Komisaun A sei halo audiénsia públika alterasaun lei eleitorál ba PN

DILI, 22 dezembru 2022 (TATOLI)—Komisaun A trata asuntu Justisa no Konstituisionál sei hala’o audiénsia públika ba proposta-lei númeru 45/V(5a)-alterasaun dalimak lei eleitorál ba Parlamentu Nasionál (PN) ho entidade relevante.
Notísia Relevante: Preparasaun eleisaun parlamentár 2023, Governu prevee millaun $6 ba STAE
“Ami tau ona ajenda iha fulan-janeiru tinan oin sei hahú audiénsia públika ba proposta alterasaun lei eleisaun parlamentár,” Prezidente Komisaun A, Joaquim dos Santos ‘Boraluli’, hateten ba Ajéncia TATOLI, kinta ne’e.
Iha loron 04 fulan-outubru 2022, meza Parlamentu Nasionál (PN) liuhosi reuniaun plenária anúnsiu admisaun no baixa ba komisaun A alterasaun lei eleitorál ba PN hodi bele fó apresiasaun inisiál.
Nune’e iha faze audiénsia sei konvida entidade Governu ho parte sira seluk hafoin halo relatóriu paresér hodi kontinua diskusaun iha faze jeneralidade iha plenária.
Prezidente Komisaun ne’e, seida’uk ko’alia kona-ba matéria alterasaun lei refere tanba seida’uk haree no iha diskusaun mak iha hanoin sei aprezenta mós.
Komisaun sei fó prioridade diskusaun alterasaun lei ne’e tanba ligadu ho eleisaun parlamentár iha tinan 2023.
Antes ne’e, Governu liuhosi reuniaun Konsellu Ministru (KM) aprova ona proposta-lei ne’ebé aprezenta hosi Ministru Administrasaun Estatál (MAE), Miguel Pereira de Carvalho, ba alterasaun dalimak lei númeru 6/2006, loron 28 dezembru, ne’ebé aprova lei eleitorál ba PN.
“Projetu ne’e hakarak atu introdús iha lei eleitorál ba Parlamentu Nasionál, inovasaun sira ne’ebé introdús ona iha tinan 2011 iha lei eleitorál ba Prezidente Repúblika, hodi mantein armonizasaun regra sira kona-ba prosesu eleitorál iha órgaun soberanu ne’e,” Ministru Prezidénsia Konsellu Ministru, Fidelis Manuel Leite Magalhães, relata hafoin reuniaun ezekutivu, iha Palásiu Governu.
Inisiativa ne’e, inklui mós iha ho regra foun sira kona-ba oráriu funsionamentu sentru votasaun, lisensa ba jornalista iha servisu kobertura jornalístika eleisaun parlamentár nian, sira vota iha sentru votasaun ne’ebé besik liu iha sira-nia serbisu fatin, obrigatoriedade eleitór sira hodi identifika-aan bazeia ba dokumentu identifikasaun pesoál ne’ebé válidu, ka kriasaun figura monitór eleitorál ne’ebé ninia funsaun hanesan ho observadór eleitorál sira.
“Norma balun mós hadi’a hodi klarifika katak iha asembleia apuramentu nasionál, Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE, sigla portugés) deside ho definitivamente kona-ba votu nulu sira, no elementu sira ne’ebé tau iha buletin votu inklui inkluzaun númeru orden hosi kada kandidatura, rezultadu hosi sorteiu lista kandidatura sira,” nia dehan.
Aleinde ne’e, adota inovasaun prinsipál ida hosi eleisaun prezidensiál tinan 2021 mak hanesan sentru votasaun paralelu sira, maske ho forma foun, nune’e prevee atu instala sentru votasaun paralelu 13 iha Dili, ne’ebé ida-idak asosia ba munisípiu ida no ba Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA).
“Sidadaun eleitór sé de’it ne’ebé inskreve ona iha unidade resensiamentu fora hosi Dili, no ne’ebé la hakarak atu ba vota iha ninia sentru votasaun orijinál rasik, bele inskreve iha sentru votasaun paralelu sira ne’e,” portavós Governu hatutan.
Jornalista : Nelson de Sousa
Editór : Cancio Ximenes

