iklan

EDUKASAUN, DILI

Inspetór eskolár presiza hasa’e koñesimentu kona-ba literasia-numerasia bázika 

Inspetór eskolár presiza hasa’e koñesimentu kona-ba literasia-numerasia bázika 

Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus Soares. Imajen Tatoli/Egas Cristóvão

DILI, 26 Maiu 2025 (TATOLI)-Ministériu Edukasaun (ME) hamutuk ho Gabinete Inspesaun Jerál, segunda ne’e kapasita formasaun kona-ba literasia no numerasia bázika ba inspetór eskolár iha territóriu.

Objetivu husi formasaun ne’e kapasita no hasa’e abilidade inspetór eskolár sira-nia koñesimentu kona-ba oinsá halo inspesaun ba eskola sira. Tanba inspetór eskolár nia knaar hanesan inspetór ne’ebé halo inspesaun ba eskola sira, hodi haree asuntu administrativu no assuntu aprendizajen, nune’e mós assuntu finanseiru sira iha eskola.

Ministra Edukasaun, Dulce de Jesus Soares, hatete inspetór eskolár sira presiza iha koñesimentu kona-ba literasia bázika.

“Tanba ne’e ohin Ministra Edukasaun liuhusi inspesaun jerál no diresaun jerál edukasaun pre-eskolár, ensinu báziku no ensinu rekerente halo formasaun literásia bázika ba inspetór pre-eskolár, nune’e inspetór ensinu báziku no ensinu sekundáriu jerál, tékniku vokasionál iha teritóriu, maibé iha primeira faze halo ba inspetór na’in-50-resin no segunda faze mós ema na’in-50-resin”, Ministra hatete.

Tanba ne’e mak ME tau prioridade ba literasia bázika no ida-ne’e importante atu garante kualidade inspetór eskolár.

“Maibé ami haree liu assuntu aprendizajen, tanba banhira sira halo monitorizasaun ba eskola sira, inspetór sira mós presiza komprende konteúdu kurrikulár, liu-liu Ministeriu Edukasaun ami tau prioridade boot literasia baze ka literasia fundasionál hanesan prioridade governu, ida-ne’e importante atu garante katak estudante sira hotu-hotu iha nivel ensinu báziku tenke iha nível literasia, numerasia ne’ebé maka di’ak”, nia dehan.

Nia dehan atu ida ne’e la’ó ho di’ak, presiza inspetór sira komprende oinsá maka prosesu aprendizajen literasia no numerasia bele la’o ho di’ak.

“Hakarak fó mensajen katak tenke aumenta sira nia responsabilidade, sira-nia koñesimentu ba iha literasia no numerasia ne’e rasik, se lae oinsá maka sira bele ajuda profesór sira hanorin ho di’ak, se sira komprende kuandu sira ba halo supervizaun ba eskola, se profesór hanorin literária no numerasia ladún loos”, nia dehan.

Nia rekorda tan inspetór eskolár tenke komprende, la’os hakarak de’it profesór hanorin la hatene no hanorin la di’ak, maibé sira tuur hamutuk halo diskusaun, tanba iha ne’ebá inspitor, profesór no iha diferente eskola no iha mós mentór, sira ne’e hamutuk halo sira nia diskursu, atu oinsá hanorin ba malu atu hanorin ho di’ak liu tan.

Iha fatin hanesan Inspetora Jerál Ministeriu Edukasaun, Maria Manuel Gusmão, hateten literasia ho numerasia la’ós buat fasil, maibé hanesan baze fundamentál.

“Ha’u hakarak dehan literasia ho numerasia ne’e la’os buat ida fasil maibé ne’e baze bainhira la hatene ona, ba oin mos sei la hatene, tamba ita iha problema barak no ita la konsiente katak labarik barak ba iha oin la hatene lee no konta”, nia dehan.

Nia husu inspetór sira atu haree oinsá labarik sira bele hatene lee no presiza buka dadus kona-ba eskola sira ne’ebé estudante sira sei fraku ba literasia.

“Ha’u la hatene inspetór sira iha ne’e ita boot sira ba haree oinsá mak labarik sira ne’e hatene lee ka-lae, no ita boot sira iha dadus dadus balun kona-ba eskola ne’ebé mak menus iha literasia no numerasia ka-lae”, nia dehan.

Nia husu ba inspetór sira atu toma atensaun ba eskola sira oinsá hanorin literasia no numerasia ba ba estudante sira. “Ita-boot sira presiza tun fali ba eskola sira atu bele akompaña oinsá mak sira hanorin, tenke hanorin loloos tuir dalan ne’ebé loos”.

Nia dehan bainhira labarik la hatene letra primeiru entaun sira labele partisipa ho di’ak iha prosesu aprendizajen.

Nia husu inspetór sira atu aprende ho seriedade, aprende atu bele fó buat ne’ebé loos, la’ós aprende atu fó buat ne’ebé kleuk.

Inspetora pre-eskolár Likisa, Lucia Oliveira Martins, hatete formasaun ne’e importante tanba sai hanesan baze ba sira. “Bainhira ami atu tun ba terrenu entaun ami mak tenke aprende uluk, bainhira ami ba profesór sira iha problema entaun ami tenke apoiu sira, se ami laiha koñesimentu klean ba ida-ne’e, entaun profesór sira ne’e atu ba ne’ebé”.

Nia akresenta formasaun ida-ne’e labele para de’it to’o ne’e maibé tenke kontinua tan formasaun ne’e. “Ami husu ba ministeriu liuliu INFORDEPE se bele tinan ne’e tenke ativa fila fali formasaun ne’e tinan ida dala-ida ou dala-rua, tanba formasaun ne’e importante ba ami lideransa sira”, akresenta.

Formasaun faze dahuluk ne’e hahú ohin no sei remata iha kuarta semana ne’e no faze daruak kontinua iha kinta to’o sábadu semana ne’e.

Notísia relevante: ME fasilita formasaun ba superintendente no inspetór eskolár hamutuk 108

Jornalista       : Osória Marques

Editora           : Rita Almeida

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!