Fidelis Magalhães lidera delegasaun TL bá partisipa simeira mudansa klimátika iha Egiptu

DILI, 26 outubru 2022 (TATOLI) – Prezidente Repúblika, José Ramos Horta, no Primeiru Ministru, Taur Matan Ruak, nomeia ona Ministru Presidénsia Konsellu Ministru, Fidélis Magalhães, atu lidera delegasaun Timor-Leste bá partisipa komferénsia Nasaun Unida dala-27, kona-ba mudansa klimátika (COP27), ne’ebé realiza iha 30 aoutubru to’o 18 novembru, iha sidade Sharm El Sheikh, Egiptu.
Informasaun ne’e hato’o hosi Enviadu Espesiál Timor-Leste ba Asuntu Klimátiku, Adão Barbosa, bainhira hala’o reuniaun ho Xefe Estadu iha Palásiu Presidensiál-Bairru-Pité.
“Delegasaun Timor-Leste sei xefia hosi Ministru Presidensia Konsellu Ministru (MPKM) Fidelis Manuel Leite Magalhães tanba hetan ona nomeasaun hosi Prezidente Repúblika no Primeiru Ministru Taur Matan Ruak. Delegasaun sei arranka iha 28 outubru hodi partisipa negosiasaun no diskusaun kona-ba mudansa klimátika”, dehan Adão Barbosa.
Tuir nian, Timor-Leste partisipa simeira mundiál ho posizaun nasionál ho asuntu 20-resin ne’ebé sei aprezenta iha konferénsia internasionál ne’e.
Tanba alterasaun klimátika mosu tanba atividade indústria bo’ot sira mak hasa’e emisaun gas ba atmosfera hodi hamosu fali dezastre bo’ot ba ema, la’ós gas de’it, maibé kontribui ba alterasaun klimátika ne’e hosi transporte no agrikultura ka sunu rai.
Hosi gás no atividade sira kontribui ba mudansa klimátika ne’e Timor – Leste kontribui ho númeru ki’ik liu ho nia pursentu 0,003%, nune’e kontribui maka’as ne’e mai hosi nasaun bo’ot.
“Ho nune’e iha konferénsia agora ita halo negosiasaun ho sira nasaun bo’ot ne’e atu hatun sira nia emisaun to’o nivél ne’ebé mak bele asegura sustentabilidade ema nian iha nasaun hotu inklui Timor-Leste”, katak.
TL hetan ona Fundu klimátiku milliaun $100
Enviadu Espesiál informa Timor-Leste envolve hodi foti desizaun no influénsia bo’ot iha mundu kona-ba luta kontra alterasaun klimátika mundial, iha negosiasaun sira iha internasionál hatama osan liu ona milliaun $100.
Totál hosi orsamentu ne’e hosi fundu klimátiku verde ho milliaun $53, konta hosi fundu seluk kona-ba klimátiku nian mak tau hamutuk liu ona milliaun $100.
Fundu hirak ne’e atu Timor-Leste utuliza hodi hasa’e rejilénsia hanesan projetu koridór Dili ba Ainaro ho milliaun $5,25.
“Iha tan milliaun $25 ne’ebé aloka mai Timor – Leste iha tinan kotuk atu bele estabelese teknolojia, komunikasaun ou fó informasaun sai ba komunidade antes dezastre mosu no kontinua projetu kuda ai-parapa iha territóriu tomak no atividade seluk tan”, katak
Jornalista: Hortencio Sanchez
Editór : Florencio Miranda Ximenes

