OEKUSI, 07 Jullu 2026 (TATOLI) – Diresaun Serbisu Rejionál Rejístu Sivíl Notariádu Rejiaun Administrativa Espesiál Oekusi Ambeno (RAEOA) rekolla ona reseita ba kofre Estadu hamutuk $46,650.00 liliu husi tratamentu kadernu pasaporte komún no pasaporte servisu, durante fulan neen nia laran, hahú husi fulan-Janeiru to’o Juñu 2026.
Diretór Serbisu Rejionál Rejístu Sivíl Notariadu Oekusi, Júlio Coel, hato’o ba Ajénsia TATOLI, I.P. katak sidadaun sira hasai pasaporte bazeia ba sira-nia nesesidade no montante ne’ebé selu mós kategoria ketak-ketak.
“Reseita ne’e rekolla liuhusi tratamentu pasaporte komún no pasaporte servisu, no mós balun hasai pasaporte ne’e depende sira-nia nesesidade, balun hasai ho kategoria normál ba loron 10 sei selu $50,00, balun hasai loron tolu (3) nian selu $75,00 no balun hasai loron ida nian selu $100,00 kada pasaporte,” Júlio Coel haktuir iha Oekusi.
Detaillu reseita kada trimestre
Diretór ne’e informa katak reseita ne’ebé rekolla fahe ba trimestre rua. Iha trimestre dahuluk, Notariadu Oekusi konsege rekolla rihun $9,875.00 iha fulan-Janeiru, ne’ebé sa’e fali ba rihun $11,500.00 iha fulan-Fevereiru, no maka’as liu iha fulan-Marsu ho montante rihun $16,000.00.
Entretantu, ba trimestre daruak, rekolla mós reseita ne’ebé komesa tuun uitoan, hodi rejista rihun $3,550.00 iha fulan-Abríl, sa’e fali ba rihun $4,250.00 iha fulan-Maiu, no rezultadu kálkulu finál ho rihun $5,725.00 iha fulan-Juñu.
Finánsia ba fulan-Juñu ne’e mai husi sidadaun na’in-haat ne’ebé trata pasaporte loron ida nian ho montante $400.00, na’in-tolu selu kategoria $75.00 ho montante hamutuk $225.00, no sira-ne’ebé selu kategoria $50.00 hamutuk ema na’in-102 ho totál rihun $5,100.00.
Mekanizmu no kritéria asesu
Ezekutivu ne’e esplika katak, bainhira atu trata pasaporte hodi asesu, nia kritéria simples de’it, tanba presiza de’it dokumentu rua hodi nune’e bele hasai foto no submete kedas dokumentu sira.
“Bainhira atu trata pasaporte hodi asesu, nia kritéria simples de’it, presiza dokumentu rua de’it laiha dokumentu seluk, hanesan Billete Identidade (BI), sertidaun Nascimentu ka sertidaun RDTL.”
Nune’e mekanizmu atu foti pasaporte ne’e, nia prosesu tomak konsentra de’it iha serbisu notariadu munisípiu, submete dokumentu sira, depois hasai foto, simu resibu no selu iha banku, depois parte notariadu enkamiña fali ba nasionál.
“Hothotu tenke foti iha Dili, karik sira-ne’ebé urjente loron ida nian, maibé sira-ne’ebé trata baibain hanesan loron tolu to’o loron 10, bele hein fulan ida tanba kouta ne’ebé Diresaun Jerál Notariadu atribui mai Oekusi, kada semana ema na’in-14 de’it,” nia hateten.
Limitasaun kouta no reklamasaun komunidade
Diretór Rejistu Sivíl ne’e fundamenta katak, dezafiu boot ne’ebé sira enfrenta durante ne’e mak preokupasaun husi komunidade sira tanba laiha serteza loloos atu foti dokumentu pasaporte ne’e, bazeia ba planu katak kestaun asinatura finál husi diretór nasionál sei konsentra hotu iha Dili.
“Tanba kouta ne’ebé nasionál atribui mai RAEOA ho númeru ki’ik tebes, kada semana fó de’it ema na’in-14 maka bele trata pasaporte, ida-ne’e maki ta-nia problema, dala-barak ema hatama reklamasaun tanba maioria Oekusi ne’e presiza pasaporte atu asesu liuhusi transporte Terrestre no viajén ba nasaun viziñu, maib’e nia pronlema maka limitasaun,” nia ramata.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo
