OÉ-CUSSE, 21 jullu 2022 (TATOLI) – Autoridade lokál sira iha suku Bobometo, sub-rejiaun Oésilo, Rejiaun Administrativa Espesiál Oécusse Ambeo, husu Governu hala’o ezame kona-ba nasionalidade kada tinan.
“Ami-nia maluk feto no mane mai hosi Indonésia hola-malu hela iha Timor-Leste, agora daudaun ne’e atu asesu ba programa bolsa da mãe jerasaun foun, maibé seidauk iha dokumentu komprovativu sidadaun Timor-Leste, hanesan hanesan kartaun eleitorál, billete identidade no sertidaun RDTL, entaun ida-ne’e sai preokupasaun ba ami autoridade lokál, iha suku Bobemeto barak mak seidauk iha,” Xefe aldeia Nonquikan, suku Bobometo, Agustinho Timo, ko’alia iha ámbitu lansamentu programa naroman ba suku iha salaun igreja Oésilo, kuarta ne’e.
Nia fundamenta, bainhira to’o tempu eleisaun sira labele ezerse sira-nia direitu votu, tanba sira seidauk iha direitu atubele tuir votasaun, nune’e hanesan autoridade komunitáriu sujere ba minitériu relevante atubele buka solusaun.
“Ami sujere ba Governu atubele hato’o ami-nia preokupasaun ida-ne’e ba Ministériu Justisa halo oinsá ami-nia inan no aman sira-ne’ebé hela kleur iha-ne’e bele sai sidadaun timór-oan, tanba dala barak ona sira tuir ezame maibé la liu nafatin, oinsá mekanizmu ida atu sira mós bele asesu, kada tinan bele realiza nafatin nune’e bele sai ona sidadaun ita-nian,” nia husu.
Preokupasaun hanesan, hato’o hosi komunidade Francisco Ais, hosi aldeia Hoineno, suku Bobometo, sub-rejiaun Oésilo, informa, atu simu bolsa da mãe jerasaun foun ne’e tenke iha dokumentu komprovativu kompletu, kartaun eleitorál billete identidade no sertidaun RDTL, maibé barak seidauk iha.
“Ha’u sujere de’it sé bele karik MAPKomS konfirma ho Ministru Justisa atu tinan-tinan bele realiza ezame ba sidadaun sira hosi rai sorin maibé kaben iha-ne’e no hela iha-ne’e, kuandu tinan ida la pasa,” Francisco Ais sujere.
Francisco Ais hato’o ideia ne’e tanba nasaun bele iha fronteira maibé domin laiha fronteira, nune’e ema hotu moris ho kontroladu hosi autoridade lokál.
Hatán ba preokupasaun ne’e, Ministru ba Asuntu Parlamentár no Komunikasaun sosiál (MAPKomS), Fransisco Martins Jerónimu, konkorda sidadaun hosi rai sorin bele sai sidadaun Timor-Leste.
“Maibé lei atu sai sidadaun nia kritéria maka ne’e, tenki tuir ezame, iha ezame ne’e tenke hatene kultura Timor nian, nia tenke hatene prosesu ukun ne’e oinsá istória Timor nian, tenke hatene hahú deklara independénsia ne’e hahú hosi sé, eroi hira mak mate iha funu laran, lidér istóriku tenke hatene sira-nia naran, ida-ne’e mínimu istória la’ós hatene barak maibé istória uitoan tenke hatene,” nia katak.
Nune’e MAPKomS sei komunika ho Ministériu Justisa kona-bá desizaun polítika ida bele apoia solusiona sidadaun sira-ne’ebé hela iha Timo kleur ona.
“Sekuandu seidauk iha dokumentu komprovativu sira-ne’e, billete identidade, kartaun eleitorál no sertidaun RDTL, bele iha dalan seluk halo karta justifikasaun, katak kaben ho inan hosi estranjeiru ka kaben no mane hosi estranjeiru maibé hela iha Timor, oras ne’e iha oan atu asesu ba programa bolsa da mãe jerasaun foun,” governante ne’e fó hanoin.
Notísia relevante: Sidadaun estranjeiru atu hetan nasionalidade Timor tenke halo rekerimentu ba MJ
Jornalista : Abílio Elo Nini
Editór : Evaristo Soares Martins




