PN komemora tinan 20 konstituisaun RDTL iha Covalima
COVALIMA, 02 dezembru 2022 (TATOLI)–Parlamentu Nasionál komemora tinan 20 konstituisaun Repúblika Demokrátika Timor-Leste (RDTL) ho atividade espozisaun no mini semináriu ba autoridade no estudante ensinu sekundariu sira iha munisípiu Covalima.
Reprezentante Prezidente Parlamentu Nasionál, António Maria Nobre Tilman, hateten Parlamentu Nasionál komemora tinan 20 ezisténsia konstituisaun RDTL no husu atu halo reflesaun.
“Komemorasaun tinan 20 konstituisaun RDTL ita-hotu halo reflesaun hodi haree evolusaun la’o sei kondis ho ita-nia konstituisaun ka buat balun ne’ebé presiza atu halakon, maibé presija ita hotu nia hanoin,” António Maria Nobre Tilman hateten liuhosi diskursu bainhira partisipa iha komemorasaun tinan 20 konstituisaun RDTL, iha salaun AMC, Sukaer Laran, sesta ne’e.
Nia hateten, tempu ona atu halo mudansa ba konstituisaun bainhira buat ne’ebé mak seidauk kompleta haree ho situasaun, saida mak presiza atu aumenta tan.
“ To’o ona tempu ita-atu halo mudansa ba buat ne’ebé seidauk kompletu ita haree iha situasuan ida-ne’e ita tenke aumenta tan, iha ita-nia konstituisaun ida-ne’e momentu importante,” nia dehan.
Tanba durante ne’e, Parlamentu Nasionál mós aprova ona lei lubuk ida hodi responde ba ezijénsia hosi konstituisaun RDTL haruka hanesan reforma judísiáriu kona-ba organizasaun judísiáriu kria kondisaun hodi harii tribunál supremu no estatutu ba majistradu no prokuradór sira.
Aleinde ne’e, Parlamentu Nasionál mós aprova lei kona-ba podér lokál no desentralizasaun administrativa, lei enkuadramentu Orsamentu Jerál Estadu (OJE) no komisaun C mós sei aprova tan lei orsamentu munisípiu nian, lei kódigu mineiru, medida prevensaun kombate korrupsaun, protesaun sivil no lei kódigu direitu de autór atu responde ba ezijénsia konstituisaun RDTL.
Iha biban ne’e, reprezentante Prezidente Parlamentu Nasionál hato’o agradesimentu ba antigu membru asembleia konstituante ne’ebé iha situasaun defisil nia laran, maibé konsege elobora no aprova konstituisaun RDTL.
“Tinan ida-ne’e ita selebra tinan 20 ita-nia independénsia no tinan 20 konstituisaun RDTL sai hanesan baze fundamentál-ida ba ita-nia nasaun hosi hatuur direitu no dever hanesan sidadaun no Estadu atu halo tuir iha nasaun Timor-Leste,” nia hateten.
Ho komemorasaun tinan 20 konstituisaun RDTL ne’e momentu ida atu halo reflesaun iha ida-idak nia an nu’udar sidadaun saida mak kontribui ona ba nasaun tuir konstituisaun RDTL.
“Komemorasaun tinan 20 konstituisaun sai hanesan momentu ita-atu halo reflesaun iha ida-idak nia an nu’udar sidadaun saida mak ita kontribui ona ba nasaun ida-ne’e tuir konstituisaun haruka. Ita iha direitu no mós ita iha dever nu’udar sidadaun saida mak ita halo ona,” nia dehan.
Administradór munisípiu Covalima, Francisco de Andrade, hateten membru parlamentu komemora ezisténsia tinan 20 konstituisaun RDTL, momentu membru asembleia sira hakerek iha situasuan defisil maibé sira konsege finaliza duni.
“Ohin membru Parlamentu Nasionál (PN) mai iha ne’e atu ko’alia kona-ba asembleia konstituante ne’ebé eziste iha tinan 20 liuba. Ita hotu hatene iha tinan 20 liu ba, hosi asembleia konstituante ne’ebé transforma ona ba parlamentu nasional,” nia informa.
Maske sira hasoru difikuldade boot hanesan menus rekursu umanu atu hakerek konstituisaun hahú hosi ne’ebé, maibé ho matenek natureza ne’ebé iha ho neineik konsege finaliza no ohin loron temi konstituisaun RDTL.
“Iha momentu ne’e bainhira ita hala’o eleisaun parlamentár reprezenta iha nasionál no reprezentan iha munisípiu ne’ebé membru asembleia ho de’it sira-nia saláriu $450 no osan fiskalizasaun $2.50 bainhira sira ba servisu sa’e de’it transporte públiku ho motorizada,” nia hateten.
Jornalista : Celestina Teles
Editór : Cancio Ximenes
