iklan

EKONOMIA, HEADLINE, MUNISÍPIU, OEKUSI

Abitante Lifau deklara oferese rai ba projetu estrada Nítibe

Abitante Lifau deklara oferese rai ba projetu estrada Nítibe

Abitante afetadu Mateus Auni. Imajen Tatoli/ Abílio Elo Nini.

OÉ-CUSSE 16 fevereiru 2023 (TATOLI) – Komunidade sira iha suku Lifau, sub-rejiaun Pante Makasar, Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), deklara prontu oferese sira-rai no plantasaun ba projetu estrada nasionál hosi Pante Makasar no Nítibe maibé importante liuhosi koordenasaun ho komunidade afetadu nune’e projetu ne’e bele la’o ho susesu.

“Ami-nia preokupasaun primeiu ami-nia laran senti triste tanba lokasi tolu tinan ne’e ami la konsege halai natar, lokasi primeiru, natar Kolomboe-Naek, tanah Desa no lokasi Holok-Haub, maibé ita tenki kontribui importante autoridade kordena di’ak ho ami afetadu,” Mateus Auni, nu’udar komunidade afetadu natar iha Kakatua-Naek, suku Lifau, hato’o nia sentimentu iha ámbitu diálogu iha suku Lifau, kinta ne’e.

“Ohin ami agradese tanba ami rona direita orientasaun hosi Prezidente Autoridade RAEOA, sorumutu ida-ne’e la’ós istória malu maibé buka solusaun, ami husu liuliu ba ami-nia natar sira kada tinan ami kolleta sufisiénte tanba hare membramo, ami la’ós ejize maibé ami husu mekanizmu atu selu ne’e oinsá, ami prontu apoiu mak agora ami oferese ona natar ba kontrusaun ne’e, agora husu de’it atu indemnizasaun ne’e oinsá,” nia husu.

Nune’e liuhosi sosializasaun, bele koordena ba malu fasilita informasaun ne’ebe klaru, nune’e servisu ne’e bele la’o ho susesu.

João da Costa nu’udar Dato suku Lifau, fiar katak projetu ne’e laiha impedimentu ba rai.

Komunidade afetadu João da Costa. Imajen Tatoli/Abílio Elo Nini.

“Ami-nia hakarak ne’e tuir loloos kuandu aterru ne’e tenke hotu-hotu, aterru hosi ponte Noefefan to’o Oénunu, labele husik balu servisu sira-nia natar, ami korban sobu ami-nia lutu no husik abandona, ida-ne’e mós halo ami hirus malu iha suku,” nia katak.

Nia parte kontente, tanba iha ámbitu sorumutu ne’e ekipa autoridade partisipa másimu hodi rona direita preokupasaun komunidade, hanesan Terra Propriedade, Agrikultura, Obra públika no SAS.

“Kompañia foin aterru ami la autoriza atu ko’alia ho ami, ami-nia hakarak ko’alia direita ho Autoridade RAEOA, tanba ami oferese ami-nia rai, tenke rejista, kompañia hatene servisu de’it, presiza rejista no oferese evidénsia ba ami hanesan na’in ba afeta atu hatene afeta metru hira no ai-oan hira, entaun presiza koordena beibeik ho ami,” nia fó hanoin.

Xefe aldeia Tula-Ika, Raimundo Abi, haktuir molok kompañia tama, enkontru ona komunidade, ko’alia ba malu, atu labele impede projetu ne’e, ne’ebé iha suku Lifau laiha problema.

Maibé, nia hatutan, labele mai lori ameasa, istória malu, hotar malu, parte autoridade mós persiza vizita bebeik komunidade iha suku, kontinua fó informasaun, tanba agora tempu polítika, balu sei mai bosok dehan laiha ganti-rugi, entaun fó impaktu ba prosesu dezenvolvimentu ne’e iha suku.

Hatán ba sujestaun no rekomendasaun hirak-ne’e, Sekretáriu Rejionál ba Asuntu Terra Propriedade, António Hermenegildo da Costa, informa, daudaun ne’e ekipa tékniku sei seidauk konklui levantamentu dadús.

Bainhira remata ona, sei halo re-verifikasaun, depois selebra kooperasaun liuhosi dokumentu evidénsia hodi entrega direita ba komunidade afetadu, ba futuru pagamentu nian.

“Indemnizasaun ba natar no to’os liuliu hare no batar, ami sei konfirma ba Sekretáriu Agrikultura, atu diskute kona-bá nia valór indemnizasaun ne’e, tanba rai ita sei hein rezolusaun ida hosi Governu Sentrál, ba ai-oan ita RAEOA sei halo pagamentu maibé sei hein dadus kompletu mak halo pagamentu da la ida,” nia katak.

Entretantu, projetu ne’e Autoridade RAEOA, hahú halo lansamentu iha 19 agostu 2022 no distánsia konstrusaun ba estrada nasionál ne’e hamutuk kilómetru 16, hahú hosi ponte Noefafan, suku Lifau, envolve suku Taiboko, sub-rejiaun Pante Makasar to’o Oénunu, suku Suni-Ufe, sub-rejiaun Nítibe.

Nune’e mós projetu reabilitasaun estrada nasionál pakote I hahú hosi ponte Noefefan, suku Lifau, sub-rejiaun Pante Makasar to’o Oénunu, suku Suni-Ufe, sub-rejiaun Nítibe ho distánsia kilometru 18, ezekuta hosi empreza internasionál PT. Waskita Karya, Tbk, ho valór kontratu millaun $23, ne’ebé autoridade RAEOA prevee hosi Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2022 ho durasaun servisu durante fulan 18.

Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Evaristo Soares Martins

iklan
iklan

Leave a Reply

iklan
error: Content is protected !!