iklan

INTERNASIONÁL, BOBONARU

Claire: Balibo Five fó hanoin kona-ba importánsia ba seguransa jornalista

Claire: Balibo Five fó hanoin kona-ba importánsia ba seguransa jornalista

BOBONARU, 15 Outubru 2025 (TATOLI) – Xefe Servisu Internasionál ABC Austrália, Claire Gorman, subliña, istória trájika ‘Balibo Five’ ne’e sai hanesan lembransa importante ida ba mundu kona-ba nesesidade atu garante seguransa ba jornalista no salvaguarda liberdade imprensa.

Aniversáriu ‘Balibo five’ ba dala-50 la’ós de’it komemora sakrifísiu jornalista australianu na’in-lima ne’ebé mate iha tinan-1975, maibé subliña mós responsabilidade mídia no governu nian atu garante ambiente servisu ne’ebé seguru ba jornalista sira.

“Istória husi Balibo five destaka asuntu importante rua ba ita nu’udar pratikante mídia nian—liberdade imprensa no seguransa jornalista nian. Hanesan emisora públika, ABC fiar katak jornalista sira tenke hetan protesaun bainhira hala’o sira-nia knaar. Sira labele hetan asédiu, inklui asédiu militár, no tenke hetan garantia ba sira-nia zona seguransa bainhira halo reportajen iha tempu dame nia laran,” Claire Gorman dehan iha entrevista eskluzivu ho TATOLI iha Balibo, Bobonaru, kuarta ne’e.

Claire hatutan, trajédia Balibo five ne’e mós simboliza importánsia transparénsia no akuntabilidade iha governu, tanba mídia iha papél vitál hodi verifika podér no garante katak asuntu públiku sira hetan investigasaun ba interrese públiku.

Kona-ba knaar ABC nian iha Timor-Leste, Clare subliña katak objetivu primáriu husi kolaborasaun entre ABC Dezenvolvimentu Internasionál ho mídia lokál sira la’ós atu lidera, maibé hakbiit jornalista timoroan sira hodi hametin sira-nia sistema no kapasidade mídia rasik.

“Interesante katak, maski Austrália iha sistema mídia ne’ebé forte, Timor-Leste agora daudaun iha klasifikasaun aas liu duké Austrália iha índise Liberdade Imprensa Repórter Sem Fronteira sira. Entaun, iha buat barak ne’ebé ita bele aprende hosi ida-idak nu’udar parseiru hanesan,” nia dehan.

Iha tinan-2025, Timor-Leste pozisiona iha 39 husi nasaun 180 ho pontuasaun 71.79 iha índise Liberdade Imprensa Mundiál, no Austrália iha 29 ho pontuasaun 75.15.

Xefe Servisu Internasionál ABC Austrália, Claire Gorman akresenta, dezafiu boot liu ba mídia iha Timor-Leste maka sustentabilidade finanseira. Merkadu mídia ki’ik no reseita ne’ebé tuun husi publisidade tradisionál maka obstákulu boot sira, enkuantu reseita dijitál sira ladun aumenta ho signifikativu.

“Jornalista barak muda ba serbisu sira seluk, ho saláriu aas liu hafoin hetan esperiénsia, ne’ebé halo susar atu mantein pesoál sira ne’ebé iha esperiénsia,” nia hateten.

Konklui entrevista ne’e, Clare oferese mensajen espesiál ida ba jornalista foin-sa’e Timor-Leste sira, katak mantein paixaun no dedikasaun ba profisaun jornalizmu nian.

“Jornalizmu hanesan profisaun ida-ne’ebé furak no importante, maski la’ós fásil. Buat ne’ebé inspira iha Timor-Leste maka oinsá liberdade imprensa hetan valorizasaun aas no oinsá ida-ne’e kontinua selebra. Eventu sira hanesan aniversáriu ba dala-50 husi Balibo Five hatudu kompromisu kle’an ida ba valór ne’e. Hanoin katak ita-boot nia serbisu kontribui maka’as ba dezenvolvimentu nasaun nian no ba nia futuru demokrasia nian”, nia hato’o.

Aniversáriu Balibo Five ba dala 50 iha Balibo nu’udar momentu reflesaun ida ba jornalista no organizasaun mídia sira, tantu lokál no internasionál, atu kontinua luta ba liberdade imprensa no seguransa ba jornalista sira iha fatin ne’ebé de’it sira servisu ba.

Notisía relevante:PDHJ : Tinan 50 Balibo Five, lia loos la mate

 

Jornalista:Sergio da Cruz

Editór:Rafael Ximenes de A. Belo

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!