Top

MS ho USAID lansa Unidade Kuidadu Intensivu Móvel iha HNGV

Lansamentu ba kuidadu intensivu movel iha HNGV. Imajen Tatoli/Felicidade Ximenes

DILI, 02 fevereiru 2023 (TATOLI) – Ministériu Saúde hamutuk ho Ajénsia Estadus Unidu ba Dezenvolvimentu Internasionál (USAID) halo lansamentu ba Unidade Kuidadu Intensivu Móvel iha Hospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV).

“Imi-nia apoiu nu’udar sentidu solidariedade atu haforsa, hametin no mellora ami-nia sistema nasionál saúde ho objetivu atu hadi’ak komunidade Timor-Leste nia saúde no moris di’ak iha nível nasionál, munisipál, postu adminstrativu, suku no aldeia, partikularmente fortelese servisu kuidadu intensivu ospitalár iha HNGV”, Ministru Saúde Interinu Bonifacio Maucoli dos Reis, dehan iha nia diskursu iha ámbitu lansamentu ICU móvel iha HNGV, ohin.

Bonifacio dehan Ministériu Saúde ho Governu no povu Estadus Unidos Amérika importante tebes tanba ne’e, ohin bele disponibilza tan ekipamentu no instrumentu ba unidade kuidadu intensivu movel ho kama sia, ekipamentu teknolojia saúde modernu hodi fornese kuidadu emerjénsia ho kualidade aas. Ho apoiu ne’e bele hasa’e ona ezijénsia ba kuidadu emerjénsia ne’ebé ho ekipamentu no espasu limitadu nune’e profisionál saúde sira iha unidade kuidadu intensivu bele servisu ho profisionál liután iha área prestasun nian.

“Parte seluk ha’u mós hakarak solisita nafatin atu bele apoiu iha operasionalizasaun ba ekipamentu ICU nian, liuhuosi formasaun. Ha’u hein katak ita-nia profisionál saúde sira hetan transferénsia ka interkambiu ba siénsia no teknolojia, koñesimentu no abilidade hodi bele operasionaliza ekipamentu sofistikadu sira-ne’e ho didi’ak no bele utiliza ba tempu naruk”, hateten nia.

Nia dehan HNGV hetan apoiu ba kuidadu intensivu móvel. Espera katak ho fasilidade sira-ne’ebé iha bele hakmaan imi nia prestasaun kuidadu emerjénsia no intensivu ho fiar-an, dignu no profisionalismu liután. Maibé iha parte seluk presiza mós tau-matan, kuida no halo manutensaun regulár no didi’ak ba ekipamentu sira-ne’e, nune’e bele utiliza iha tempu naruk nia-laran ba ita-nia pasiente sira.

Governante rekorda katak planu estratéjiku nasionál setór saúde hatur ona ho motto, populasaun Timor-Leste saudável iha Timor-Leste ida ne’ebé saudável” nune’e mós programa VIII Governu Konstitusionál iha kompromisu atu mellora prestasaun no asisténsia kuidadu saúde iha territóriu laran tomak, espesiál fó atensaun ba área remotas no kamada populasaun ne’ebé dezfavoresidu, tuir prinsípiu inkluzaun, ekuidade, efisiénsia no kualidade ba ema hotu hotu.

“Atu bele iha ekuidade tenke iha ekilibriu ba infraestrutura, rekursus umanus, rekursus finanseirus, medikamentu no ekipamentu médiku no naun médiku ne’ebé presiza atu bele providénsia asisténsia saúde ho dignu, profisionál no tuir padraun ne’ebé iha ba ita nia komunidade”, dehan nia.

Bonifacio rekoñese katak dezde restaurasaun independénsia, Governu no povu Estadus Unidos Amérika fó ona apoiu barak mai Timor-Leste iha área oioin, partikularmente iha infraestrutura, saúde, formasaun rekursu umanu no prestasaun kuidadu saúde gratuitu liuhosi misaun parseria pasífiku durante tinan barak nia-laran.

Husi kooperasaun ida-ne’e, Ministériu Saúde hetan benefisiu no oportunidade hodi fó asisténsia saúde gratuita, apoiu ba kombate moras Covid-19, dezenvolve rekursu umanu liuhosi programa kapasitasaun no formasaun, reabilitasaun no renovasaun ba estabelesimentu saúde, partikularmente, ba renovasaun no konstrusaun ba fasilidade saúde sira iha HNGV, Unidade Izolamentu iha HoREX-Baucau, reabilitasaun postu saúde iha Munisípiu Dili, Liquiça, Ermera, INS no seluk tan.

Iha fatin hanesan, Diretora Misaun USAID iha Timor Leste Zema Semunegus, informa Unidade Móvel Kuidadu Intensivu ne’e nu’udar teknolojia maravilloza ida ne’ebé sei lori mudansa ba área saúde iha Timor-Leste.

“Ha’u mai hamutuk ho ita-boot sira ohin hodi selebra susesu boot ida, entrega Unidade Móvel Kuidadu Intensivu. ICU ne’e nu’udar teknolojia maravilloza ida ne’ebé sei lori mudansa ba área saúde iha Timor-Leste”, dehan Zema.

USAID no Komandu Indo-Pasífiku Estadus Unidus nian sai ona parseiru permanente iha tempu naruk ho Governu Timor-Leste ho nia objetivu hodi mellora seguransa saúde ba ema timoroan hotu. Projetu ne’e hanesan ezemplu ida de’it husi parseria refere.

ICU ne’e inklui kama eletrisidade hamutuk sia no estasaun enfermeira ida ho sistema xamada ba enfermeira. Ida-ne’e kompletu no inklui jeradór eletrisidade rezerva ida no teknolojia filtru partikula anin nian ne’ebé efikáz tebes atu elimina bateria no vírus sira. No ICU ne’e responde ba nesesidade ema sira ho defisiénsia no dezeñadu hodi apoia operasaun ospitál nian ba pasiente-sira Covid-19 no la’os Covid-19 ne’ebé mai baixa.

Fasilidade modernu ida-ne’e konstrui ona hodi garante padraun kualidade kuidadu ne’ebé aas liu no ajuda Timor-Leste nia sistema saúde hodi espande ninia kapasidade hodi fó tratamentu ba kazu kuidadu intensivu sira.

Diretór Ezekutivu HNGV, Alito Soares dehan kama iha kuidadu intesivu iha HNGV hamutuk 25 hodi halo tratamentu ne’ebe di’ak liután.

“Durante tinan naruk nia-laran ita nia ICU iha kama neen ba adultu sira, maibé agora aumenta tan 19, ida ne’e bele dehan sufisiente ba kondisaun agora nian”, konklui Alito.

Jornalista : Felicidade Ximenes

Editór : Zezito Silva

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!