DILI, 06 Jullu 2026 (TATOLI) – Embaixadór Estraordináriu no Plenipotensiáriu Timor-Leste iha Mosambike, Luís Miguel Sequeira, relata serbisu relasaun bilaterál ho Mosambike ne’ebé daudaun tama hela faze fortalesimentu, liuliu kooperasaun iha setór estratéjiku oioin.
“Ha’u relata vizaun jerál kona-ba serbisu ne’ebé hala’o husi Embaixada Timor-Leste iha Maputo no informa ba Xefe Estadu kona-ba serbisu misaun diplomátika nian”, Luís Miguel Sequeira hateten iha Palásiu Prezidensiál, iha Bairu Pité, Dili, ohin.
Luís Miguel subliña katak relasaun sira entre nasaun rua ne’e “eselente no forte tebes” hafoin vizita ofisiál Prezidente Ramos-Horta nian ba Mosambike iha fulan-Jullu 2024.
Viajen ne’e rezulta husi asinatura memorandu entendimentu iha área ensinu superiór, siénsia, no teknolojia. Nasaun rua asina mós akordu kooperasaun ida iha área rekursu naturál sira, ne’ebé kobre minerasaun no idrokarbonetu sira, reforsa kolaborasaun iha setór sira ne’ebé konsidera hanesan estratéjiku ba dezenvolvimentu ekonómiku.
Embaixadór ne’e mós adianta katak iha nafatin oportunidade atu habelar kooperasaun ba setór turizmu. Iha ámbitu ida-ne’e, foin lalais ne’e hala’o enkontru ho Ministru Ekonomia no Sekretáriu Estadu Turizmu Mosambike nian, ne’ebé rezulta iha proposta akordu ne’ebé haruka tiha ona ba Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun Timor-Leste nian hodi konsidera.
Iha área defeza nian, nia destaka posibilidade husi Mosambike fó bolsa estudu ba kadetes no militár sira husi FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste nian, hodi permite sira-nia formasaun iha akademia militár mosambikanu sira.
Tuir entendimentu sira ne’e, Mosambike haruka misaun téknika oioin mai Timor-Leste, inklui reprezentante sira husi Banku Sentrál Mosambike nian no membru sira husi Komité Supervizaun husi Fundu Soberanu Mosambike nian, ho objetivu atu aprende kona-ba esperiénsia timoroan nian iha jestaun Fundu Petrolíferu nian.
Kona-ba prioridade sira husi nia mandatu, Luís Miguel garante katak sei kontinua konsentra esforsu sira hodi aprofunda relasaun bilaterál sira iha ámbitu Komunidade País Ko’alia Lia-Portugés (CPLP, sigla portugés).
Rekorde katak Timor-Leste daudaun asume Prezidénsia Pro Tempore husi CPLP no promove ona inisiativa oioin iha koordenasaun ho Estadu-membru sira seluk. Nia hatutan katak Embaixada Timor-Leste iha Maputo prepara hela atividade oioin hodi marka Loron CPLP, iha koordenasaun ho Embaixada Portugál, hanesan mós vizita husi Sekretária-Ezekutiva CPLP nian, Maria Jardim, ne’ebé marka ona ba fulan-Outubru.
Empreza xineza sira hatudu interese atu investe iha Timor-Leste
Durante audiénsia ne’e, Embaixadór ne’e akompaña husi delegasaun emprezáriu xinés sira ne’ebé iha ligasaun ba grupu Xina-Eusel, empreza ne’ebé ho atividade besik dékada rua iha Mosambike.
Luís Miguel esplika katak kontaktu ne’e mosu hafoin emprezáriu sira hakbesik-an ba Embaixada Timor-Leste iha Maputo hodi hatudu interese hodi aprende kona-ba oportunidade investimentu iha nasaun ne’e.
Tuir embaixadór ne’e, emprezáriu sira hatudu ona interese atu investe iha área ospitalidade, mineiru, infraestrutura no manufatura.
Embaixadór esplika katak grupu konsolida ona investimentu sira iha Mosambike no Angola, inklui minerasaun, konstrusaun otelaria, infraestrutura no fábrika simentu sira.
Luís Miguel hatutan katak emprezáriu sira hatudu ona vontade hodi harii unidade otelaria sira iha Timor-Leste, ho hanoin atu hametin kapasidade alojamentu nasaun nian antes Prezidénsia timoroan husi ASEAN, ne’ebé marka ona ba tinan 2029.
Jornalista: Arminda Fonseca
Editora: Maria Auxiliadora




