DILI, 05 jullu 2022 (TATOLI)—Prezidente Autoridade Munisipiu (PAM) Dili, Guilhermina Filomena Saldanha Ribeiro, informa Autoridade Munisípiu Dili (AMD) tuir planu iha tinan ne’e sei fó prémiu ba suku sira iha munisípiu Dili ne’ebé moos hosi lixu no Área Livre soe Foer Arbiru (ALFA).
Notísia Relevante: Atensaun! Estudante soe lixu arbiru, Governu la tau matan ba jardin
“Ami mós hanoin atu fó prémiu ba suku ida-ne’ebé moos hosi lixu no moos hosi Áre Livre soe Foer Arbiru (ALFA). Labele moos de’it hosi lixu maibé moos mós hosi ALFA, katak tenke iha sentina no bee rasik labele so’e fo’er arbiru, entaun rua ne’e kombina. Tanba ami lakohi halo de’it dehan moos hosi lixu maibé hakarak moos mós hosi ALFA,” Guilhermina Filomena Saldanha Ribeiro hateten ba Agência Tatoli, iha nia knar fatin, Díli, tersa ne’e.
Tuir nia, iha ekipa ida-ne’ebé ho saúde sira hala’o ona servisu iha suku balun no haruka ona informasaun mai katak sira-nia fatin kuaze uma hotu iha ona haris fatin, maibé AMD seidauk tun ba halo inspesaun entaun seidauk bele hateten suku ida-ne’ebé livre hosi lixu no ALFA.
“Tanba, ho programa ita halo ne’e atu insentiva entre (suku) sira mós bele kompete malu, se suku ida ne’ebá bele nusa ha’u labele. Tanba defisil uitoan, se ita la halo hanesan ne’e kompetisaun la iha. Mezmu xefe suku no aldeia sira sempre husu liuhosi auto-flante megafone atu iha loron sesta ida-idak hamoos nia uma oin, maibé balun prefere liu sabádu, tanba sexta ba servisu.,” nia dehan.
Maibé, nia dehan, iha suku balun rona malu hodi kria brigada joven iha aldeia hodi hamutuk inisiativa halo limpeza kada sesta feira. Se aldeia hotu mak iha brigada joven ba limpeza bele dehan kapaas, entaun ho situasaun ida-ne’e bele akontese ho polítika Governu ne’ebé atu reativa fali PEMOPA mós bele ajuda hamoos no rekolla lixu no halo tan servisu seluk ne’ebé ema hotu preokupa.
PAM Dili ne’e hateten, atu kria prémiu ne’e Autoridade Munisípiu Dili, tuir planu, sei hala’o iha 28 novembru tinan ne’e.
“Prémiu ne’e, AMD la hanoin atu fó osan maibé fó ekipamentu. Tanba, ita fó osan ladún edukativu, entaun ami hanoin atu fó ekipamentu nune’e bele ajuda sira. Se durante ne’e sira laiha karosa entaun hanoin atu fó karosa, luvas, botas, kanuru, duke fó osan. Hosi ne’e, bele ajuda sira halo limpeza iha sira-nia suku,” nia dehan.
Maske nune’e, nia dehan, sidade Dili ne’ebé orás ne’e sei nakonu ho lixu tanba komunidade la hakruuk ba lei ne’ebé Governu tau ona katak so’e fo’er ne’e tenke tuir oráriu iha tuku 04h30 madrugada to’o tuku 07h00 dadeer.
Komunidade falta konsiénsializasaun, katak so’e fo’er ne’e tenke so’e iha fatin ne’ebé apropriadu no soe ho orás, se bele kuandu so’e fo’er ne’e halo kedas selesaun hanesan plástiku no botir sira tau iha fatin ketak no produtu sira seluk mós di’ak liu halo selesaun tau ketak maka so’e, nune’e pesoál saneamentu sira foti ho fasil.
Aleinde ne’e, iha mós situasaun balun, mesmu fo’er iha hela fatin lixu maibé komunidade balun mak ba buka kalen entaun sobu lixu ne’e naklekar ba-mai de’it.
“Iha mós ita-nia animál asu no fahi ne’ebé ita-nia komunidade husik ba sobu lixu, hosi ne’e ita bele dehan sensibilizasaun ami hala’o hela, hosi xefe suku sira, tanba ko’alia kona-ba saneamentu ida mak lixu no ida mós mak labele so’e fo’er arbiru. Entaun, ho situasaun ida-ne’e mak bele dehan halo ita-nia ambiente la di’ak,” nia dehan.
Tanba ne’e, nia husu ba komunidade atu hamutuk hadi’a sidade Dili, la’ós de’it Autoridade Munisípiu Dili, xefe suku no xefe aldeia, maibé mai ka’er liman hamutuk lori hadi’a sidade Dili sai mós Área Livre soe Foer Arbiru (ALFA).
“Tanba, ita hotu hela iha sidade dili ne’e, ita-nia uma boot mak ida-ne’e. Entaun, husu komunidade servisu hamutuk atu bele haree no hadi’a ita-nia uma laran. Soe foer karik so’e iha fatin ne’ebé iha, soe tuir oráriu soe lixu no labele soe foer arbiru de’it,” nia apela.
Notísia Relevante: Sidadaun iha Sidade Dili prodús lixu tonelada 250 kada loron
AMD sei koloka kaixote lixu 4000 iha sidade Dili
Jornalista : Nelia Fernandes
Editór : Cancio Ximenes




