MALAZIA, 28 abríl 2022 (TATOLI)–Buat hotu hahú hosi mehi. Jogadór selesaun nasionál U-23, Gumario Augostu Fernandes Silva Morreira, nia mehi hanesan eskritór Novela “Laskar Pelangi”, Andrea Hirata, hateten “Bermimpilah sebab Tuhan akan memeluk mimpi-mimpimu.”—“Mehi ba tanba Maromak sei haku’ak ó-nia mehi sira-ne’e”.
To’o iha biban ne’e, mehi la sala, nia eleitu sai hanesan jogadór selesaun nasionál U-23 tanba de’it hori otas sei labarik mehi ona hakarak sai jogadór ida iha loron aban. Mehi lori nia esforsu-an no liuhosi esforsu mak lori mehi ne’e sai realidade.
“Ha’u gosta futeból tanba iha momentu sei kiik ami-nia uma laran iha ona jogadór selesaun nasionál. Nia, ha’u-nia aman nia alin ikun, ema hotu kuñese nia naran Fagio Pereira, nia hanesan baliza. Iha momentu ida, nia fila hosi joga ida iha estranjeiru, nia mai mai uma, halo ha’u laran monu no mehi hakarak sai jogadór selesaun nasionál,” Gumario Moreira “Guma” hateten ba Agência TATOLI iha Hotel Dorsett Malazia, kinta ne’e.
Nune’e, mehi ne’e hahú buras, lori Guma hakbesik an ba kampu futeból iha Federasaun Futeból Timor-Leste (FFTL) hodi tuir treinamentu iha 2010. Maske iha biban ne’eba, nia foin halo otas 12, maibé nia hamout an hodi tuir treinamentu iha sentru futeból juvenil Taibessi, ne’ebé hamatan hosi treinadór Agustinho Mesquita no treinadór seluk ne’ebé sai fundadór ba sentru futeból juvenil.
Hosi kleur ba kleur, mehi ne’e hetok buras no haburas Guma nia mentalidade jogu iha futeból liuhosi ekipa A, B, C no dragon, iha ne’ebé Guma ultrapasa ba dragon hodi kontinua ba ekipa B, hodi prepara atu ba tuir kompetisaun internasionál iha Korea du Súl, maibé Guma nia mehi ne’e mout iha dalan klaran tanba nia lebela partisipa.
Esperiénsia moruk ne’e la hamate ninia mehi no esperansa atu bele joga iha estranjeiru. Mehi ne’e sai tebes realidade. Ho esfrosu ne’ebé nia halo, iha 2012 ne’e, Gumario konsege realize nia mehi dahuluk hodi hamutuk ho nia belun sira iha ekipa juvenil ba joga iha Korea no ikus sai segundu lugar iha tasa MBC.
Mehi ne’e hetok nani buras. Iha 2013, dala ida tan, lahatene tanba hadomi tebes mundu futeból, Gumario nafatin hetan konfiansa hodi ba partisipa iha jogu internasionál Indo Cup iha Korea du Súl, ne’ebé to’o ikus lori ekipa futebol Timor-Leste hadau primeiru lugar iha final entre ekipa futeból Timor-Leste ho Sporting.
Hanesan bee-mehi nian be suli lahatene maran, iha 2014, jogadór otas nurak ne’e hetan konfiansa hosi treinadór Koreano Mister Kim tama iha selesaun nasionál U-14, hodi ba partisipa jogu kualifikasaun AFC iha Myanmar, ho intensaun oinsá mak bele hakat liu ba kopa mundial U-17, maibé mehi ne’e labele sai realidade.
Dala ida tan, ne’e karik tanba Maromak hakuak Gumario nia mehi, entaun iha 2015 ne’e nia hetan fiar hodi tama kedan ba selesaun nasionál U-16 ne’ebé ba kompete iha jogu internasionál AFC nian iha Iran, maibé nafatin lakonsege hakat liu obstakulu tanba derrota iha faze grupu nian.
Maske nune’e, Gumario hetan nafatin konfiansa sai hanesan selesaun nasionál U-23 iha 2017, ba tuir kualifikasaun U-23 iha Vietname no ninia primeira jogu iha U-23 bainhira Sea Games 2017 realiza iha Malazia.
Hosi jogu primeiru iha Sea Games Vietname mak loke dalan ba Gumario ultrapasa to’o selesaun nasionál seniór, ne’ebé bele partisipa ona iha jogu internasionál lubuk ida no lori Timor-Leste sai terseiru lugar mós iha kopa AFF 2022 ne’ebé hala’o iha Kambodia, iha fulan-fevreiru liubá.
Baibain no baibain tiha ona, bainhira tun ba kampu laran, Gumario nia pozisaun iha jogu hanesan defeza sentrál ne’ebé baibain toman liu hatais númeru kamijola 13. Iha ne’ebé de’it no iha kampu futebol oinsá mós, Guma hamrik iha Defeza sentrál ho ninia kamizola ne’ebé hakerek iha nia kotuk númeru 13 ne’e.
Maske agora mout ona iha ekipa selesaun nasionál U-23, maibé antes ne’e Gumario involve an iha klube sira iha Timor-Leste hodi joga iha Liga Futeból Timor-Leste (LFTL) ne’ebé uluk naran Liga Futeból Amadora (LFA), Tasa 12 de Novembru no kopa FFTL.
Iha 2016 to’o 2017, Gumario hamutuk ho AD SLB Laulara konsege lori ekipa ne’e sai kampiaun dahuluk ba LFA iha 2016. Iha 2018-2019, nia hamutuk fali ho Boavista FC Timor konsege lori mós klube ne’e sai kampiaun ba LFA.
Hahú iha 2020, Gumario hetan kontaktu hosi jerente Lalenok United FC hodi fó fiar ba nia hamutuk ho klube ne’e to’o 2021, nia konsege lori nafatin klube ne’e sai kampiaun dala rua tutuir malu iha LFA, tasa 12 de Novembru no kopa FFTL.
Nivel edukasaun
Gumario Morreira hahú eskola primaria iha Bidau Masaur (2007-2012). Nia kontinua ba pre-sekundariu iha koléjiu Paulo VI iha 2013 maibé tinan ida de’it. Iha 2014-2015, nia muda ba Ebsinu Sekundária Cristal iha 2016 no tinan 2018 nia muda fali ba eskola 28 Novembru Becora.
La’ós ne’e de’it. Agora daudaun, Gumario kontinua nafatin nia estudu iha Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL) iha fakuldade ekonomia no jestaun iha departamentu turizmu, no agora dadauk iha ona semester sia (9).
Gumario Augostu Fernandes Silva Morreira ne’ebé baibain ninia kolega sira bolu “Guma”, moris iha Dili 18 outubru 2001. Ninia inan-aman naran Gustavo Augosto da Silva Morreira no Madalena Freitas Fernandes. Gumario hanesan oan mane dahuluk hosi maun-alin na’in-rua mak feto ida (1) no mane ida (1). Ninia alin mane mós, daudaun ne’e hamutuk hela ho selesaun nasional U-16.
Daudaun ne’e, iha ekipa selesaun nasional U-23, Gumario ho nia kolega sira hala’o hela treinamentu fíziku iha Malázia hodi prepara ba jogu Sea Games tinan ne’e, ne’ebé sei hala’o iha Hanoi-Vietname iha fulan-maiu 2022.
Tanba ne’e, nia hakuak ninia mehi rasik, nia iha esperansa ida katak sei hatudu rezultadu jogu ne’ebé di’ak atu hamorin Timor-Leste nia naran iha jogu-ne’e, tuir mehi ne’ebé durante ne’e nia mehi hela. Katak, Maromak sei hakuak ninia mehi ne’e no lori mehi ne’e mak nia bele hamorin Timor-Leste nia naran iha mundu.
“Ami sei hatudu rezultadu di’ak iha Sea Games agora. Saida mak ha’u mehi mak hakarak realiza no hamorin Timor-Leste nia naran iha mundu,” nia dehan.
Jornalista : Hortencio Sanchez
Editór : Cancio Ximenes
