KOVALIMA, 10 Juñu 2026 (TATOLI)-Organizasaun Komunitária Hali Ba Dame (HABADA), iha loron 10 fulan-juñu 2026 ne’e fasilita formasaun faze da-ruak ba membru kosellu suku Beko, postu administrative Suai, Kovalima atu oinsá rezolve problema sosiál no violénsia sira iha futuru.
Iha formasaun faze dahuluk nian, organizasaun ne’e rejista kazu ne’ebé hato’o husi formandu sira maiória akontese iha fatin ne’e mak hanesan kazu violénsia doméstika, lanu, disputa rai, dezempregu no violénsia seksuál.
Diretór Ezekutivu, ONG HABADA Abel Amaral hateten, formasaun seguransa komunitária ba membru konsellu suku Beko, ne’e atu oinsá halo avalisaun ba atividade HABADA nian ne’ebé realiza ona iha tinan 2025 iha suku Beko.
Atividade formasaun ba faze da-ruak ita atu haree katak problema ne’ebé aprezenta iha tinan 2025 sei iha ka la’e, se laiha ona tanba sa ida, mekanizmu oinsá atu rezolve problema tuir dalan los ho loloos hanesan tipu kazu ne’ebé mak komunidade sira presiza hato’o keixa ba iha PNTL no kazu ne’ebé mak bele rezolve hanesan kazu sivil kona-bá disputa rai.
“Membru konsellu suku iha kompeténsia atu halo mediasaun l maibé ba kazu krime sira hanesan violénsia doméstika la’os kompetensia konsellu suku sira atu rezolve tanba krimi públiku presiza refere ba Ministériu Públiku ka liuhusi PNTL,” nia hateten ba jornalista sira iha suku Beko.
Nia hatutan formasaun ne’e mós atu hasa’e koñesimentu komunidade sira-nian atu kontribui ba páz no estabilidade hodi kontribui ba dezenvolvimentu nasaun nian liuliu iha munisípiu Kovalima.
“Kazu ne’ebé ami rejista disputa rai,konflitu entre GAM, iha suku Beko ami hanoin iha lista ne’ebá iha kazu 5 mak komunidade sira hato’o mak hanesan violénsia doméstika, disputa rai,animál tama toos,”nia relata.
Komandante PNTL Munisípiu Kovalima, Superitendente Polísia, Paulino Carmo hateten papel PNTL atu fó satisfasaun seguransa ba komunidade sira ho neutru tuir lei no ordém hodi la haree ba grupu, koor, partidu, organizasaun no seluk tan.
“ONG fasilita formasaun seguransa komunitária faze ba da-ruak iha suku Beco oinsá atu halo avalisaun ba problema sira ne’ebé mak identifika nia too ona iha ne’ebé, tanba formasaun faze ba dahuluk HABADA identifika problema balum oinsa atu halo avalisaun . Ami hatene katak iha Suku Beco problema kona-bá disputa rai, kona-ba husik animal karau,”nia hateten.
Iha fatin hanesan Reprezentante administradór postu administrativu Suai, Vítor Gomes reforsa dezenvolmentu atu la’o di’ak iha munisípiu depende situasaun seguransa ne’ebé páz no hakmatek tanba hetan kontribuisaun husi ninia sidadaun sira.
“Dezenvolvimentu atu la’o depende ba situasaun seguransa iha munisípiu Kovalima.Ita hatene Kovalima munisípiu ne’ebé mak indústria entaun presiza garante estabilidade,”nia hatutan.
Jornalista:Celestina Teles
Editór:Florencio Miranda Ximenes




