Top

Membru PNTL 30 prátika utilizasaun armamentu tiru prevene konflitu Elpar 2023

Membru PNTL pràtika utiliza armamentu tiru. Imajen Tatoli/Celestina Teles.

COVALIMA, 06 abríl 2023 (TATOLI)—Membru Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) na’in-30 prátika tátika orden públiku no utilizasaun armamentu tiru ba prevensaun konflitu iha eleisaun parlamentár iha munisipiu Covalima.

“Treinamentu prátika ne’e kona-ba direitu umanu, uza forsa no orden públiku hanesan halo demostrasaun oinsá mak halo atuasaun bazea ba lei. Ita ko’alia kona-ba rejime uza forsa,” Instrutór Sentru Formasaun Polísia, Inspetór Polísia José Lopes, hateten ba Agência Tatoli, iha kampu eis eskola pre-sekundária Sandalo, kinta ne’e.

Membru PNTL pràtika utiliza armamentu tiru. Imajen Tatoli/Celestina Teles.

Tuir baze legál polísia nian iha dekretu-lei númeru 43/2011 aplika uza forsa hodi atua massa sira, bainhira hala’o demostrasaun tanba misaun polísia mak servi no proteje povu, entaun polísia tenke hatene lei molok uza forsa nune’e evita halo violasaun direitu umanu.

Atuasaun utiliza armamentu tiru ho tipu sira hanesan, tiru ho hamriik, toba, movimentu monu bakotuk, tiru ba leten, tiru ba liman lós no liman karuk.

Formasaun hala’o durante semana-ida hahú iha segunda  membru polísia na’in -30 simu teória, hafoin loron tuir mai prátika tátika órdem públika no utilizasun armamentu tiru.

“Molok ita atu prátika ita hahú ho teória kona-ba direitu umanu no uza forsa no orden públiku hanesan ita-boot sira haree. Ami tama ho utilizasaun arma atu hala’o atuasaun, bainhira suspeitu uza rama ambon, diman ne’ebé fó ameasa ba polísia,” nia dehan.

Bazea ba konstituisaun RDTL artigu 28 ko’alia kona-ba Direitu ba Rezisténsia no defende an rasik ne’ebé alinea ba dahuluk hateten sidadaun hotu-hotu iha direitu atu la simu no reziste hasoru orden ne’ebé la tuir lei eh ne’ebé ofende nia direitu, liberdade no garantia fundamentál sira.

Alinea ba daruak haktuir, ema hotu-hotu iha garantia kona-ba direitu atu defende nia an rasik, tuir lei haruka.

Bazea kontituirsaun artigu 28 refere, polísia tenke halo tuir lejitima bazea ba lei entaun no teória de’it labele, sira-mós tenke prátika, maneira oinsá atu kaer kilat, oinsá atu tiru karik haree ba alvu atu labele uza sala.

Durante membru polísia na’in-30 hala’o prátika tátika ordem públiku no utilizasaun armamentu tiru, sira iha koñesementu di’ak prontu atu fó seguransa ba eleisaun parlamentár 2023 ne’e.

Ho nune’e, nia sujere treinamentu teória no prátika durante semana-ida de’it sei la sufisiénte, maibé sira la lakon espíritu no la lakon vontade kontinua kontente nafatin hala’o prátika.

Durante prátika tátika membru PNTL na’in-30 hasoru difikuldade tanba ekipamentu aat hotu ona no espera espera komando jerál PNTL sei prepra ekipamentu molok atu hala’o eleisaun parlamentár.

“Ha’u hanesan treinadór uza forsa treinamentu durante semana-ida sei la sufisiénta tanba mínimu tenke fulan tolu tenke iha mós refreshing training ida, ita bele hala’o dala rua ba polísia ida-ne’e laiha ida ne’e sai hanesan difikuldade. Maibé, la hamate espíritu hanesan servidór ba nasaun atu fó seguransa” nia hateten.

Konstituisaun RDTL artigu 147 (Polísia no forsa seguransa sira) iha alinea ba dahuluk hateten Polísia sei defende legalidade demokrátiku no garante sidadaun sira-nia seguransa internu, maibé sira labele iha partidu polítiku.

Alinea ba daruak hateten, prevensaun kriminál tenke hala’o ho respeitu ba direitu umanu no aliñea datoluk haktuir lei mak sei harii rejime ba polísia no mós forsa seguransa seluk.

Jornalista : Celestina Teles

Editór      : Cancio Ximenes

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!