Top

PR Horta felisita aniversáriu ASEAN ba dala-55

Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta hamutuk ho PPN Aniceto Longuinhos Guteres Lopez akompañadu hosi Ministra Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun, Adalgiza Albertina Xavier Magno no Embaixadór Tailándia, Ekapol Poolpipat, hasai retratu hamutuk iha Aniversáriu Ezisténsia ASEAN ba dala-55, iha Embaixada Tailándia, Faról, segunda (15/08). Imajen TATOLI/Egas Cristóvão.

DILI, 15 agostu 2022 (TATOLI)—Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta, lori Estadu Repúblika Demokrátika Timor-Leste nia naran hato’o felisitasaun ba aniversáriu Asosiasaun Nasaun Sudeste Aziátiku (ASEAN, siglá inglés) ba dala-55.

Notísia Relevante: PR Horta: Timor-Leste pozitivu tama ASEAN iha 2023

Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, Imajen TATOLI/Egas Cristóvão,

“Parabéns ba ASEAN, iha momentu ne’ebé defisíl tebes iha rejiaun Guerra fria problema oioin. ASEAN nu’udar organizasaun sai respeitadu iha mundu no nu’udar ekonomia ASEAN sira boot tebes, populasaun besik millaun 700, sira-nia JDP ekonomia hamutuk triliaun $4, apezar iha problema oioin dezenvolvimentu maibé ASEAN sai parseiru boot iha mundu. Ida-ne’e hatudu, nasaun 10 iha ASEAN manán influénsia prestíjiu boot iha mundu,” PR Horta hato’o felisitasaun ne’e bainhira komemora loron ASEAN ba dala-55 iha embaixada Tailándia, iha Faról, segunda ne’e.

PR optimista ho preparasaun ne’ebé daudaun Timor-Leste iha ho mós avaliasaun sira-ne’ebé ekipa ASEAN ninian halo ba Tinor-Leste, nune’e iha tinan oin Timor-Leste bele adere ba ASEAN.

“Kondisaun ita kumpre ona iha tinan lubun mezmu seidauk preparadu buat hotu-hotu maibé kondisaun preparadu. Iha ita-nia dezenvolvimentu ekonomiku, infraestrutura, rekursu umanu, no ita-nia esperiénsia internasionál iha organizasaun internasionál barak Nasaun Unida, G7+, Timor-Leste lidera parte balun  hanesan climate change sai hanesan porta-vós list development country. Purtantu, Timor-Leste hatudu ona nia esperiénsia no ho rai seluk ASEAN tinan 20 apoiu ita ida-idak konforme nia kondisaun, tantu ohin simbólika tebes tinan 55 ASEAN nian,” Horta hateten.

Nune’e, xefe Estadu Timor-Leste ne’e hein katak iha tinan 2022 ne’e ka tinan 2023 ne’ebé mai ne’e, Timor-Leste bele sai membru ASEAN.

Iha fatin hanesan, Ministra Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Adalzija Magno, hateten foin daudaun iha ASEAN rejionál forum iha Kambodia iha ekontru ho parte sira fó sai katak iha intensaun di’ak atu formaliza Timor-Leste ninia adezaun.

Ministra Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun, Adalgiza Albertina Xavier Magno. Imajen TATOLI/Egas Cristóvão.

“Foin daudaun ami ba iha Kambodia ASEAN rejionál forum no mós iha reuniaun Ministru Negósiu Estranjeiru nasaun ASEAN nian, entaun Primeiru-Ministru Kambodia nian halo ona anúnsia katak sira iha intensaun atu formaliza Timor-Leste nia adezaun ba ASEAN tinan oin. Nune’e, ita hein sira halo anúsiu formal tinan ne’e. Ne’eduni, agora ita tenke prepara an atu bele preparadu liután bainhira sai menbru ASEAN’’Nia infomra

Bibán ne’e, Governante ne’e mós lori VIII Governu Konstituisionál nia naran hato’o mós felisitasaun ba loron ASEAN ba dala-55 no espera ida-ne’e tinan ikus ba tinan sira mai ne’e Timor-Leste bele partisipa hanesan membru plenu direitu ba ASEAN ona.

Embaixadór Tailándia iha Timor-Leste, Ekapol  Poolpitat, fó enfaze katak ASEAN hanesan organizasaun intergovernamentál ba promosaun rejionál pás, estabilidade prosperiedade no dezenvolvimentu, tan ne’e ASEAN iha kompromisu kontinua explora dalan liuhosi fó kapasitasaun no fasilita Timor-Leste ninia preparasaun adezaun ba ASEAN.

Nia mós kongratula Governu no povu Timor-Leste iha komemorasaun loron restaurasaun indenpendénsia ba dala-20, Timor-Leste ninia prosesu dezenvolvimentu reziliente tebes no promove dezenvolvimentu sustanvél no pás.

Hahú iha tinan 2011, Timor-Leste hato’o pedidu adezaun ba ASEAN, maibé to’o ohin loron seidauk konsege adere ba ASEAN.

Ministéiru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK) kontinua hakle;an kona-ba polítika no kuardu regularmentár ne’ebé sei aprezenta ba Konsellu Ministru (KM) hodi halo aprovasaun, aleinde halo mós elaborasaun dokumentu Rejime Komérsiu Externu no enkuadramentu legál sira.

ASEAN kompostu hosi nasaun 10 hanesan Cambodia, Indonézia, Laos, Vietname, Brunei Darusalam, Singapura, Myanmar, Filipina no Thailándia.

Maske Timor-Leste daudaun ne’e seidauk adere ba ASEAN, maibé partisipa ona eventu balun ho nasaun membru sira.

ASEAN eziste hanesan organizasaun ida iha loron 08 agostu 1967 iha Bangkok, Tailándia. Iha ne’ebé insía no funda hosi nasaun lima (5) mak hanesan Tailándia, Indonézia, Malázia, Filipina no Singapura. Enkuantu Brunei Darussalam tama ba membru ASEAN iha 07 janeiru 1984, Vietname iha 28 jullu 1995, Laos no Myanmar iha 30 abríl 1999.

Entertantu, partisipa iha komemorasaun aniversáriu ASEAN ba dala-55 ne’e marka prezensa hosi Prezidente Parlamentu Nasionál, Aniceto Longuinhos Guterres Lopes, embaixadór hosi nasaun ASEAN iha Timor-Leste, korpu diplomátiku, reprezentante Nasaun Unida iha Timor-Leste no konvidadu sira seluk.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór      : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!