DILI, 27 maiu 2024 (TATOLI) – Moru ba protesaun eskola sira iha territóriu nasionál, Diretór Nasionál Infrastrutura no Edukativu iha Ministériu Edukasaun (ME), Hélio Lopes, hateten, ME sei konsidera iha tinan orsamentu tuirmai.
“Eskola barak presiza moru, maibé ita-nia orsamentu ita konsentra ba fasilidade, saladeaula, sala profesór nian, ita fó instalasaun bee-moos ba eskola sira, konstrui dapur. Ita labele halo uluk konstrusaun ba moru, tanba iha eskola balun presiza tebes saladeaula entaun ita responde lai buat hirak ne’e para estudante sira iha kondisaun ida ne’ebé di’ak hodi partisipa iha ensinu aprendizajen. Tanba ne’e ita halo prioridade hirak-ne’e fazeadamente, agora ita konsentra ba fasilidade importante sira iha kondisaun ne’ebé mínimu molok ita hakat ba konstrusaun moru,” nia dehan ba Tatoli, iha nia knar fatin, ohin.
Diretór Helio Lopes hateten, la’ós jeneraliza katak ME la halo moru protesaun, moru protesaun ne’e sei halo no tau ona iha planu maibé ME tenke rezolve uluk fasilidade bázika sira seluk ne’ebé obrigatóriu iha kada eskola sira.
Iha parte seluk, Koordenadór Eskola Báziku Filial (EBF) Becusse de Baixo, João Sequeira, husu ba Ministériu Edukasaun, atu konstrui moru protesaun nune’e bele evita movimentasaun ema nia inklui animál.
“Ita husu ba Ministériu Edukasaun atubele halo moru protesaun ba ita-nia eskola ne’e, tanba ita presiza moru protesaun, agora moru laiha animál sira tama-sai eskola, kalan joven sira la’o-ba mai hemu tua fali iha arredór eskola nian, ne’e prejuízu la di’ak”, koordenadór ne’e esplika.
Nune’e, nia dehan, kria moru protesaun ne’e aleinde evita movimentasaun ema nian inklui animál, bele fasilita profesór sira kontrola estudante ho fasil no estudante sira mós sente seguru hodi tuir aula inklui tempu intervallu.
Koordenadór eskola EBF Camea Rai Hun Bekora, Augusto da Conceição Ribeiro, husu ME atu konstrui moru foun tanba udan boot iha 4 Abríl 2021 ne’e, moru estraga hotu ona.
“Ami halo ona karta pedidu ba iha Ministériu Edukasaun maibé seidauk iha responde, tanba iha loron 4 abríl 2021 ne’e mota boot sobu hotu ami-nia moru sira-ne’e, no momentu ne’e sira mai haree ona maibé to’o agora nafatin la iha responde,” nia haktuir.
Adjuntu Diretór Eskola Ensinu Sekundáriu Jerál (ESJ) 4 Setembru UNAMET Balide, Alexandre da Costa mós rekomenda ba Ministériu Edukasaun atu konstrui moru protesaun eskola hodi evita komunidade halo movimentu ba-mai iha resintu eskola ne’e.
“Ambiente eskola 4 Setembru UNAMET ne’e la kontribui atu garante kualidade edukasaun ensinu prosesu parendizajen, tanba konsentrasaun alunu ba matéria mak susar. Nune’e, ha’u rekomenda ba Ministériu Edukasaun atu halo moru protesaun ba eskola hodi evita estrundu iha eskola,” adjuntu dehan.
Nia hateten, Ministériu Edukasaun presiza atu konstrui moru protesaun, tanba komunidade barak mak hela iha arredór eskola no loron-loron halo movimentu ba-mai, inklui mós fa’an roupa no toba iha eskola iha loron sábadu.
“Ne’e prejuízu negativu ne’e ba iha ensinu aprendizajen tanba sira-nia movimentasaun utilizasaun arredór eskola ne’e loron-loron, no iha loron sábadu ne’e sira faan fali obralan iha arredór eskola no varanda eskola, dalaurma sira toba fali iha tempu sábadu nian”, nia dehan.
Estudante Eskola Ensinu Sekundáriu Jerál (ESG) 4 De Setembru UNAMET Balide, Marlisia Maria Bonaparte, sente triste tamba komunidade hela iha arredór eskola ne’e halo movimentasaun ba-mai bainhira iha sira-nia prosesu aprendizajen la’o hela.
“Tiu ho Tia sira-nia-oan ne’e halai tama sai entaun ami la iha konsentrasaun ba matéria ne’ebé profesór sira esplika , tanba ne’e mak ami estudante ne’e husu ba Governu liu-liu Ministériu Edukasaun atu halo moru protesaun ba ami-nia eskola atu nune’e ami fokus ba eskola no fokus ba estuda” nia rekomenda.
Jornalista : Osória Marques
Editór: Rafael Ximenes de A. Belo
