Top

SEA introdús lei ambientál proteje biodiversidade no bandu importa plástiku

SEA introdus Lei-Ambientál proteje biodiversidade no bandu importa plastiku. Imajen Tatoli Abílio Elo Nini.

OÉ-CUSSE, 29 setembru 2022 (TATOLI) – Sekretaria Estadu Meiu Ambiente (SEA), kinta ne’e realiza diseminasaun kona-bá prosedimentu jurídiku lei ambientál ba autoridade komunitáriu sira iha sub-rejiaun Pante Makasar Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse AMbeno (RAEOA) hodi proteje biodiversidade no bandu atu lebele importa tán plastiku.

“Ohin, ita mai halo diseminasaun ba lei ambientál ne’ebé hetan ona promulga hosi Govenu no xefe Estadu, lei sira-ne’e maka henesan dekretu lei, nú.26/2011 kona-bá lei báziku ambientál, hosi lei ne’e, dezenvolve tán dekretu lei lisensiamentu ambientál nú.39/2022, ne’e altera ona ba dekretu lei nú.5/2011 nian,” Xefe Gabinete Jurídiku no Prosedimentu Ambientál iha SEA, Fransisco Poto, hatete iha Oé-Cusse.

Nune’e iha diseminasaun ne’e, dekretu-lei plástiku nian nú.26/2020, ne’e atu bandu labele importa tán plástiku nian, inklui bebida sira-ne’ebé milílitru 0,5 mai kraik ida-ne’e lei bandu, no mós dekretu lei kona-bá importasaun materiál sira-ne’ebé hamihis ita-nia makada de ozon, disemina mós dekretu lei kona-bá rejime jurídiku protesaun biodiversidade, atu oinsá proteje no konserva animál fuik no ai-laran.

“Tanba daudaun ne’e ita-nia animál fuik balu komesa lakon ona, hanesan kakatua no loriku, nune’e ita-nia lei bandu no proteje hela, lei balu kona-bá bandu ema atu labele kasa no oho kaer hodi fa’an, tanba Governu konsidera animál sira-ne’e hanesan animál protejida labele estraga tanba sira-ne’e hanesan rikusoin Timor nian,” nia katak.

Tán ne’e SEA disemina beibeik ba komunidade iha koñesimentu no konsiénsia, atu dalaruma liuhosi hahalok estraga ambiente, liuliu iha foho-lolon no bee-matan sira, nia impaktu bele mosu tempu bailoron naruk, mosu errosaun no problema natureza seluk.

Jestór sub-rejiaun Pante Makasar, Eurico Bobo da Costa, agradese ba Governu Sentrál, tanba disemninasaun ne’e importante ba autoridade komunitáriu sira, nune’e bele hatutan informasaun ne’e ba komunidade hodi hamutuk tau matan ba rikusoin natureza nian.

“Ha’u hanoin atividade ne’e importante ba ami hanesan autoridade lokál, tanba ami mak hamutuk ho komunidade iha suku, entaun liuhosi diseminasaun ita-bele hatene regulamentu no konsikuénsia kona-bá impkatu estrada ambiente sira, liuliu tesi ai-arbiru ida-ne’e hanesan bukae ida mai ami tún to’o baze bele bele esplika tán ba komunidade atu hatene,” nia katak.

Purtantu, hola parte iha diseminasaun ne’e mai hosi autoridade komunitáriu suku ualu, ne’ebé pertense sub-rejiaun Pante Makasar, Ofisiál Polísia Suku Suku (OPS) no lia-na’in sira.

Jornalista       : Abílio Elo Nini
Editór             : Evaristo Soares Martins

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

Sponsored
error: Content is protected !!