DÍLI, 14 June 2026 (TATOLI) – União Europeia (UE) ba ASEAN lansa kampaña rejionál inovadóra ida ho naran “Hands that Move”, atu fó omenajen ba foinsa’e sira ne’ebé kontribui ba progresu no dezenvolvimentu sustentável iha Sudeste Aziátiku.
Kampaña ida-ne’e hatudu oinsá inisiativa sira ne’ebé hetan apoiu husi parseria UE–ASEAN fornese solusaun inovadóra no sustentável, hodi loke oportunidade foun ba individu no komunidade sira iha nasaun membru ASEAN.
Liuhosi investimentu ne’ebé implementa tuir estratéjia Global Gateway nian, UE kontribui atu hadi’a servisu sira no habelar oportunidade ba futuru, ajuda foinsa’e sira atu estuda, servisu no halo inovasaun ba rejiaun ida-ne’ebé konektadu liu.
Kampaña “Hands that Move” ne’e envolve “eroi” 11 no kriadór kontéudu dijitál 11. Ida-idak reprezenta nasaun ida iha ASEAN. Kriadór sira-nia servisu foku ba área prioritária lima husi estratéjia Global Gateway, inklui edukasaun no peskiza, transporte no infraestrutura, klima no enerjia, transformasaun dijitál, no saúde.
“Eroi” sira ne’e mak reprezentante ba inisiativa sira ne’ebé finansiadu husi UE, inklui projetu dezenvolvimentu, programa interkambiu edukasionál hanesan Erasmus+, no membru sira husi Youth Sounding Board UE ba ASEAN, grupu konsultivu foinsa’e nian ne’ebé fó kontribuisaun ba polítika, estratéjia no programa UE sira.
Iha sira nia área servisu ida-idak, sira demonstra lideransa, supera dezafiu sira no promove mudansa ne’ebé iha impaktu duradouru. Sira mos sai fonte inspirasaun ba foinsa’e seluk atu halo kontribuisaun pozitivu ba sira nia komunidade.
Enkuantu ne’e, kriadór kontéudu dijitál sira transforma tema Global Gateway ba istória sira ne’ebé umanu, relevante no besik ba realidade kulturál komunidade sira iha rejiaun.
“Kampaña ida-ne’e selebra erói loroloron nian iha Sudeste Aziátiku, ne’ebé liuhosi sira nia liman no sira nia esforsu ajuda transforma mundu ba oin,” dehan Embaixadór UE ba ASEAN, Sujiro Seam.
“Liuhosi rejiaun tomak, estudante, traballadór, empreendedór no membru komunidade sira transforma oportunidade ba asaun konkretu no ideia sira ba mudansa real,” nia haktuir.
Iha Timor-Leste, kampaña ne’e reprezenta husi Vanessa Cuca, voluntária, estudante no fasilitadóra jovem, no Lucrecia Nessi, kriadóra kontéudu dijitál ne’ebé koñesidu no produtiva. Sira na’in-rua kompromete atu promove solusaun sustentável ba ambiente no komunidade.
“Foti asaun no uza ita nia abilidade no kreatividade. Servisu hamutuk atu dezenvolve solusaun sustentável sira ne’ebé bele benefisia ita nia komunidade no ambiente,” dehan Vanessa.
Nia hatutan katak formasaun kona-ba nature-based solutions ne’ebé apoiadu husi União Europeia ajuda nia aprofunda koñesimentu kona-ba medida no asaun sira atu proteje tasi-ibun, ambiente no fortalese komunidade sira.
“Vanessa inspira ita hotu no lembra ita katak futuru no kapasidade atu halo mudansa iha ita nia liman rasik,” dehan Lucrecia.
Kampaña ne’e mos destaka istória inspiradóra husi foinsa’e sira iha Sudeste Aziátiku ne’ebé transforma lixu sai oportunidade negósiu, kontribui ba seguransa aviasaun, no dezenvolve inovasaun hanesan bateria dahuluk iha mundu ne’ebé uza surat tahan. Inisiativa sira ne’e hatudu katak ideia forte no kreativu bele sai motor ba futuru rejiaun nian.
Global Gateway mak inisiativa estratéjika União Europeia nian ne’ebé promove koneksaun sustentável, seguru no fiável atu benefisia ema no planeta.
Inisiativa ida-ne’e buka responde ba dezafiu globál sira, inklui mudansa klimátika, fortalese sistema saúde, no aumenta kompetitividade no reziliénsia kadeia fornesimentu global.
Entre tinan 2021 no 2027, UE planeia mobiliza investimentu to’o €300 biliaun iha mundu tomak liuhosi abordajen Team Europe.
Iha ASEAN, UE kompromete ona atu mobiliza investimentu to’o €10 biliaun ba projetu estratéjiku sira iha área dijitál, transporte, enerjia no klima, saúde, edukasaun no peskiza.
Jornalista: Camilio de Sousa
Editór: Filomeno Martins




