Top

Observadór UE rekomenda pontu lima hadi’a eleisaun tuir mai

Oservador husi uniao Eropeia neebe lidera husi Domenec Ruiz Devesa, bainhira halo komferensia imprensa iha Hotel Timor hosi kualia konaba sira nia servisu durante eleisaun predidensial dia 19 marsu, Segunda 21/3/2022.Imajen Tatoli/ANTONIO DASIPARU

DILI, 13 jullu 2022 (TATOLI)—Xefe Observadór Misaun Eleitorál Uniaun Europeia (UE), Domenec Ruiz Devesa, akompañadu hosi Embaixadór UE iha Timor-Leste Andre Jacobs, hala’o enkontru ho Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta, hodi relata relatóriu finál monitorizasaun ba eleisaun prezidensiál 2022.

Xefe Observadór UE ne’e hateten, nia parte ho Embaxadór Uniuan Europeia iha Timor-Leste hala’o sorumutu ho Xefe Estadu hodi aprezenta relatóriu finál hosi Uniaun Europeia nia observasaun ba eleisaun prezidensiál 2022.

“Ami uza oportunidade ida-ne’e hodi subliña rekomendasaun balun ne’ebé mak importante hodi hadi’a eleisaun sira iha futuru. Ne’ebé, iha rekomendasaun hosi ami-nia relatóriu finál ne’e entre rekomendasaun sira ne’e iha lima (5) mak ami kosidera prioridade. Partikularmente ami sujere atu konsolida kódigu eleitorál sira sai kódigu ida de’it,” Xefe Observadór, ne’e hateten ba jornalista sira hafoin ramata enkontru ho Xefe Estadu, iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru Pite.

Rekomendasaun ne’e mak hanesan hametin supervizaun kona-ba regra finansiamentu, no ekipa observadór UE mós suporta extensaun estasaun votasaun ba nível aldeia sira.

“Ami iha planu atu halo saida mak Timor-Leste aprova kona-ba konvensaun ba direitu ema ho defisiénsia hodi promove direitu ema ho difisiénsia iha eleisaun no asesu ba estasaun votasaun sira no bulletin ne’ebé uza letra braille,” nia dehan.

Durante sorumutu, Prezidente Repúblika satisfas tanba ekipa observadór UE mai TL hodi halo monitorizausan ba eleisaun, no Xefe Estadu mós kontetne ho relatóriu finál ne’ebé mak ekipa entrega ba nia no promote atu haree ba asuntu ne’e.

Xefe misaun Uniaun Eurepia (UE) aprezenta relatóriu final no rekomendasaun sira hosi misaun observasaun eleitorál UE nian iha Eleisaun Prezidensiál 2022, ne’ebé konsidera prioridade liu mak:

  1. Tau hamutuk lejislasaun eleitorál tomak iha Kódigu Eleitorál ida-ne’ebé konsistente no ho unifikasaun, hamutuk ho respetivu regulamentu eleitorál sira, disponivél iha portugés no tetun.
  2. Simu reforma legál, inklui introdusaun hosi regulamentu sira ho antesedénsia naton hosi siklu eleitorál hodi bele fó tempu ba parte interesada sira hodi komprende no prepara ba regra foun sira.
  3. Konsulta baibain Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE) ho maneira sistemátiku bainhira prepara enkuadramentu regulamentár eleitorál.
  4. Hametin supervizaun kona-ba kampaña nia finansiamentu, ne’ebé fó ba CNE kompeténsia klaru ida iha área ne’e no halo kapasitasaun hosi órgaun ne’e hodi asume knar afirmativu no proativu.
  5. Halo revizaun kona-ba regra finansiamentu kampaña no relatóriu kontas sira-nia rekizi hodi hametin igualdade, transparénsia no responsabilidade iha prosesu eleitorál.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór      : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!