OÉ-CUSSE 16 fevereiru 2023 (TATOLI) – Tuir tékniku hosi Diresaun Rejionál Infraestrutura (DRI) Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA), identifika ona projetu estrada nasionál hosi sub-rejiaun Pante Makasar liga sub-rejiaun Nítibe sei konstrui ponte unidade lima no espasu ba estrada nasionál ne’e presiza metru 30.
“Projetu estrada nasionál ne’e, ita sei konstrui ponte lima, ponte ida iha Kakatua, Tula-Ika, Maquelab, Oénunu sorin no ponte bootliu iha Oénunu, no tuir dezeñu ne’ebé iha bazea instrusaun hosi Prezidente Autoridade, identifika fatin ida sei konstrui paseiu no instala iluminasaun entaun ne’e tama iha pakote ida,” Diretór DRI, Cândido dos Reis Amaral, ko’alia iha ámbitu diálogu ho komunidade suku Lifau, Oé-Cusse, kinta ne’e.
“Projetu ne’e hahú la’o daudaun iha fulan neen ona, hahú hosi ponte Noefefan to’o mota Oénunu sei instala mós ponte ida iha Oénunu, projetu ida-ne’e kategória estrada nasionál, entaun tuir padraun nasionál nian, no dezeñu ne’ebé maka iha no haree ba futuru entaun presiza espasu metru 30,” nia esplika.
Nia informa, iha metru 30 nia laran ne’e tanba iha futuru bainhira estrada konklui sei instala fatin seguru ba razoavel depois espasu konstrui dreinajen, kria zona verde entaun presiza espasu luan.
“Tuir loloos uma sira labele besikliu iha estrada maibé tanba tuir padraun internasioná presiza tán metru 14 dook hosi uma, maibé tanba komunidade hela nanis ona entaun ita adapta de’it kondisaun ne’ebé iha nune’e presiza de’it metru 30 no espasu atu fui alkatroada ne’e metru-hitu (7), totál projetu ne’e atu persiza rai nia luan metru 30, no afeta duni komunidade sira-nia to’os natar no plantasaun inklui rate no bee-posu,” nia katak.
Tuir nia, DRI nia devér tékniku nian, liuhosi enkontru Konsellu Autoridade deside tiha ona Diresaun Terra Propriedade liuhosi Sekretáriu Rejionál Terra Propriedade maka sei tau matan ba uma afetadu sira.
“DRI fó apoiu halo identifikasaun no haree didi’ak saida maka presiza atu fó atendimentu imediatamente, ba prosesu levantamentu afetadu ba sasán sira-ne’ebé iha valór ekonomia, ne’e presiza tempu, tékniku ne’ebé responsabiliza maka agrikultura, terra propriedade,” nia afirma.
Hafoin konklui levantamentu dadus sira-ne’e mak sei halo kalkulasaun prepara dezeñu atu hatene kuantidade materiál hira mak presiza, depois sei halo submisaun ba iha Prezidente Autoridade, hetan aprovasaun submete fali ba iha aprovizionamentu, nia rezultadu sei públika empreza ne’ebé mak atu fornese materiál ba afetadu sira.
Iha biban ne’e Diretór Obra Públika ne’e informa, oras ne’e ekipa tékniku halo ona levantamentu dadus to’o ona iha Eskola Bázika Filiál (EBF), Maquelab, suku Taiboko, presiza kilómetru rua atu konklui iha Oénunu, suku Suni-Ufe.
Tanba hosi kompañia Waskita Karya, daudaun ne’e ezekuta hela identifikasaun hamutuk ho ekipa topografia sira atu deside alinamentu estrada nian.
“Nune’e dadus provizória ita rejista sei to’o de’it iha suku Taiboko, hamutuk uma 64 ho bee-posu hitu (7) mak presiza hetan atensaun tanba afeta,” nia katak.
Entretantu, projetu ne’e Autoridade RAEOA, hahú halo lansamentu iha 19 agusto 2022 no distánsia konstrusaun ba estrada nasionál ne’e hamutuk kilómetru 16, hahú hosi ponte Noefafan, suku Lifau, envolve suku Taiboko, sub-rejiaun Pante Makasar to’o Oénunu, suku Suni-Ufe, sub-rejiaun Nítibe.
Nune’e mós projetu realibitasaun estrada nasionál pakote I hahú hosi ponte Noefefan, suku Lifau, sub-rejiaun Pante Makasar to’o Oénunu, suku Suni-Ufe, sub-rejiaun Nítibe ho distánsia kilometru 18, ezekuta hosi empreza internasionál PT. Waskita Karya, Tbk, ho valór kontratu millaun $23, ne’ebé autoridade RAEOA prevee hosi Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2022 ho durasaun servisu durante fulan 18.
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Evaristo Soares Martins




