06 Marsu tinan 2018.
Durante enkontru sira temi kona-ba relevánsia estratéjiku hosi projetu ba dezenvolvimentu nasionál, inklui importánsia hosi implementasaun opsaun liga ba Timor-Leste liuhosi gazodutu, refere nota imprensa ne’ebé TATOLI asesa husi portál ofisiál Governu nian, sesta ne’e.
Enviada Austrália repete nia Governu nia kompromisu atu servisu besik ho Governu Timor-Leste, parseiru konsórsiu projetu no parte relevante sira seluk hodi garante kontinuidade diskusaun sira.
Hanesan parte husi vizita ne’e, Katrina Cooper simu mós husi Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta, Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas, no Ministru Petróleu no Rekursu Minerál, Francisco da Costa Monteiro.
Importante atu hanoin hikas katak Katrina Cooper uluk sai hanesan ko-ajente Austrália nian iha prosesu Akordu Tasi Timor nian, ne’ebé lori ba asinatura Tratadu Fronteira Marítima sira entre nasaun rua ne’e, no partisipa, iha fulan-Maiu tinan liubá, hanesan oradór iha Konferénsia Internasionál Daruak iha Díli kona-ba Direitu Tasi nian.
Kampu gás Greater Sunrise nian lokaliza maizumenus kilómetru 140 ba súl hosi tasi-ibun Timor-Leste nian. Konsórsiu dezenvolvimentu projetu kompostu hosi TIMOR GAP, ho partisipasaun 56,6%, Woodside, ho 33,44%, no Osaka Gas Australia, ho 10%. Estudu konseptuál independente ida kona-ba dezenvolvimentu Greater Sunrise nian, ne’ebé hala’o hosi empreza britániku Wood entre fulan-Abril no Novembru 2024, konfirma viabilidade hosi opsaun dezenvolvimentu projetu nian iha Timor-Leste no nia kontribuisaun potensial ba ekonomia nasional.
Dezenvolvimentu Greater Sunrise, inklui ligasaun gazodutu ba kosta súl Timor-Leste nian, entre prioridade nasionál sira ne’ebé define hosi IX Governu ba kreximentu no dezenvolvimentu ekonómiku nasaun nian.
TATOLI




