iklan

INKLUZAUN SOSIÁL

Luciano Purificação: “Defisil aprende lian jestuál maibé la sai barreira”

Luciano Purificação: “Defisil aprende lian jestuál maibé la sai barreira”

Tradutór Lian Jestuál ba Ema ho Defisiénsia (EhD), Luciano Purificação. Imajen/Tatoli.

DILI, 22 setembru 2023 (TATOLI)–Tradutór Lian Jestuál ba Ema ho Defisiénsia (EhD), Luciano Purificação, hateten defisil aprende lian jestuál maibé la sai barreira ba nia hodi kontinua apreende.

Nia hatutan, maske desfisil maibé nia iha vontade aprende lian jestuál atu ajuda maluk defisiénsia sira liuliu defisiénsia matan ho tilun.

Tradutór Lian Jestuál ba Ema ho Defisiénsia (EhD), Luciano Purificação. Imajen/Tatoli.

“Lian jestuál ne’e halo ha’u kuriozu tebes atu aprende mak dahuluk ha’u hanoin hanesan buat foun ida no seidauk hatene nia importante ka lae. Maibé, bainhira ha’u apreende hosi tempu ba tempu, ha’u hanoin lian jestuál ne’e importante tebes tanba iha serimónia, eskola, eventu ruma no ba saida de’it bainhira ema defisiénsia matan ho tilun partispa, tenke tradus ho lian jestuál ba sira,” Luciano Purificação hateten ba Agência Tatoli liuhosi programa Entrevista Eskluziva ho topiku “Lian Jestuál Ba Defisiénsia Tilun” iha estúdiu, Faról, sesta ne’e.

Nia dehan. lian jestuál ne’e importante no iha vantajen boot ba ema ho defisiénsia inklui ema ho la defisiénisa sira tanba bele aprende ba malu.

“Lian jestual la’ós importante ba ha’u de’it maibé ba maluk defisiénsia sira, tanba ne’e ba ha’u ne’e importante no iha benfisiu boot mai ita no oportunu atu aprende ho organizasaun defisiénsia nian no bele kontribui mós ba defisiéinsia sira,” nia dehan.

Atuál asisténsia iha Departamentu Inkluzaun ne’e hateten, molok sai tradutór nia rasik la gosta no diskrimina ema ho defisiénsia sira.

“Maibé ko’alia ho onestu katak aprendizajen iha universidade hamutuk ho ema defisiénsia defisil, ha’u diskrimina sira tanba dala ruma aula ha’u tama uluk itha depois mak sira tama se lae sira tama tuir. Maibé depois ha’u aprende tinan rua, foin sente katak sira mós importante ba ita. No iha momentu ne’e kedas ha’u hamutuk no aprende ho sira loro-loron no ha’u mós sai ema primeiru ne’ebé hatene lian jestuál no sai tradutór ba maluk defisiénsia sira,” nia hateten.

Nia dehan, nia diskrimina ema ho defisiénsia tan de’it ambiénte la hanesan dezde iha ensinu sekundáriu mai universidade nian entaun sente la konfortável ho sira maibé agora lae.

Nia dehan, ema ho defisiénsia tilun iha Timor-Leste hamutuk 2.511 no iha Klibur Defisiénisa Timor-Leste (KDTL) hamutuk 120, no kolega barak iha munisípiu seidauk hatene lian jestuál tanba limitasaun rekursu umanu.

“Tanba ita iha de’it ema na’in-25 no ativa ne’e na’in-hitu (7). Entaun, ami ne’ebé atu halo advokásia ne’e tenke aprende lai hafoin tun. Maibé, husu atu ita hotu atu halo komunikasaun di’ak ho ema ho defisiénsia matan tilun ne’e hanesan ita, direitu no opurtunidade mós hanesan ita no sira hakarak halo komunikasaun ho ita. Nune’e, husu labele diskrimina sira tanba sira mós bele halo atividade saida de’it hanesan ita,” nia hateten.

Jornalista : Osória Marques

Editór      : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!