2003 to’o 2022, TL rejista pasiente HIV/SIDA na’in-1.582 no óbitu 278

DILI, 14 jullu 2022 (TATOLI)— Tuir dadus hahú tinan 2003 to’o marsu 2022, Estadu Timor-Leste liuhosi Insititutu Nasionál Kombate HIV/SIDA, rejista ema ho HIV/SIDA 1,582, hosi númeru ne’e na’in-278 mak mate.
“Pasiente afetadu ba moras HIV/SIDA ne’ebé rejista hahú 2003 to’o 2022 hamutuk 1.582, hosi númeru ne’e ema na’in-278 mak lakon vida, pasiente 814 mak halo hela tratamentu anti retro viral therapy ka ARV/ART iha fasilidade saúde sira iha munisípiu no pasiente 389 mak lakon (drop out) hosi tratamentu tanba kestaun dook hosi sentru saúde no balun la hemu ai-moruk tuir regra,” Prezidente Institutu Nasionál Kombate HIV/SIDA,I.P, Atanasio de Jesus, hateten ba Agência TATOLI iha knaar fatin-Dili, kinta ne’e.
Tuir dadus Munisípiu ne’ebé rejistu ho númeru aas mak Dili hamutuk 1.195, Bobonaro 105, Covalima 82, Rejiaun Administrativu Espesiál Oé-Cusse no Ambeno (RAEOA) 39, Baucau 34, Ermera 25, Ainaro 22, Lautem 20, Manatuto 15, Manufahi 15, Viqueque 12, Aileu 10 no Liquiça na’in-ualu.
Alende ne’e, hahú tinan 2003 to’o marsu 2022, rejista mós labarik idade 0-5 mak afetadu HIV-SIDA hamutuk 47 ka 3%, labarik idade 6-10 hamutuk 17 ka 1%, joven idade 15-24 hamutuk 435 ka 28%, idade 25-44 hamutuk 949 ka 60% no idade 45 hamutuk 134 ka 8%
“Husi labarik idade 0-5 no idade 6-10 ne’ebé afetadu ba moras ne’e tanba hetan transmisaun hosi sira nia inan-aman,” nia afirma.
Virus HIV/SIDA da’et hosi relasaun seksuál, tanba ne’e Institutu Nasionál Kombate HIV-SIDA kontinua halo sensibilizasaun informasaun kona-ba prevensaun liuhosi hakribi seksu livre.
Maske, institutu Nasionál Kombate HIV/SIDA halo ona sensibilizasaun ba iha munisípiu too suku sira, maibé ema barak seidauk muda ninia atetude ho konsénsia atu hadook-an hosi hahalok risku sira hanesan halo relasaun seksuál livre.
“Ami nafatin fó informasaun ba populasaun sira liuhosi edukasaun sívika no promosaun ba prevensaun, maibé xave mak konsiénsia kada ema ida -idak nia atu prevene-an,” nia fó hanoin.
Jornalista : Felicidade Ximenes
Editór : Florencio Miranda Ximenes

