iklan

JUSTISA, HEADLINE

Tribunál absolve arguidu na’in-sanulu husi kazu sosa ró rua ba Ministériu Edukasaun

Tribunál absolve arguidu na’in-sanulu husi kazu sosa ró rua ba Ministériu Edukasaun

Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID). Imajen TATOLI/Natalino Costa

DILI, 22 Maiu 2025 (TATOLI)—Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili, kinta ne’e, hatuun ona akordaun hodi absolve arguidu na’in-sanulu (10) husi kazu sosa ró rua bá iha Ministériu Edukasaun hodi apoia atividade eskolár iha ensinu vokasionál Akar-Laran, Kovalima, no ensinu Sekundáriu Ataúru iha 2015.

Arguidu sira-ne’ebé hetan absolvisaun husi kazu referidu mak hanesan DC, MCA, CL, MM, AC, PARM, AFXR, LMR, AL, AB, KO.

Razaun Tribunál absolve arguidu sira tanba konsidera laiha faktu sira-ne’ebé aprezenta iha julgamentu la provadu ba iha krime ne’ebé Ministériu Públiku imputa ba arguidu sira.

Asistente arguidu sira, Defensór Públiku Fernando de Carvalho, hateten Tribunál absolve arguidu na’in-hitu husi kazu akizisaun ró rua ba Ministériu Edukasaun iha tinan 2015.

Nia dehan, Tribunál absolve arguidu sira tanba antes ne’e bazeia ba Ministériu Públiku nia alegasaun ne’ebé aprezenta ba Tribunál husu atu Tribunál absolve arguidu sira husi krime administrasaun danoza ne’ebé Ministériu Públiku akuza ba sira tanba faktu sira la provadu hotu.

“Prosesu ne’e Tribunál absolve arguidu sira, tuir pedidu Ministériu Públiku nian, tanba iha alegasaun Prokuradór rasik husu ba iha Tribunál atu absolve arguidu sira,” Fernando hateten ba Tatoli iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili, Kaikoli.

Nia dehan, Tribunál nia desizaun ne’e adekuada no hanesan defeza ba arguidu sira aseita ho desizaun ne’e.

“Aseita ho desizaun ne’ebé Tribunál aplika, tanba Ministériu Públiku rasik mak husu iha alegasaun atu absolve arguidu sira,” nia konklui.

Rekorda fali katak tuir faktu husi Ministériu Públiku ba kazu ne’e katak, iha loron 14 Setembru 2015, Ministériu Edukasaun liuhusi Diresaun Nasionál Eskola Téknika Vokasionál aloka orsamentu ho montante $159.075.00 atu sosa ró rua ba iha Eskola Peska nian.

Iha prosesu ne’e, kompañia Chipys Unip, Lda, mak sai vensedór, hetan aprovasaun husi arguidu DC no Ministru Edukasaun.

Iha loron 28 Setembru 2015, Divizaun Aprovizionamentu Públiku anúnsia rezultadu konkursu, asina husi arguidu DC no AP. Iha tinan 2015, selebra kontratu fornese ró rua ba Eskola Peska Ataúru no Suai ho montante $142.400.00 asina husi arguidu AB hanesan Diretór Kompañia, AC hanesan Ministru Edukasaun, AP hanesan Diretór Jerál Servisu Korporativu.

Iha loron 7 fulan Novembru, ofisiál aprovizionamentu ida, prosesu orden kompra ró iha kapitál menór ho montante $142.400.00, aprova husi arguidu DC.

Iha loron 16 fulan Novembru tinan 2015, ofisiál administrasaun prepara dokumentu ho montante $142.400.00 sertifika husi MJS, aprova husi arguidu DC.

Iha loron 16 fulan Dezembru tinan 2015, arguidu AB haruka karta ida ba iha arguidu DC, Diretór Nasionál Aprovizionamentu hodi informa kona-ba ró ne’ebé sosa.

Iha loron 19 fulan Dezembru tinan 2015, arguidu MCA haruka karta ida ba iha arguidu DC, kona-ba resposta pedidu husi arguidu AB, Diretór Kompañia, relativamente pedidu nova espesifikasaun ba ró, no arguidu MC aprezenta nova espesifikasaun ba ró multifunsaun.

Iha loron 30 fulan Dezembru 2015, Diresaun Jerál Tezouru Ministériu Finansa, transfere osan ho montante $142.400.00 ba konta bankária kompañia.

Iha loron 05 fulan Maiu tinan 2016, arguidu AB haruka karta ida ba iha arguidu DC, hodi haruka ekipa sira ba halo inspesaun ba to’o ró. Iha loron 09 fulan Maiu tinan 2017, arguidu AB haruka karta ida ba arguidu DC, atu halo inspesaun ba ró refere husi ekipa inspesaun Ministériu Edukasaun (ME).

Iha loron 22 fulan Maiu tinan 2017, arguidu AB hanesan Diretór kompañia, aprezenta dokumentu Delivery Order, ba arguidu DC hanesan Diretór Nasionál aprovizionamentu.

Iha loron 22 fulan Maiu 2017, arguidu AB hanesan kompañia na’in, aprezenta mós dokumentu invoice ba MJ nu’udár Diretór Nasionál Aprovizionamentu.

Iha loron 30 fulan Maiu, arguidu MCA hanesan Diretór Nasionál, haruka karta ida ba iha Ministru Edukasaun, ho objetivu ba aprovasaun mudansa kuantidade espesifikasaun kona-ba ró rua, no ró ida mak mak iha ona portu Dili.

Ministru la aprova pedidu ne’e. Tanba ne’e, iha loron 1 fulan Juñu tinan 2017, arguidu AB hanesan Diretór Kompañia, CL Diretór Geral Administrasaun Finansa Internu, DC Diretór Nasionál aprovizionamentu, MC Diretór Nasionál Eskola Téknika, asina kontratu emenda ho kuantidade espesifikasaun ró rua ba iha ró ida ho montante hanesan $142.400.00, sein aprovasaun husi ministru.

Arguidu AB, MCA, DC, CL, devia labele halo alterasaun ba kontratu orijinál, tanba ró iha ona portu Dili no halo ona inspesaun husi ekipa sira inspesaun ME nian.

Iha loron 6 fulan Juñu tinan 2017, arguidu DC haruka karta ida ba Diretora Pagamentu Ministériu Finansa, hodi Release Bank. No, iha loron 13 fulan Juñu tinan 2017, arguidu MM no PAR asina dokumentu pedidu pagamentu ba kompañia ho montante $142.400.00.

Iha loron 27 fulan Juñu 2017, arguidu MM no LMR asina dokumentu no relatóriu ne’ebé mai husi inspesaun. Iha loron 28 fulan Juñu tinan 2017, arguidu PARM no arguidu MM prosesa pedidu pagamentu ho montante $ 142.400.00 ba kompañia.

Iha loron 30 fulan Juñu tinan 2017, arguidu LMR, MM asina formuláriu rejistu patrimóniu ba ró.

Maibé, realidade, ró refere depois sosa to’o agora la halo operasaun tuir akordu ne’ebé iha. Tanba ne’e, fó prejuizu ba Estadu ho montante $ 142.400.00.

Tanba ne’e, MP akuza arguidu sira hanesan DC, MCA, CL, ba krime abuzu podér iha artigu 297.

Arguidu MM, AC, PARM, AFXR, LMR, AL, AB, co-autór ba krime Administrasaun Danoza iha artigu 274.

Audiénsia julgamentu ne’e, prezide husi Juíz Koletivu hanesan José Escurial, Francisca Cabral, Afonso Carmona, Ministériu Públiku reprezenta husi Prokuradór Domingos Goveia, arguidu sira hetan asisténsia legál husi Defensór Públiku.

Jornalista: Natalino Costa

Editór: Xisto Freitas da Piedade

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!