DILI, (TATOLI) – Diresaun Nasionál Transporte Terrestre (DNTT) rekolla ona reseita ba kofre Estadu besik milliaun tolu liuhosi atendimentu libreti ka STNK, karta kondusaun, infrasaun, renovasaun karta inspesaun veíkulu no seluk tan durante 2018.
“Ba iha 2018 se la sala rekolla reseita besik milliaun tolu, reseita ne’e rekolla hosi lisensa kondusaun, inspesaun veíkulu, rejistu veíkulu, maluk sira ne’ebé maka husu lisensa atu lori karreta tama Indonézia (Atambua-Kupaun) bainhira mai trata karta lisensa selu iha ne’e”, afirma Diretór DNTT, Natalino de Rosario, ba jornalista TATOLI iha ninia kna’ar fatin Balidi, ohin.
Tuir tarefa trata karta kondusaun ho prazu tinan rua tenke selu osan administrasaun hamutuk $15, no tinan lima $20.
Ba libreti $10, renovasaun karta inspesaun veíkulu $10, libreti lakon tenke multa $15, transporte ne’ebé lisensa viajen terrestre ba Atambua no Kupaun durante semana ida tenke selu $5 no to’o fulan ida $10.
Totál transporte karreta ho motorizada ne’ebé rejista iha DNTT hahú 2001 to’o fevereiru 2019 hamutuk 183.060 kompostu hosi karreta 42.896, motorizada hamutuk 140.164.
Tabela infrasaun bazeia ba lei kódigu estrada dekretu lei númeru 6/2003 no lei kódigu penál dekretu lei númeru 19/2009 fó multa ba infratór sira ho valór tuir tipu infrasaun.
Tuir lei, kontra orden autoridade viola artigu kódigu estrada (CE-sigla portugés) artigu 4 númeru 1 no 2 ho valór koima mínimu dolar sia no másimu $45.
La respeita sinais tránzitu no semáforu (traffic light) viola CE artigu 6 númeru 1,2/CE art 7 no, 2 CE junta art 4,2 ho valór koima mínimu dolar sira no másimu $45.
Ultrapasajen karreta/motor hosi liman karuk viola art. CE 36 nú1, 2 ho valór koima mínimu $12 no másimu $60.
Para iha ponte, kurva kruzamentu, rai lolon, entroncamentu/pertigaan no menus hosi metru lima ba kruzamentu no menus hosi metru 20 ba sinál vertikál no sinál luminozu viola CE art.49 númeru 1,2,3 ho valór koima mínimu dolar tolu no másimu $15.
Tula pasajeiru (tabele) liu kapasidade karreta no motor viola CE art 54 númeru 3, 4,5 ho valór koima mínimu dolar tolu no másimu $15.
Laiha ahi oan veíkulu nian (ahi oan dalan nian, piska, travaun, ahi oan hakiduk) viola CE art 61 númeru 1 alínea A, B, C no D ho valór koima mínimu $12 no másimu 60.
Uza ahi oan maka’as liu bainhira hasoru malu ho karreta no motor viola CE art 61 númeru 5 selu koima mínimu $24 no másimu $ 120.
Lori karreta no motor ho suar maka’as viola CE art 74 númeru 2,3, 4 ho valór koima mínimu $24 to’o $120. Kanu resin viola CE art 74 númeru 2,3 5 ho valór mínimu $ $24 to’o $120
La uza kapasete oin no kotuk viola CE art 76 númeru 2 no 5 ho valór dolar neen to’o 30. La uza sintu seguransa viola CE art 76 númeru 1 no 4 ho valór koima $12 to’o $60.
La lori dokumentu viatura viola CE art 79 númeru 1,2 no 4 ho valór dolar neen to’o $30. Lori motor husik liman, hasai ain hosi pedal, dada malu, foti roda oin ba kotuk, la’o rua bainhira hamosu perigu no satan netik tránzitu viola CE 84 númeru 1 alínea A,B,C,D,E no númeru 3 ho valór dolar neen to’o $30.
Para iha zebra cross (paseiu) leten viola CE art 97 númeru 1,2, 3 ho valór $12 to’o $60. Laiha asesória espellu no la justifika, aplikasaun koima tuir karakterístika veíkulu nian juntu kontra orden autoridade viola CE art 108 númeru 2/juntu CE art 4 númeru 2 ho valór dolar sia to’o $45.
veíkulu seidauk rejistu viola CE art 111 númeru 1 no 6 ho valór $60 to’o 300. La monta xapa matrikula oin no kotuk viola CE 112 númeru ualu no sia ho valór $12 no $60.
Lori karreta no motor ho karta kondusaun la tuir kategoria viola CE art 117 númeru 8 no 9 ho valór $24 to’o $120.
Karta kondusaun liu prazu viola CE art 124 númeru 4 no 6 ho valór 12 to’o 60. Laiha karta kondusaun viola kódigu penal art 207 selu multa iha tribunal no pena prizaun to’o tinan rua. Lori transporte ho kondisaun lanu/droga molok aplika sansaun tenke liuhosi teste alcohol bainhira persentajen alcohol liu 1,2 MG konsidera krime selu multa iha tribunal no pena prizaun tinan rua.
Infrasaun bazeia ba diploma ministeriál númeru. 3/MTCP/2003 regula; laiha karta lisensa operasaun taxi viola art 3 númeru 3/MTCP/2003 valór koima $10 to’o $50.
Laiha karta lisensa mikrolete art 3 /MTCOP/2003 ho valór koima $100 to’o $500. Laiha karta lisensa ba angguna no bus art 3 no 3 DP númeru 3/MTCOP/2003 ho valór $100 to’o $500. La uza lampu taxi no hakerek lia-fuan taxi viola art 7 no 3 DP númeru 3/MTCOP/2003 ho valór $10 to’o $30.
Mikrolete, bus, angguna uza reben viola art 11 nu 4 DP númeru 3/MTCOP/2003 ho valór $30 to’o $60.
Labele uza gravadór no klaxon maka’as art 11nú 2 DP númeru 3/MTCOP/2003 ho valór $30 to’o $60. Tenke hatún no tula pasajeiru iha terminál ne’ebé estabelese viola art 13 no 23 DP númeru 3/MTCOP/2003 ho valór $10 to’o $30.
Kondutór transporte públiku ne’ebé la uza uniforme viola art 14 no 411 DP númeru 3/MTCOP/2003 ho valór dolar lima to’o $70.
Diploma ministerial númeru 2 no 7 2010 regula tabela infrasaun ba infratór sira. Taxi labele uza vidru metan viola DM (diploma ministerial) númeru 5/2010 ho valór $50 to’o $70. Taxi labele loke gravadór ho lain maka’as viola DM númeru 5/2010 ho valór $50 to’o $ 70.
Taxi labele uza stiker ka figura taka iha vidru oin no kotuk, espellu klaran viola DM númeru 5/2010 art 11 no 40 ho valór $50 to’o $70.
Kondutór taxi la uza uniforme kór verde ne’ebé define ona hosi DNTT viola DM númeru 5/2010 art 7 pontu 2 (a) nu 5 $15 to’o $40.
Kondutór taxi tenke para taxi iha fatin ne’ebé espesiál atu tula pasajeiru DM númeru 5/2010 art 7 pontu 2 no 6 ho valór $15 to’o $40.
Jornalista: Agapito dos Santos
Editora: Rita Almeida




