DILI, 14 marsu 2023 (TATOLI) – Governu Japaun liuhosi nia embaxada iha Timor-Leste hamutuk ho ONG Frontline asina kontratu ho objeitivu atu hadia saúde reprodutiva maternál no seluk tan iha Munisípiu Ermera.
“Orsamentu ne’e sei gastu ba tinan ikus hosi Frontline nia projetu tinan tolu nian, hadia saúde reprodutivu maternál, infantile no bebé foin moris iha Munisipiu Ermera”, Embaixadór Japaun iha Timor-Leste Tetsuya Kimura, dehan liuhosi komunikadu ne’ebé Agência TATOLI asesu, ohin.
Objetivu hosi projetu ne’e mak atu hasae asesu servisu ho kualidade aas iha Munísipiu Ermera liuhosi klase inan no kampaña sensilibilizasaun ba kuidadu saúde reprodutiva, kapasitasasaun ba pesoál saúde no dezenvolve sistema RMNCH.
Frontline hanesan ONG ida hosi Japaun ne’ebé simu osan hosi Governu Japaun ho totál orsamentu $401,460.00 liuhosi finansiamentu Grant Assistance for Japanese NGO Projects.
Tuir nia, tinan dahuluk ba projetu ne’e nian foka liubá dezenvolvimentu bazea ba atividade projetu nian ho péritu sira hosi Japaun no Timor-Leste, inklui konstrusaun harii maternidade iha área Guisarudu Suku Fatubolu, Hatolia B, Munisípiu Ermera.
Iha tinan dahuluk nia rohan, formasaun pilotu kona-ba ezaminasaun ultrassong obstétriku ne’ebé hala’o ho susesu ba profesionál saúde na’in 14 iha Munisípiu Ermera ho apoiu hosi Ministériu Saúde no Institutu Nasionál Saúde.
“Iha tinan daruak nian, hahú klase inan no promosaun saúde reprodutiva ba inan isin-rua sira iha suku lima iha Ermera. Aleinde ne’e, formasaun segundu períodu ba ultrasong obstétrika implementa tan ona ba profesionál saúde na’in 12”, iha komunikadu haktuir.
Tinan ne’e, aleinde Munisípiu Ermera, ONG Frontline sei espanda área alvu formasaun ultrassong nian ba área sira seluk atu promove feto timoroan barak liután iha gravidéz no partu ho seguru.
Aleinde ne’e sei hala’o mós kampaña sensibilizasaun ne’ebé fó empazia importánsia ba inan sira atu kontinua asesu ba kuidadu saúde maternál.
Liuhosi projetu ne’e, inan isin-rua hamutuk 4,000 sei bele asesu ba ultrassong obstétrika, pesoál saúde na’in-35 resin no ofisiál Governu sira sei hetan benefísiu liuhosi kapasitasaun hodi hadia no hasa’e sira nia kualidade atendimentu no dezenvolve sistema saúde RMNCH nian.
Médiku voluntáriu sira sei hetan koñesimentu kona-ba isin-rua no partu ne’ebé seguru no mós membru komunidade adisionál na’in-16,000 sei hetan edukasaun liuhosi kampaña sensibilizasaun ne’ebé lori ba redusaun mortalidade inan no bebé ne’ebé bele prevene.
Governu japaun no ONG Frontline iha esperansa katak projetu ne’e sei asegura inan isin-rua hotuhotu no bebé foin moris iha Timor-Leste atu simu atendimentu ho kualidade aas durante isin-rua, partu no períodu depois partu.
Ho matadalan no kuríkulum formasaun nian, Institutu Nasionál Saúde agora iha ona feramentu nesesáriu atu hala’o treinamentu ultrassong iha obstetrísika no jinekologia iha rai-laran no Ministériu Saúde bele hahú presta servisu ultrassong nian hosi profesionál ultrassong kualifikadu iha área rurál.
La’os de’it matadalan formasaun ultrassong nian mak Frontline establese ona, maibe mós matadalan no materiál ba aula inan sira nian.
Hanesan ho matadalan treinamentu nian, matadalan ba aula inan sira mós hetan ona aprovasaun husi Ministériu Saúde.
Liuhosi projetu ida-ne’e, inan isin rua hamutuk na’in-4,000 iha Munisípiu Ermera sei bele simu ezaminasaun ultrassong obstetriku nian no profesionál saúde no funsionáriu Governu hamutuk 30-resin sei bele hasa’e sira nia kapasidade hodi hadiak kualidade kuidadu saúde ba inan isin rua no sira nia bebe.
Adisionalmente, Frontline komesa atu espande ninia área formasaun ultrasound nian ba munisípiu seluk aleinde Ermera, entaun hein katak profesionál saúde barak liután sei iha oportunidade atu aprende kona-ba ezaminasaun ultrassong nian.
Labarik sira mak futuru Timor-Leste nian espera katak projetu ne’e sei promove no assegura katak inan isin rua no bebe foin moris hotu iha Timor-Leste atu iha asesu ba kuidadu kualiade aas nian no kria futuru ne’ebé nabilan liután iha país ida-ne’e.
Jornalista: Hortencio Sanchez
Editór : Zezito Silva




