iklan

INTERNASIONÁL, DILI

PM Xanana konvida komunidade internasionál atu investe pás-kooperasaun globál

PM Xanana konvida komunidade internasionál atu investe pás-kooperasaun globál

Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão. Imajen TATOLI/Egas Cristóvão.

DILI, 25 Juñu 2026 (TATOLI)–Pesoa Eminente g7+ atuál Primeiru-Ministru, Kayrala Xanana Gusmão, konvida komunidade internasionál atu fó prioridade bá investimentu páz no kooperasaun solidariedade globál, hodi prevene konflitu sira ne’ebé kontinua fó ameasa estabilidade no dezenvolvimentu iha mundu.

Mensajen ida-ne’e hato’o iha diskursu prinsipál durante semináriu internasionál ida kona-ba impaktu krize médiu oriente ba nasaun sira-ne’ebé afetadu husi konflitu, ne’ebé organiza husi Institutu ba Promosaun iha Amérika Latina no Caraíbas (IPDAL) no g7+, iha Lisboa, Portugál, kuarta (23/06).

Iha intervensaun, Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, hateten konflitu iha médiu oriente la afeta de’it ba rejiaun ne’e, maibé mós lori impaktu ekonomia, umanitáriu no jeopolítiku ba nasaun sira iha mundu tomak, liuliu nasaun vulnerável no nasaun sira-ne’ebé daudaun ne’e enfrenta hela konflitu.

“Povu sira iha nasaun vulnerável mak dala barak selu folin aas liu usi konflitu ne’ebé sira la hahú no la influénsia,” PM Xanana hateten.

Xefe Governu esplika, aumentu presu kombustível, interrupsaun iha rota transporte marítimu no inflasaun globál bele halakon progresu dezenvolvimentu ne’ebé alkansa durante tinan barak iha nasaun sira hanesan Timor-Leste.

Tanba ne’e pesoa eminente ne’e mós manifesta solidariedade ba povu sira-ne’ebé sofre tanba konflitu iha médiu oriente, inklui Palestina no nasaun sira iha rejiaun Golfu ne’ebé hetan impaktu hosi tensaun ne’ebé aumenta iha rejiaun ne’e.

Iha oportunidade ne’e líder Governu ne’e mós alerta katak konflitu armadu no rivalidade jeopolítika entre poténsia boot sira daudaun dezvia atensaun no rekursu internasionál husi prioridade importante sira hanesan mudansa klimátika, seguransa ai-han, saúde públika no Objetivu Dezenvolvimentu Sustentável (ODS).

“Rekursu sira-ne’ebé tenke uza atu harii pás, hametin instituisaun no eduka labarik sira, agora transfere ba gastu militár. Mundu sai efisiente liu atu finansia guerra dook liu investe bá pás,” nia dehan.

Timor-Leste kontinua empeña-an atu promove kooperasaun rejionál no multilaterál liuhusi nia partisipasaun iha ASEAN, Komunidade Nasaun Ko’alia Lian Portugés (CPLP, sigla portugés) no g7+.

“Organizasaun sira-ne’e reprezenta investimentu bá pás no prosperidade hamutuk, no hatudu katak estabilidade sustentável bele alkansa liuhusi parseria no diálogu, la’ós dominasaun,” nia afirma.

PM Xanana mós partilla esperiénsia Timor-Leste nian kona-bá rekonsiliasaun nasionál hafoin tinan 24 okupasaun, ne’ebé, tuir nia, prova katak pás presiza korajen, vizaun naruk no kompromisu ba koezisténsia. Tanba ne’e komunidade internasionál atu hametin kultura diálogu no moderasaun, no investe bá páz ho urjénsia hanesan investimentu bá guerra.

“Laiha ema ida seguru to’o ema hotu seguru. Pás iha fatin ida depende bá pás iha fatin hotu,” nia dehan.

Jornalista : Alexandra da Costa

Editór        : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!