DILI, 20 Abríl 2026 (TATOLI) – Deputadu husi Partidu Demokrátiku (PD), Mariano Xavier Malik, elojia atuasaun Unidade Polísia Marítima (UPM) ba ró peska ilegál iha tasi Timór.
Mariano Malik hato’o apresiasaun relasiona ho operasaun no vijilánsia UPM iha kosta súl Uatukarbau, munisípiu Vikeke, ne’ebé konsege kaptura tripulante ró peska ilegál husi Indonézia ho naran KM Makmur Rejeki Mulya hamutuk 32, no halo apreensaun ba ikan tonelada sia.
Tuir deputadu, mezmu UPM nia ekipamentu limitadu atu kontrola no asegura rikusoin país iha tasi, maibé sira halo serbisu ida ne’ebé adekuadu, tanba ne’e presiza atu investe ba rekursu hodi kombate atividade ilegál.
“Tanba kapasidade seidauk másima no adekuada atu kontrola rikusoin iha tasi. Husu ba Governu atu fasilita nafatin UPM, tanba ita-nia rikusoin iha tasi ne’e presiza proteje, labele ema mak na’ok de’it”, nia hato’o liuhusi intervensaun iha reuniaun plenária Parlamentu Nasionál, ohin.
Iha sorin seluk, deputada Lídia Norberta husi Frente Revolusionária Timor-Leste Independente (FRETILIN) dehan iha fiskalizasaun terrenu identifika kestaun lojístika balun no laiha kondisaun ró atu halo operasaun bá iha tasi kle’an, nune’e impede tebes atu hala’o serbisu. “Maibé, sira-nia vontade no dedikasaun serbisu boot tebes, tanba ne’e husu Ministériu Interiór atu tau atensaun iha planeamentu orsamentu”, nia sujere.
Deputada Maria Gorumali Barreto husi Partidu Kongresu Nasionál Rekonstrusaun Timorense (CNRT, sigla portugés) apresia serbisu ne’ebé halo vijilánsiahodi deteta duni ró ilegál tama iha país no konsege foti ikan ho kuantidade boot.
Daudaun membru UPM efetivu iha na’in-120 no ró operasaun lima, NRTL Lusitania, NRTL Dili, NRTL Hera, NV Timor-Leste no speed boat 12, ne’ebé hala’o serbisu iha área marítima.
Lembra katak Komandu Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) munisíiu Lautein kaptura tripulante 32 ne’ebé halo peska ilegál iha tasi, parte munisípiu Vikeke nian, no aprezenta ba Ministériu Públiku (MP) Baukau hodi submete ba primeiru interrogatóriu iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Baukau iha loron 19 Abríl ne’ebé aplika ona prizaun preventiva ba arguidu sira.
Tuir dadus husi Diresaun-Jerál Inspesaun no Monitorizasaun Sistema, Ministériu Agrikultura, Pekuária, Peska no Floresta (MAPPF), iha tinan 2024 to’o Abríl 2026, rejista ona ró peska ilegál hamutuk 38 mak halo atividade kaer ikan iha tasi Timór.
Husi ne’e Timor-Leste lakon ikan tonelada hamutuk 2.280, ne’ebé konverte ba osan hamutuk $48.586.000.
Notísia relevante: Komandu Munisípiu Lautein aprezenta tripulante 32 halo peska ilegál ba MP Baukau
Jornalista: Nelson de Sousa
Editora: Maria Auxiliadora




