iklan

DILI, HEADLINE, POLÍTIKA

Alkatiri husu Agência TATOLI lori informasaun besik liután ba povu

Alkatiri husu Agência TATOLI lori informasaun besik liután ba povu

Eis Primeiru Ministru no Sekretáriu Jerál Partidu FRETILIN, Mari Alkatiri. Imajen Tatoli/Argentina Cardoso.

DILI, 27 jullu 2022 (TATOLI)—Sekretáriu Jerál Partidu Fretilin, Mari Alkatiri, husu Agência TATOLI atu hala’o kobertura iha baze hafoin mai nasionál hodi lori informasaun besik liután ba povu liuhosi hato’o mensajen hosi kraik ba leten.

Eis Primeiru Ministru ne’e hateten, Tatoli hanesan Ajénsia Notisioza ida istórikamente ne’ebé uluk iha tempu luta hanaran East Timor News Agency (ETNA) ne’ebé Timor-Leste uza tenta lori mensajen ba rai-li’ur no ohin loron Agência TATOLI hala’o nia servisu atu lori Timor-Leste tomak no rai-li’ur liuhosi mensajen konstrusaun Estadu no dezenvolvimentu.

“Ha’u akompaña servisu TATOLI nian ho hanoin sei iha dalan naruk atu la’o maibé pozitivu tebes. Ha’u-nia parabéns  ba Agência TATOLI tanba halo servisu to’o agora pozitivu tebes no parabéns ba profisionál hotu-hotu hamutuk servisu ba Agência TATOLI, interasaun Agência TATOLI ho povu mós di’ak no tenke konsolida tan. Ha’u-nia lia menon ba imi liu-liu mensajen hosi kraik ba leten, labele nafatin de’it top down. Mensajen tenke hosi kraik ba leten hodi hatene situasaun povu tomak nian iha prosesu harii Estadu. Tanba liberta ona pátria atu harii Estadu, atu hahoris nasaun ne’e,” Alkatiri hateten ba Ag^encia TATOLI iha nia kna’ar fatin, Faról, Dili.

Líder nasionál ne’e konsidera importante tebes ninia lia menon ba Agência TATOLI atu halo ida-ne’e, atu hahoris nasaun Estadu tenke forte no povu tenke partisipa.

Nia observa, Agência TATOLI nia publikasaun notísia sira durante ne’e pozitivu tebes, nune’e enkoraza jornalista sira hotu atu kontinua kapasita an hodi dezenvolve di’ak liután.

“Notísia ha’u haree pozeiivu esforsu nafatin atu hadi’a didi’ak Agência ida-ne’e,” nia apela.

Agência TATOLI 

Agência TATOLI, Instituisaun Públiku (TATOLI, I.P) nu’udar ajénsia ofisiál Estadu Timor-Leste nian. Ezisténsia Agência TATOLI, I.P mai hosi inisiativa Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosiál (SEKOMS), iha 2012-2017.

Agência TATOLI, I.P nu’udar transformasaun hosi ETNA (East Timor News Agency), ne’ebé nakfila ba ANTIL (Agência Notisioza Timor-Leste). Ajénsia Estadu ne’e hetan aprovasaun iha Konsellu-Ministru no públika iha Jornál Repúblika iha loron 14 marsu 2016, nu’udar embriaun ho naran ANTIL.

ANTIL ne’e lansa hosi Primeiru-Ministru, Rui Maria de Araújo, iha loron 27 juñu 2016. Iha marsu 2017, Konsellu-Ministru aprova ANTIL sai TATOLI, nu’udar ajénsia ofisiál Estadu Timor-Leste nian no publika iha Jornál Repúblika. TATOLI ho nia estatutu rasik nu’udar Institutu Públiku (IP).

Objetivu primeiru estabelese ajénsia estadu Timor-Leste mak sai fonte informasaun ofisiál Estadu Timor-Leste ne’ebé iha kapasidade no kbiit elabora produtu informasaun no notísia ne’ebé nesesita hosi públiku utilizadór informasaun iha eskala nasionál, rejionál no internasionál.

Segundu, nu’udar implementadór konstituisaun ne’ebé sai dever Governu nian atu fó servisu oferesimentu informasaun ne’ebé kredivel no loos nomós sai direitu informasaun sosiedade Timor-Leste ne’ebé garantidu hosi artigu 40 no 41 konstituisaun Timor-Leste nian.

Terseiru, nu’udar instituisaun komunikasaun informasaun, Agência TATOLI.IP la’ós de’it sai produtór informasaun maibé mós bele iha papel nu’udar “National information clearing house” ne’ebé iha tarefa fó klarifikasaun no informasaun serteza, halakon misinformasaun no disinformasaun. Bele sai nu’udar “área istória” no “eskritór istória” pátria, nasaun, sosiedade nomós nu’udar “maklibur no fornesedór informasaun públiku”.

Kuartu, halo Agência Notisioza TATOLI, I.P nu’udar padraun minimál kompeténsia jornalístika ba jornalista Timor-Leste ne’ebé sempre bele prodús produtu informasaun-kareira jornalístika ne’ebé iha kualidade tuir dinámika sosiál no nesesidade informasaun sosiedade nian.

“Fenómena no dinámika sosiál” ne’ebé “dinámika komunikasaun” ne’ebé estimula ho dezenvolvimentu teknolojia komunikasaun-informasaun lori konsekuénsia iha Timor-Leste ho paradigma  nesesidade informasaun públiku iha ne’ebé TATOLI nu’udar ajénsia notísia nasionál Timor-Leste ne’ebé la’ós de’it ezije atu bele fornese pakote informasaun iha kontextu “mainstream” maibé iha futuru bele mós prodús informasaun alternativa ho karáter “taylor made” ne’ebé propoen hosi utilizadór informasaun determinada.

TATOLI nu’udar ajénsia notísia Timor-Leste ho karáter multikanál, multimedia, multiplataforma no multitarefa ne’ebé bele mós dezenvolvidu no iha funsaun nu’udar sentru produsaun filme no dokumentasaun nasaun, sentru opiniaun públiku nomós fórum informasaun públiku, sentru jestaun arkivu no dokumentu nasaun nomós sentru edukasaun-formasaun peskiza no dezenvolvimentu komunikasaun aplikada.

Funsaun oioin, papel, abilidade no feramenta komunikasaun institusionál ajénsia notisioza ne’e iha nia tempu bele fonte konsumu ba ajénsia notisioza ne’ebé posibilita ajénsia notísia Timor-Leste ne’e moris, krexe no dezenvolve nu’udar instituisaun komunikasaun ho karáter “income generate” (bele rezulta konsumidór) no la bebeik nu’udar “cost center” (sai pezu finanseiru).

TATOLI, I.P nu’udar ajénsia notísia nasionál Timor-Leste ne’ebé moris, krexe, ne’ebé dezenvolve ho jestaun ne’ebé profisionál, apoiadu hosi rekursu umanu ne’ebé kompetente ho apoiu saláriu minimál ne’ebé sufisiente no ho apresia kompeténsia no kapasidade nia jornalista sira halo, bele sai “modelu” no “padraun indústria komunikasaun-informasaun no prátika jornalístika” futuru ne’ebé ho kualidade-dignidade nu’udar inventáriu nasionál Timor-Leste.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!