MP realiza sensibilizasaun direitu labarik ba estudante iha Covalima

COVALIMA, 21 jullu 2022 (TATOLI)–Ministériu Públiku (MP) liuhosi Prokuradór Distritál Suai realiza sensibilizasaun promosaun no defeza ba direitu ba labarik sira-nian iha Timor-Leste ba estudante no profesór sira iha munisípiu Covalima.
“Atividade ne’e ita hetan apoiu feinanseiru hosi UNICEF hodi halo sensiblizasaun tanba ita-nia estadu foku ba direitu labarik ho feto. Ita hotu hatene feto ho labarik sai hanesan ema-ne’ebé vulneravél liu ho ema difisiénsia,” Prokuradór Distritál Suai, Gustavo A. da Silva Moreira hateten ba jornalista sira iha salaun AMC, Sukaer-Laran, kinta ne’e.
Ho sensibilizasaun ne’e, Ministériu Públiku nia atensaun no preokupasaun ba direitu labarik sira-nian hodi hatene no kuñese didi’ak sira-nia direitu, sira hatene oinsá sira bele uza no ezerse nia direitu labele hamosu violasaun ruma ba sira-nia direitu rasik.
Iha Sensibilizasaun ne’e, sei aprezenta matéria sira hanesan promosaun no defeza ba direitu labarik sira-nian iha Timor-Leste.
“Ita foku liu mak direitu no dever atu bele hatene no ezerse nia funasaun iha sira-nia família, bairru, komunidade no eskola sira bele hatene sira-nia direitu ne’ebe lei atribui ona labele uza sala direitu sira-ne’e hodi hamosu fali konflitu ruma iha sira-nia uma laran no komunidade iha ita-nian rasik,” nia dehan.
Sensiblizasaun ne’e, hala’o ona iha munisípiu sira hanesan Ermera, Baucau, no loron ohin iha Covalima no sei halo mos iha Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA).
Tuir Konstituisaun RDTL artigu 132 fó kompeténsia Ministériu-Públiku reprezenta Estadu, hala’o asaun penál, hametin defeza ba labarik sira, ema ne’ebé laiha no inkapasitadu sira defende legalidade demokrátiku no promove banati tuir lei.
Ministériu-Públiku nu’udar majistratura ida-ne’ebé hamriik ho dala-dalas, ne’ebé iha Prokuradór-Jerál Repúblika nia okos.
Bainhira hala’o nia kna’ar, majistradu Ministériu-Públiku nian hakruuk ba sukat legalidade, objetividade, ijensaun no obidiénsia ba banati no órden ne’ebé hakerek nanis iha lei. Ministériu-Públiku goza nia estatutu rasik, nune’e nia ajente sira labele hetan transferénsia, suspensaun no demisaun bele de’it hetan bainhira hakerek nanis iha lei.
Reprezentante Administradór Munisípiu Covalima, Francisco de Jesus Alves, sensibilizasun ne’e ko’alia kona-ba protesaun direitu labarik sira-nian ne’ebé hakerek ona iha konstitusaun RDTL.
“Ita-boot sira marka prezensa iha ne’e maiória estudante futuru nasaun iha ita-boot sira-nia liman atu nasaun ne’e ba oin ho di’ak presiza protesaun ba ita-boot sira-nia direitu konstituisaun RDTL Artigu 18 kona-ba protesaun ba labarik-oan sira no ita-nia nasaun mós ratifika ona konvensaun kona-ba protesaun direitu labarik,” nia informa.
Tanba ne’e, labarik sira iha direitu partisipa másímu dezenvolvimentu no direitu fundamentál konsagra hela konstituisaun no ratitifikasaun konvensaun internasionál sira mak direitu ba sobrebivensia, direitu ba moris, nasionalidade, susu been inan, direitu ba imunizasaun, nutrisaun proteje hosi moras direitu moris iha família ne’ebé dame.
Iha biban ne’e mós Ministériu públiku distrinbui livru ho tema “O Ministériu Públiku e a Protecão da Familia e Monores e Contestu Timorense ba partisipante sira. Iha sensibilzasaun ne’e partisipa hosi diretór sentru solidariedade sosiál no inkluzaun, diretór servisu edukasaun munisípiu Covalima, administradór postu administrativu Suai, profesór no estudante sira.
Jornalista : Celestina Teles
Editór : Cancio Ximenes

