Top

Timor-Leste lansa kandidatura ba Konsellu Direitu Umanu iha Nasaun Unida

Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, Ministra Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Adalgiza Albertina Xavier Magno, Ministru Prezidénsia Konsellu Ministru, Fidelis Manuel Leite Magalhães no Prokuradór Jerál Repúblika (PGR), Alfonso Lopez, hala'o lansamentu ofisiál kandidatura Timor-Leste ba Konsellu Diretu Umanu iha Nasaun Unida períodu 2024-2026, iha resintu MNEK Dili, tersa (26/07). Imajen Tatoli/Francisco Sony.

DILI, 26 jullu 2022 (TATOLI)—Governu liuhosi Ministériu Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), tersa ne’e, hala’o ona lansamentu ofisiál kandidatura Timor-Leste (TL) ba Konsellu Direitu Umanu iha Nasaun Unida ba períodu 2024-2026.

Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta, akompaña hosi Ministru Prezidénsia Konsellu Ministru (PCM, siglá portugés), Fidelis Manuel Leite Mangahães no Ministra Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Adaljiza Magno, mak lansa direta Timor-Leste ninia kandidatura ne’e.

PR Horta hateten, nu’udar Xefe Estadu sei kontribui fó apoiu tomak ba polítika Estadu Timor-Leste nian ba kandidatura Konsellu Direitu Umanu iha Nasaun Unida.

“Nu’udar Prezidente Repúblika ha’u apoiu polítika ida-ne’e iha ita-nia Governu reprezenta polítika nasionál no polítika Estadu nian. Ha’u sei kontribui ho buat hotu hodi Timor-Leste sai serve nu’udar membru iha Konsellu Direitu Umanu,” PR Horta hateten ba jornalista sira iha edifísiu MNEK, Avenida Portugál, Dili, tersa ne’e.

Tuir Xefe Estadu ne’e, Timor-Leste iha esperiénsia kle’an no naruk tanba la’ós de’it kompromisu 0ba direitu umanu tuir konstituisaun RDTL maibé TL iha prestíjiu internasionál hatudu iha prátika TL iha kualifikasaun hotu-hotu atu ba Konsellu Direitu Umanu.

Aleinde Timor-Leste relasaun di’ak nasaun barak iha mundu, nune’e Prezidente Repúblika fiar Timor-Leste sei manán fasil servi iha Konsellu Direitu Umanu.

Ministra Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Adaljiza Magno, hateten ohin Timor-Leste halo lansamentu ofisiál ba iha Timor-Leste nia kandidatura atu sai membru Konsellu Direitu Umanu Nasaun Unida nian ne’ebé TL komesa halo kampaña ona dezde tinan kotuk kedas.

“Maibé ita foin halo lansamentu agora tanba prosesu ita tenke lobi lai ho nasaun bara-barak, ne’eduni ita foin halo lansamentu tanba eleisaun sei halo iha tinan oin 2023 iha fulan outubru,” nia dehan.

Governante ne’e, dehan TL prátikamente ladún sai membru organizasaun internasionál sira liu-liu Nasaun Unida, ida-ne’e atu ajuda Timor-Leste atu bele vizibel liu nomós hatudu Timor-Leste oinsá ninia kapasidade atu kontribui ba rezolve asuntu internasionál.

Ne’ebé, Adaljiza Magno dehan, ho ida uluk TL komesa ho Komisaun Direitu Umanu hafoin TL iha kapasidade liu tan no bele alarga liután ba komisaun sira seluk.

Ministra Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Adalgiza Albertina Xavier Magno. Imajen Tatoli/Francisco Sony.

“Prioridade saida mak Timor-Leste atu halo ba Konsellu Direitu umanu mak defende ita hakarak kontribui buat ida diferensa iha Konsellu Direitu Umanu, ho ezemplu Timor-Leste iha nia pasadu liuhosi esperiénsia rekonsiliasaun no oinsá hafoin pos-konflitu ita rezolve problema ita-nian ho pás no estabilidade,” nia hateten.

Nia hatutan, depois ramata oinsá TL hatudu ezemplu ida hodi ratifika konvensaun direitu umanu hitu no hosi konstituisaun to’o lei hotu-hotu TL konsagra valór hotu kona-ba direitu umanu nian.

“Liliu, ezemplu, imi (jornalista), ita Timor-Leste ba index liberdade imprensa di’akliu iha Asean, ita okupa númeru 17, iha Asean ita mak di’akliu hotu. Purtantu, ida-ne’e ezemplu oinsá ita proteje no defende liberdade imprensa no espresaun,” nia fó ezemplu.

Nune’e, hatudu ba sira katak biar TL pos-konflitu maibé liberdade imprensa no espresaun valoriza nafatin no laiha violénsia ba ema-ne’ebé mak hakerek saida ka hakerek aat buat ruma, maibé ema hotu-hotu livre atu ko’alia saida de’it iha mídia sosiál.

Komisaun Direitu Umanu ne’e ninia sede iha Zenebra no normalmente iha embaixadór Timor-Leste nia Zenebra mak sei reprezenta.

Entertantu, partisipa iha lansamentu Timor-Leste ninia kandidatura ba Konsellu Direitu Umanu ne’e partisipa hosi membru Governu VIII Governu konstituisionál balun, embaixadór hosi nasaun seluk iha rai-laran, korpu diplomátiku no konvidadu sira seluk.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!