OÉ-CUSSE, 26 agostu 2022 (TATOLI) – Ministru Defeza, Filomeno da Paixão de Jesus, akompaña hosi Xefe Estadu Maiór Jenerál F-FDTL, Tenenete Jenerál Falur Rate Laek, sesta ne’e halo inaugurasaun ba edifísiu FALINTIL-Forsa Defeza De Timor-Leste (F-FDTL) iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA) hodi garante seguransa ba soberania Timor-Leste.
Edifísiu postu F-FDTL ne’e lokaliza iha bairru Sikone, aldeia Manuimpena, suku Lalisuk, sub-rejiaun Pante Makasar.
Ministru Defeza, Filomeno da Paixão de Jesus, reprezenta VIII Govenru agradese ba Governu anteriór, tanba mai ho ideia ne’ebé kapaas tebes, líder nasionál Xanana Gusmão hamutuk ho Prezidente Autoridade Mari Alkatiri, hamutuk ho populasaun Oé-Cusse hanoin hodi hatuur postu ida iha Oé-Cusse, ho fatin ida kapaas tebes.
“VIII Governu kaer nafatin sira-nia inisiativa no planu estratéjiku, dezde 2011-2030 mai iha konseitu estratéjiku ne’ebé ita halo foun agora, dispozitivu sistema forsa nian, Governu ne’e apoia tebes ba kontinuasaun projetu ne’e, tanba antes ne’e ita halo adisionál atu kompleta tiha konstrusaun ne’e, nune’e forsa ne’e bele mai, bele garante seguransa hamutuk ho populasaun sira atu haree soberania Timor-Leste iha Oé-Cusse,” Filomeno da Paixão de Jesus, ko’alia ba joranlista sira iha suku Lalisuk.
Tuir nia observasaun katak, hafoin inagurasaun ba fasilidade ne’e, hatudu konstrusaun ne’e iha kualidade di’ak maibé sei persiza empreza kompleta serbisu balun.
Xefe Estadu Maiór Jenerál, F-FDTL, Falur Rate Laek, informa, edifísiu foun ne’e hanesan kresimentu ba forsa armada nian ba iha faze modernizasaun.
“Ohin liu tinan barak ita mai inaugura, ne’e forsa armada sei hetan tán kresimentu apoiu infraestrutura atubele koloka ninia forsa ba, atu ba iha faze modernizasaun no profisionalizasaun,” nia katak.
Dirijente forsa armada ne’e agradese ba Governu Timor-Leste, ne’ebé halo doasaun ho esforsu tomak, tanba prosesu faze konstrusaun tinan barak ona, to’o tinan ne’e mak foin halo inaugurasaun.
Nia agradese ba autoridade RAEAO ho komunidade tomak tanba kontribui entrega rai ba Estadu hodi halo dezenvolvimentu iha Oé-Cusse.
“Ha’u husu ba forsa sira-ne’ebé atu mai destaka iha Oé-Cusse, tenke uza fasilidade sira-ne’e ho responsabilidade, tanba istória dezenvolvimentu forsa armada hatudu ona katak tenke iha sentidu responsabilidade ba uza sasán Estadu nian,” nia afirma.
Adjunta Prezidente Autoridade RAEOA, Leonia da Costa Monteiro, reprezenta Prezidente Autoridade RAEOA, orgullu Governu Sentrál harii fasilidade ba seguransa iha RAEOA hodi asegura lutu nasaun nian.
“Ami nia hanoin importante tebes ba liña koordenasaun ho autoridade, nune’e bele apoiu serbisu la’o ho susesu, ami prontu atu apoiu, imporante liña koordenasaun tanba fasilidade ne’e iha RAEOA, entaun autoridade mós iha responsabilidade atu tau matan,” nia katak.
Diretora empreza Ervel Unipesoál, Lda, Amelia de Jesus Pereira, relata relatóriu kona-bá razaun empreza halo konstrusaun ne’e la bazea kontratu tanba prosesu burokrasia.
Tuir nia, konstrusaun ba edifísiu F-FDTL ne’e, liuhosi prosesu konkurdu iha 2014, empreza vensedór primeiru maka Pedro Carrascalão, maibé abandona projetu ne’e tanba ezekuta fali konstrusaun seluk iha Oé-Cusse.
Nune’e iha 2015, Komisaun Nasionál Aprovizionamentu (CNA, sigla portugés) konvida empreza Ervél Unipesoál, Lda, hanesan vensedór daruak, selebra kontratu hodi kontinua hikas konstrusaun ne’e ho valór $457,464.44.
“Tanba iha adisionál ne’e mosu barak hanesan landscaping, eletrisidade, perfurasaun bee-moos nian, dezeñu no BoQ ne’ebé submete iha 2017 foin hetan aprovasaun hosi Ministériu Defeza mandatu VIII Governu ho valór adisionál millaun $1-resin ($1,202,707.94) hamutuk ho valór kontratu, besik millaun $1,660,172.40.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Evaristo Soares Martins




