BOBONARU, 14 Outubru 2025 (TATOLI) – Provedor Direitus Umanus no Justisa (PDHJ), Virgílio da Silva Guterres, hatete tinan 50 hafoin tragedia Balibo Five, lia loos nafatin la mate, no mundu tomak hatene klaru kona ba oinsa jornalista nain lima mate iha tempu invazaun Indonézia ba Timor-Leste.
Deklarasaun ne’e hato’o husi Provedor iha programa Meet The Press ne’ebé hala’o iha Balibo, Tersa ne’e.
“Ita agora tinan 50 no iha 1975 tesik mai se ita rona Balibo iha momentu ne’ebá dehan lia bosok no agora ita bele dehan lia loos, iha 1945 Militar oho jornalista atu subar informasaun atu mundu lahaten sira nia invasaun agora ita koalia konaba Balibo mak liberdade atu hato’o opiniaun, espresaun ba politiku sira, entaun tinan 50 ne’e ita koalia tragedia, istoria no agora liberdade,” hateten Virgílio Guterres.
Nia hateten, Jornalista nain lima nia mate iha Balibo iha momentu ne’ebá ho hanoin rua katak atu taka informasaun konaba proklamasaun indenpendensia Timor-Leste no hanoin seluk mak atu koko rai seluk nia reasaun hanesan Reinu Unidu, Australia no Nova Zelandia konaba sira nia ema nia mate.
Virgílio Guterres mos relembra katak jornalista nain lima ne’e mate ho korajen no fiar an iha prinsipiu internasionál kona liberdade imprensa.
“Sira la koalia buat ida entaun Militar Indonezia hanesan lampu hijau katak kontinua tan. Outubru sira to’o iha ne’e (Balibo). Sira mate ho konfiansa no korajen, sira prova katak ema bele sunu jornalista nia isin, maibé lia loos ema sei labele sunu,” Nia subliña.
Provedór ne’e mós esplika katak mandatu institusaun ne’e la espesífiku atu investiga kazu husi tempu 1975 to’o 1999, maibé PDHJ kontinua promove formasaun kona Direitu Umanu, liberdade espresaun no imprensa.
“Balibo no fatin sira seluk ne’ebé jornalista mate, sei sai referénsia ba ita hotu atu aprende no defende liberdade,” Nia hateten.
Iha parte seluk, nia husu mos atu lembra jornalista sira nia mate hanesan herói, tanba sira nia korajen mak fó inspirasaun ba Timor-Leste atu defende liberdade imprensa iha tempu demokrátiku ne’e.
“Tinan 50 ona, maibé ita presiza hatene katak lia loos la mate. Mundu hatene ona istória, maski sira hakarak ignora. Publiku sei kontinua lembra Balibo hanesan símbolu liberdade no verdade,” Nia remata.
Jornalista : Cidalia Fátima
Editora : Armandina Moniz





