Top

PR Horta husu banku iha mundu tulun nasaun menus dezenvolvidu

Prezidente Repúblika, José Ramos Horta. Imajen Tatoli /Egas Cristovão.

DILI, 06 marsu 2023 (TATOLI)—Prezidente Repúblika (PR), José Ramos Horta, apela ba instituisaun bankária sira iha mundu, atu fó kréditu ho funan ki’ik ba nasaun menus dezenvolvidu sira hodi apoia diversifikasaun ekonómika.

Xefe Estadu hato’o apelu ne’e iha Simeira Líder housi Paízes Menus Dezenvolvidu (Least Development Countries-LCD) ne’ebé mak realiza iha Doha, Qatar, tinan 2023 ne’e.

“Banku iha mundu, emprestadór sira, iha Timor ka iha rai seluk, funan ne’e todan tebes, oinsá mak Governu sira hosi LCD bele dezenvolve sira nia ekonomia, bainhira funan empréstimu bankária ne’e todan tebes, oho ekonomia. Ha’u apela beibeik, favór taka tiha, funan hosi Governu ka kompaña sira, tanba funan todan, la konsege re-investe fali iha kompañia hodi kria empregu no kria rikeza,” PR Horta hateten liu hosi komunikadu imprensa ne’ebé Agéncia Tatoli asesu, segunda ne’e.

Xefe Estadu hateten, regra bankária kona-ba konsesaun kréditu mós impede dezenvolvimentu setór seluk iha Timor-Leste.

“Funan iha BNU, BRI, Mandiri karrega tau ba timoroan, todan tebe-tebes. Uluk to’o 15%, 18%, agora mak tun uitoan ba 12 % ne’e todan nafatin. Hakarak empresta osan ba agrikultra ne’e  funan labele liu 2%, tenke iha periódu tinan ida la selu buat ida, liu tiha agrikultura bele prodús, bele selu uitoan maibé labele liu 2%. Tanba, agrikultura presiza buat oioin, bee, irrigasaun, fini musan ne’ebé di’ak , presiza han hemu durante tinan ida, depoiz transporta ba merkadu,” nia hateten.

Tanba ne’e, Xefe Estadu defende nesesidade kria mekanizmu ida hodi bele tulun nasaun menus dezenvolvidu sira.

“Impotante tebe-tebes Governu harii mekanizmu ida no ida-ne’e aplika internasionalmente ba Governu barak, susar loos. la auguenta tanba dīvida sira-nia ho banku komersiál internasionál funan ne’e todan tebes,” nia dehan.

Xefe Estadu mós krítika ajudu internasionál ne’ebé durante ne’e apoia nasaun frájil maibé la direta ba programa produtivu sira.

“Sei ko’alia kona-ba ajuda internasionál, oinsá atu sai di’akliu duké antes. Tanba falla la’os deit Governu  ita nian ka nasaun terseiru mundu, tanba ajudu ne’e la diretamente ba dezenvolvimentu, maibé liu-hosi estudu  lubun ida,” Horta hateten.

Nia apela ba komunidade internasionál atu la’ós de’it apoia orsamentu, maibé tulun re-estruturasaun ekonomia, diversifika hodi dezenvolve agrikultura no turizmu, hodi redús dependénsia ba fundu mina-rai.

Jornalista : Nelson de Sousa

Editór       : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!