DILI, HEADLINE, POLÍTIKA

PN realiza semináriu kona-ba terminolojia parlamentár ba jornalista sira

PN realiza semináriu kona-ba terminolojia parlamentár ba jornalista sira

Parlamentu Nasionál (PN) realiza mini semináriu kona-ba prosesu tramitasaun lejislativu halo lei komun no terminolojia parlamentár ba jornalista destakadu iha PN. Imajen/Mídia PN.

DILI, 05 agostu 2022 (TATOLI)—Parlamentu Nasionál (PN) liuhosi Dirasaun Informasaun, sesta ne’e, realiza mini semináriu kona-ba prosesu tramitasaun lejislativu halo lei komun no terminolojia parlamentár ba profisionál órgaun komunikasaun sosiál ka jornalista destakadu na’in 20-resin ne’ebé loro-loron hala’o kobertrura iha Parlamentu Nasionál.

Jornalista destakadu  ne’e mai  hosi mídia online, eletróniku no imprime hanesan Agência Noticiosa de Timor-Leste TATOLI Institutu Públiku, Radio Televizaun Timor-Leste (RTTEL-EP), Grupu Mídia Nasionál GMNTV, Timor Post, Indepedente, Televizaun Edukasaun, Dili Post ho sira seluk tan ne’ebé durante ne’e sai destakadu iha Parlamentu Nasionál.

Sekretáriu Jerál Parlamento Nasionál, Adelino Afonso de Jesus, hateten mini semináriu ne’e hanesan troka esperiénsia no informasaun entre PN liu-hosi Dirasaun Informasaun ho jornalista destakadu sira.

“Maluk jornalista akreditadu iha PN ita-bo’ot sira la’ós oin foun maibé loron-loron servisu iha no destakadu iha PN maibé laiha oportunidade atu tur hamutuk hanesan ne’e hodi troka esperénsia no informasaun, nune’e liu-hosi oportunidade ida-ne’e bele partila ba malu liután,” Sekretáriu Jerál PN ne’e hato’o bainhira halo abertura mini semináriu refere iha salaun Grupu Mulher Parlamentár Timor-Leste (GMPTL) iha Parlamentu Nasionál.

Dirijente ne’e espera ho partisipasaun jornalista sira-nian ne’e sei aproveita tempu ho didi’ak no formadór iha área prosesu lejislativu aprezenta matéria sira-ne’ebé relevante iha semináriu ne’e.

“Ha’u nia esperansa mak ne’e, liu-liu estrutura PN órgaun relasaun públika no protokolu ho ita bo’ot sira, imi estabelese koordenasaun ne’ebé kapaas efisiente hodi komprende malu atu notísia ne’ebé sai ita hotu nian lori PN signifika lori Estadu ne’e ba iha li’ur,” nia hateten.

Iha semináriu ne’e, espera katak jornalista sira bele komprende liután hodi mellora kobertura jornalista sira-nian hodi hakerek notísia no fó sai tuir termolojia Parlamentár ba públiku no parte ida mós oinsá eduka públiku liuhosi informasaun.

“Termu no mateira Parlamentár ita la aprende iha eskola no universidade maibé mai iha PN mak aprende. Ita-boot sira jornalista iha vontade atu lee barak no bele hetan buat ruma, nune’e mós hanesan ami funsionáriu PN kle’ur ona iha ne’e maibé buat barak presiza aprende nafatin hodi hadia prestasaun servisu sira,” nia dehan.

Nune’e, jornalista destakadu sira iha obrigasaun no iha vantajen atu hatene no domina terminolojia Parlamentár.

“Ba ha’u importante mak maluk sira hanesan jornalista akreditadu hosi Parlamentu aleinde destakadu hanesan jornalista halo koobertura iha ne’e hodi fó notísia ba iha públiku,” nia hateten.

Bibán ne’e, nia hateten, liuhosi momentu mini semináriu ne’e bele mós halo avaliasaun servisu entre jornalista destakadu ho Dirasaun komunikasaun PN ba oin hodi mellora koordenasaun servisu ho di’ak liután.

Iha fatin hanesan, jornalista hosi Jornál Indepedente, Aquino Gomes, agradese ba inisiativa PN hodi bele realiza formasaun refere.

“Agradese ba Parlamentu Nasionál bele oferese formasaun ne’e mai ami hodi bele hadi’a liután ami-nia servisu liu-liu oinsá komprende prosesu lejislativa halo lei no terminolojia Parlamentár,” nia dehan.

Enkuantu iha mini semináriu ne’e Tékniku no Atuál Diretór Protokolu PN, Paul Nunes, antes aprezenta matéria halo uluk introdusaun kona-ba Parlamentu Nasionál tuir Konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste (KRDTL) artigu 92 (Definisaun) Parlamentu Nasionál mak órgaun soberania repúblika demokrátika Timor-Leste nian ne’ebé reprezenta ema timoroan tomak, iha kbiit atu halo lei, atu fiskaliza no desizaun polítika.

Iha aprezentasaun ba mateira liga liu ba prosesu lejislativu komun halo lei ho ninia tramitasaun hanesan hosi  produsaun lejislativa, prosesu lejislativu komun, forma kona-ba inisiativa lejislativa, limite espesiál ba inisiativa lejislativa, renovasaun ba inisiativa, admisaun no kanselamentu ba inisiativa, exersísiu ba inisiativa lejislativa, prosesu urjénsia, rekejitu formál kona-ba projetu no proposta lei, rekursu, apresiasaun inisiál iha  komisaun, lejislasaun kona-ba servisu, audiénsia públika, prazu apresiasaun inisiál kona-ba inisiativa iha komisaun.

Diskusaun no votasaun iha jeneralidade, prazu mínimu antes debate iha jeneralidade, votasaun, apresiasaun espesialidade iha Komisaun, diskusaun iha espesialidade, votasaun finál globál, redasaun finál, reklamasaun, promulgasaun no publikasaun.

Entertantu, iha aprezentasaun matéria ko’alia mós norma ne’ebé regula kona-ba funsionamentu PN nian hanesan Rejimentu Parlamentu Nasionál no Estatutu Deputadu.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       : Cancio Ximenes

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!