TL-Austrália sei ko’alia kompeténsia jurisdisaun dezenvolvimentu esplorasaun Greater Sunrise
DILI, 18 outubru 2022 (TATOLI)—Governu Timor-Leste no Governu Austrália, ko’alia iha diskusaun kona-ba kestaun jurizdisaun ba dezenvolvimentu esplorasaun Greater Sunrise nian.
Ministru Petróleu no Minerál (MPM), Victor da Conceição Soares, hateten reprezentante espesiál Governu Austrália nian iha futuru, Esteve Bracks, hamutuk ho ekipa téknika Estadu Timor-Leste nian, sei ko’alia kona-ba kestaun balun, hanesan kompeténsia jurisdisionál, taxa, impostu hosi nasaun rua ne’ebé relasiona ho esplorasaun Greater Sunrise nian iha tempu badak.
“Ha’u hanoin katak reprezentante espesiál foun Governu Austrália nian sei diskute ekipa téknika Estadu Timor-Leste nian, hanesan kestaun kompeténsia jurisdisionál, taxa no impostu sira-ne’ebé relasiona ho soberania nasaun rua nian,” Ministru Petróleu no Minerál ne’e hateten ba jornalista sira iha Faról, Dili.
Tuir Ministru, Estadu rua ne’e la hanesan iha lei ida, tanba ne’e Estadu rua ne’e tenke resolve, tanba ne’e TL iha lei sivíl no Governu Austrália iha lei seluk tan hanaran lei Commonwealth.
Ho diverjensia ida-ne’e sei estraga esplorasaun Greater Sunrise nian, tanba ne’e parte rua sei ko’alia kona-ba ida-ne’e iha futuru.
Iha iha mandatu Governu Konstitusionál VIII nian, nia konsege rezolve kestaun balun iha tinan rua ikus ne’e nia laran atu aselera prosesu tomak hodi esplora Greater Sunrise.
“Parte rua sei ramata iha tinan ida-ne’e nia rohan, negosiasaun entre Estadu rua ne’e no entrega dokumentu ofisiál sira ba konsorsiu Join Venture Woodiside, Timor Gap no Osaka Gás hodi realiza planu dezenvolvimentu Greater Sunrise nian,” nia dehan.
Victor da Conceicao Soares hateten, Estadu Timor-Leste iha kondisaun favorável ba dezenvolvimentu prosesu Greater Sunrise nian iha Beaco, munisípiu Viqueque liuhosi estudu viabilidade no komersializasaun sira ba Timor Gap no ekipa téknika.
Nia dehan, populasaun iha Beaco ho voluntariamente entrega sira-nia rai ba dezenvolvimentu Greater Sunrise nian.
Ministru ne’e hateten, ekipa téknika hosi negosiadór sira-nia delegasaun hosi autoridade Nasionál Petróleu no Minerais (ANPM) no Timor Gap hahú ona, Austrália sei kontinua halo negosiasaun ho reprezentante espesiál Austrália nian kona-ba prosesu Greater Sunrise.
Nia parte fó hanoin mós katak Primeiru-Ministru Austrália hili Steve Bracks nu’udar nia reprezentante espesiál Governu nian iha diskursu iha futuru.
Jornalista : Osória Marques
Editór : Cancio Ximenes
