Festivál inter relijiozu 2022 promove múzika labarik iha Timor-Leste

DILI, 30 novembru 2022 (TATOLI)— Asosiasaun Turizmu Relijiozu iha Timor-Leste (ATR-TL, sigla-portugés), halo abertura kompetisaun grupu korál pra-audisaun iha festivál inter-relijioju 2022, atu promove múzika ba labarik sira iha Timor-Leste.

“Ita-nia objetivu lima (5) ne’ebé mak atividade ne’e ita halo. Dahuluk, ita hakarak promove talentu ki’ik-oan sira-nian liu-liu idade ualu (8) to’o 15 atu sira-nia talentu iha múzika bele espresa no iha faktu ita hakarak dehan sira-nia idade ne’e ita bele lori sira, oinsa bele serbisu hamutuk iha ekipa. Tanba kuandu kanta di’ak iha vokál group ne’e sei treinu sira, iha sira-nia hanoin vokál no mós sira-nia psikomotora,” Diretór Ezekutivu, ATR-TL, Manuel Vong, hateten ba Ágencia TATOLI iha salaun Igreja Protestante Hosana, Dili, kuarta ne’e.

Objetivu daruak mak oinsa promove área turistíku iha Timor-Leste hosi atividade oioin ne’ebé foinsa’e sira iha, tanba talentu kuandu iha no sira dezenvolve vokál grupu iha sira-nia an ho di’ak no professional, sira sei enterteina ema seluk tanba atividade turístika ne’e presiza enterteinamentu.

Datoluk, liuhosi eventu ne’e hakarak tebes ho labarik sira-ne’e no eskola sira iha relijiaun lima (5) ne’ebé sira asosia ba, sira mós bele forma sira-nia an atu bele hola parte iha promove sira-nia fiar ho sira-nia fiar fuan, sira-nia amizade no unidade natureza ne’ebé sira hasoru.

Dahaat, iha mós ámbitu komemorasaun 12 novembru no 28 novembru, loron juventude nian sira atu apreende oinsá espiritu nasionálizmu no patriotizmu hosi eroi sira-ne’ebé fó ona sira-nia an ba mate iha tempu funu.

Dalima, labarik bele aprende buat sira-ne’e hosi ne’ebá no sira mós bele sente orgullu hanesan sidadaun timorense, katak sira sente hola parte iha istória ida-ne’e atu kontinua ba buat ne’ebé eroi sira halo, nune’e hametin unidade no mós dezenvolvimentu ba Timor-Leste tantu hosi aspetu umanu no apsetu ekónomiku liuhosi edukasaun ne’ebé mai hosi múzika.

Iha atividade festivál inter relijiozu ho modalidade enterteinamentu vokál ba labarik sira iha tinan 2022 ne’ebé daudaun realiza ne’e iha faze pra-audisaun mak sei lori mós líder relijiozu sira hosi relijiaun lima (5) iha Timor-Leste halo kompromisu hodi apoiu programa refere.

“Karik buat sira-ne’e hotu la’o ho di’ak, Asosiasaun Turizmu Relijiozu Timor-Leste (ATR-TL) ho líder relijiaun Katólika, Musulmanu, Protestante, Hindu no Konghucu sira iha kompromisu ida atu ita hamutuk ho Governu no mós parseiru sira tomak, nune’e bele promove sira ho idade ualu (8) to’o 15, signifika iha tinan hirak tuir mai sira-ne’e preparadu ona ba iha nível adultu nian,” nia hateten.

Atividade ne’ebé Asosiasaun Turizmu Relijiozu Timor-Leste (ATR-TL) halo ne’e nu’udar programa kontinuasaun hosi atividade ne’ebé realiza ona iha salaun Delta Nova kona-ba tasa Avô Nana iha fulan-setembru liubá no sira iha planu atu loke kompetisaun iha nível internasionál.

“Asosiasaun Turizmu Relijiozu Timor-Leste (ATR-TL) mós serbisu hamutuk ho ekipa Avô Nana ninian ne’ebé mak halo tiha ona kompetisaun iha fulan-setembru liuba no ita haree katak partisipasaun aas tebes no ita hili vokál group tanba partisipante sira, númeru ne’e barak 10 to’o 20. Kuandu ita-nia juniór ka labarik sira-ne’e tama ona iha faze señior ka adultu nian, ha’u fiar katak ita halo kompetisaun nível internasionál konvida ita-nia belun sira hosi país viziñu no seluk mak kada grupu mai númeru ne’ebé mak 10 ka 20, satán númeru inan-aman ne’ebé mak mai entaun turista mak mai ona,” nia dehan.

Aliende ne’e, asaun refere nu’udar estratéjia ida ATR-TL halo atu bele prepara fini ne’ebé di’ak iha área múzika, tantu loron ruma timoroan sira-ne’e bele ba kompete iha nasaun seluk ka bele mós dada turista sira hosi rai-li’ur mai kompete iha Timor.

“Tantu, ida ne’e mak estratéjia ita uza hili entertenamentu turístiku iha vokál group no grupu korru tanba ho ninia númeru partisipante sira, númeru ne’ebé mak barak,” nia informa.

Kondisaun ne’ebé Asosiasaun Turizmu Relijiozu Timor-Leste (ATR-TL) hamutuk ho Governu halo atu eleva kualidade arte no múzika iha Timor-Leste, ne’ebé daudaun hahú forma ona ho polítika refere, nune’e mós iha kompetisaun múzika refere iha múzika obrigatória ida-ne’ebé grupu kompetitór sira tenke hananu.

“Ita-nia juri sira ne’e mesak ema ne’ebé estuda kona-ba múzika, ne’ebé kanta ba iha múzika obrigatóriu iha ninia notas sira, ita prepara hotu no hosi ne’e ita-nia juri sira fahe kedan ba kada grupu para bele uza hodi treinu no pronto. Ita haree katak mezmu tempu ne’e badak ita halo preparativu sira kuaze fulan ida no partisipasaun sira-nian atu bele treinu no faktu ita haree hanesan sira balun aprezentasaun di’ak tebes. Ha’u hanoin Governu rasik, ita hein katak ho Asosiasaun Turizmu Relijiozu Timor-Leste (ATR-TL) inisia ida-ne’e aban ka bainrua ita bele hala’o PESPARANI (Pesta Paduan Suara Gerejani) ka PESPARAWI (Pesta Paduan Suara Gerejawi), nune’e kompetisaun entre grupu relijiaun kátolika, protestante ninian ne’ebé sei fó efeitu boot tebes ba ita-nia labarik sira-nia aspetu kognitivu, afetivu no mós aspetu psikomotor,” nia dehan.

Iha envolvimentu festivál kompetisaun ida-ne’e kompostu hosi grupu 14 maibé grupu 10 mak konsege avansa no grupu haat (4) seluk mak la partisipa.

“Tanba, iha grupu hotu rejista hamutuk 14, ohin partisipa grupu 10 no grupu haat (4) seluk mak dada an tanba sira balun iha atividade eskola. Tanba ne’e, ha’u hanoin enkoraja atu eskola sira no mós inan-aman, profesór sira aproveita ho oportunidade hanesan ne’e, nune’e oan sira bele aprezenta-an iha públiku no performa enterteinamentu, atu sira bele hetan auto-estima self confidance. Tanba, ha’u fiar katak labarik sira-ne’e sei apreende barak.” nia hateten.

Hosi atividade ne’e, múzika rua (2) mak kada grupu sira sei lori no múzika ida obrigatóriamente hosi komisaun organizadóra ba eventu ne’e mak Asosiasaun Turizmu Relijiozu (ATR-TL) rasik ho tópiku múzika Timor-Leste “Hein Hela Ó” no ida seluk grupu rasik eskolla ka buka múzika ne’ebé sira hakarak kanta tantu iha lian inglés portugés, tetun, indonézia no seluk tan.

“Maibé, múzika Timor-Leste “Hein Hela Ó” tanba ita hakarak Timor-Leste hein duni joven sira ne’e, entaun ita introdús ba sira katak sira-nia estudu, dedikasaun, preparasaun tanba Timor-Leste presiza no hein hela sira. Alainde ne’e, ita hakarak atu kuda duni espiritu patriotizmu no nasionalizmu atu espiritu sentidu pertense ba rai ida-ne’e katak Timor-Leste ‘Hein Hela Ó” nia dehan.

Entretantu, kompetisaun ne’e sei finaliza iha loron 07 fulan-dezembru 2022 no atividade ne’e hetan apoiu hosi SASCAS ho montante millaun $110 ba tinan rua (2), hahú hosi 2021 to’o 2022, nune’e atividade ba pakote hotu ne’ebé Asosiasaun Turizmu Relijiozu Timor-Leste (ATR-TL) mak realiza.

Jornalista : Nelia Fernandes

Editór        : Cancio Ximenes