iklan

EKONOMIA, HEADLINE

Traballadór iha Koreia: Serbisu iha área peska todan, SEFOPE tenke fó formasaun molok haruka timoroan

Traballadór iha Koreia: Serbisu iha área peska todan, SEFOPE tenke fó formasaun molok haruka timoroan

Luciano de Sá, traballadór timoroan ne'ebé daudaun serbisu iha setór peska iha Koreia Súl.

DILI, 12 Dezembru 2025 (TATOLI) – Luciano de Sá, traballadór timoroan ne’ebé daudaun serbisu iha setór peska iha Koreia Súl, alerta ba Sekretaria Estadu Formasaun Profisionál no Empregu (SEFOPE) atu tau seriedade iha prosesu rekrutamentu no preparasaun ba traballadór foun sira.

Nia dehan, problema sira ne’ebé ikus-ikus ne’e mosu tanba traballadór barak serbisu iha peska laiha esperiénsia hanesan nani, lori ró ka seguransa iha tasi.

Situasaun sira ne’e bele ameasa vida, tanba traballadór balun ne’ebé serbisu no mout iha tasi, labele salva vida, tanba lahaten tékniku salva-an.

“Serbisu iha tasi todan loos. Antes ha’u mai no to’o mai iha ne’e, laiha koñesimentu kona-ba serbisu tasi nian, inklui nani. Maibé ita hakarak buka moris no hadi’a moris ne’e pasiénsia mai mak aprende iha ne’e oinsá serbisu iha tasi laran, maibé nia risku boot tebes”, Luciano de Sá hato’o ba Tatoli via telefone.

Hahú husi nia esperiénsia, Luciano rekomenda ba Governu atu hasai rekizitu ida ba kandidatu traballadór iha área peska tenke hatene nani molok bá Koreia Súl. Nia dehan serbisu iha tasi la fásil hanesan serbisu rai-maran, tanba serbisu ho oras naruk, tama tuku 04h00 madrugada no sai fali tuku 18h00 loraik.

Aleinde ne’e, mudansa klimátika mós fó impaktu boot. Iha tempu malirin, traballadór hasoru difikuldade tanba isin-lolon la tahan, maski uza roupa tahan malirin nian.

Luciano, ne’ebé bá Koreia iha tinan 2017, konta katak língua sai hanesan barreira ida bainhira nia to’o foufoun. Maibé nia aprende, nune’e bele fasilita komunikasaun iha serbisu fatin.

Relasiona ho kazu traballadór timoroan na’in-rua ne’ebé mout no mate iha de’it tinan ida-ne’e maka Luciano informa katak daudaun empreza-na’in sira hahú arranja ekipamentu sira ba traballadór uza, tanba Polísia Marítima mós halo inspesaun rigoroza ba kompañia sira.

“Relasaun ha’u ho matebian Manuel Sequeira no Domingos Nunes, nu’udar timoroan koñese malu, maibé ami serbisu dook malu. Situasaun sira ne’e, ami iha Adidu Traballadór Timor-Leste iha Koreia Súl ne’ebé iha buat ruma sempre apoia ami”, nia dehan.

Luciano ne’ebé konsistente serbisu iha sistema, lahanoin atu sai ilegál tanba ho razaun empregadór sira fó fiar, nune’e bele fó oportunidade ba maluk timoroan sira ne’ebé hein hela atu bá serbisu iha Koreia.

“Mensajen ba alin sira ne’ebé hakarak duni mai Koreia Súl, aprende língua, prepara fíziku, tanba serbisu todan. No tenke hatene pasiénsia, katak hakarak atu hadi’a moris tenke hasoru buat hotu ho fuan boot no tenke disiplina”, Luciano enkoraja.

Ba kestaun ne’e, Sekretáriu Estadu Formasaun Profisionál no Empregu, Rogério Araújo Mendonça, informa ona katak hahú husi Janeiru 2026 sei koordena ho FALINTIL-Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), liuliu Komponente Navál no Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) iha Unidade Polísia Marítima, atu fó formasaun iha área peska, liuliu nani ba kandidatu traballadór timoroan sira molok bá serbisu iha Koreia.

“Iha tinan 2025, iha Koreia mosu traballadór lakon vida iha área peska, maibé iha parte seluk mós ami rekoñese katak durante ne’e hahú husi 2023 to’o agora ita laiha formasaun ida ba iha área tasi nian antes traballadór sira bá serbisu”, nia admite.

Notísia relevante: SEFOPE sei fasilita fomasaun nani ba kandidatu traballadór antes ba Korea

Jornalista: Arminda Fonseca 

Editora: Maria Auxiliadora 

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!