KIDA prezerva istória vítima 7.000-resin dadur ba illa Ataúro

DILI, 13 outubru 2022 (TATOLI)—Komisaun Instaladora Desteradu Ataúro (KIDA), kinta ne’e, hala’o konferénsia hodi prezerva istória kona-ba eis prizioneiru polítiku na’in7,000-resin ne’ebé iha tempu okupasaun Indonésia destera ba illa Ataúro.
Koordenadór KIDA, Agostinho Gregorio Ramos “Teki Luru” hateten, konferénsia ida-ne’e realiza atu prezerva istória loloos sobrevivente sira ne’ebé sai vítima ba kestaun polítika hosi tinan 1980 to’o tinan 1987.
“Ita sei estabelese komisaun ida ba KIDA atu hanoin fila-fali istória eis prezioneiru sira-ne’ebé dadur iha illa Ataúro. Ami mós elabora regulasaun interna ba KIDA no estatutu ba ida-ne’e nian,” Koordenador KIDA, Agostinho Gregorio Ramos” Teki luru” hateten ba jornalista sira iha sala konferénsia salaun Katedrál, Vila Verde, kinta ne’e.
Nia hatutan, eis prizioneiru iha illa Ataúro mai hosi munisípiu Dili, Aileu, Baucau, Viqueque, Manatuto, Ermera, Lospalos, Ainaro, Aileu, Liquica, Suai, Atauro no seluk tan.
Nia fó-hanoin fali katak eis prizioneiru polítiku ne’ebé kauza hosi masakre balun ne’ebé akontese iha rai-laran tomak durante okupasaun Indonézia nian hanesan Masakre Craras ne’ebé akontese iha 16 setembru 1983 iha Viqueque, Masakre Marabia iha tinan 1980, no Masakre 12 Novembru 1991 iha Santa Cruz, Dili.
Ministru Asuntu Kombatente Libertasaun Nasionál, (MAKLN), Júlio Sarmento da Costa “Meta Mali”, hateten Governu hakaas-an ona atu dignifika vítima hotu-hotu ne’ebé terus durante tempu rezisténsia.
“Ami servisu makaas atu halibur vítima no sobrevivente sira-nia dadus hodi prova sobrevivente reál sira no identidade vítima nian no hosi munisípiu sira-ne’e,” Meta Mali hateten.
Governu servisu atu estabelese monumentu sira iha munisípiu liu-liu iha fatin masakre sira no monumentu ne’e sei reprezenta vítima hotu-hotu ne’ebé mate ona no nunka hetan.
Vítima desteradu Ataúro, Manuel Martins de Carvalho, hateten presiza estatutu ida hodi guia Komisaun nune’e vítima bele hetan rekuiñesimentu hosi Estadu no Governu ida-ne’e.
“Ami hakarak estabelese Komisaun ida atu proteje vítima no lori sira ba Ataúro. Presiza estatutu ida orienta komisaun atu merese hetan rekuiñesimentu hosi Governu. Ita hakarak individuál prezerva nafatin liña Komisaun 12 de Novembru. Vítima liu 7,000 tenke hetan atensaun espesiál hosi Governu, tanba ami terus no hela iha Ataúro durante tempu naruk hahú hosi 1980 to’o Timor-Leste hetan independénsia, ” nia dehan.
Konferénsia ne’e finansia hosi Gabinete Primeiru-Ministru nian liu-liu Servisu Apoiu Sosiedade Sivíl no Auditória Sosiál (SASCA) ho montante orsamentu $30.000-resin.
Jornalista : Osória Marques
Editor : Cancio Ximenes

