DILI, 07 Maiu 2026 (TATOLI)—Delegasaun Ministru Edukasaun husi Komunidade País Lian Portugés (CPLP) vizita Eskola Sekundária Jerál 04 de Setembro UNAMET, Balide, Dili, ne’ebé halo-parte iha Rede Eskola AmigAvel CPLP, ne’ebé akompaña husi Ministra Edukasaun Timor-Leste, Dulce de Jesus Soares.
Vizita ne’e hala’o iha ámbitu Reuniaun XIV Ministru Edukasaun CPLP nian, ne’ebé hala’o iha Dili. Objetivu atu aprezenta ba reprezentante Estadu-membru sira inisiativa ne’ebé dezenvolve husi Timor-Leste iha promosaun lian portugés no reforsu kooperasaun edukativa iha espasu luzófonu.
Iha vizita ne’e, delegasaun sira vizita instalasaun eskola nian, asiste aprezentasaun kulturál no leitura poezia ne’ebé hala’o hosi estudante sira.
Entretantu, Sekretária Estadu Administrasaun Eskolár Repúblika Portugál nian, Maria Luísa Oliveira, hateten vizita ne’e permite ba reprezentante ministeriál sira koñese diretamente realidade edukativa timoroan nian, hodi konsidera esperiénsia ne’e esensiál hodi define polítika kooperasaun nian entre nasaun sira CPLP nian.
“Importante tebes ba ita atu hatene realidade, tanba ho koñesimentu ba realidade de’it mak ita bele define medida sira atu promove kolaborasaun no kooperasaun, fundamentál mak ita iha terrenu, sente ksolok, kompromisu profesór sira-nian no kompeténsia diresaun eskola nian,” nia dehan ba jornalista sira iha Eskola 04 Setembro UNAMET, Balide, Dili, Kinta ne’e.
Nia dehan iha vizita ne’e halo kontaktu diretu ho estudante no profesór sira fasilita identifikasaun ba nesesidade setór edukasaun nian.
“Bainhira ita hatene saida mak akontese iha terrenu, fásil liu ita bele define medida ne’ebé nesesáriu atu hadi’a edukasaun iha Timor-Leste. Ita hotu komprometidu tebes atu ajuda, hadi’a no transforma,” nia subliña.
Iha fatin hanesan, Diretór Ezekutivu Institutu Internasionál Lian Portugés nian, João Neves, dehan Rede Eskola Amigavel sira CPLP nian iha atu hakbesik estudante sira hosi nasaun luzófonu oioin, maski iha distánsia jeográfika.
Tuir João Neves, inisiativa ne’e hakarak hametin lasu sira entre joven sira iha CPLP liuhosi lian portugés no fahe esperiénsia edukativu sira.
“Ideia husi rede eskolár ne’e atu hakbesik estudante sira ne’e nune’e sira bele kompriende di’akliu saida mak labarik ho sira nia idade halo iha ema nia rain la to’o ita ko’alia portugues de’it ita tenke uza lian ida-ne’e atubele hakbesik liután,” nia realsa.
Purtantu, Diretór Eskola Sekundária Jerál 04 de Setembro UNAMET, Sérgio da Cruz, esplika vizita ne’e akontese tanba estabelesimentu ensinu ne’e halo-parte iha Rede Eskola Amigavel CPLP nian.
“Sira sempre hakarak hatene tanba saida mak eskola ne’e hanaran 04 de Setembro UNAMET. Naran ne’e iha ligasaun direta ho istória Timor-Leste nian, liuliu ba anúnsiu rezultadu referendu ne’ebé hala’o husi Nasaun Unida iha loron 04 fulan-Setembru 1999,” nia esplika.
Jornalista: Osória Marques
Editór: Xisto Freitas da Piedade
