Hadomi to’o iis kotu: reflesaun Sesta-feira Santa

Loron kra’ik ida ne’e, kontempla, nakukun ne’ebé hafalun ita ho Jesus nia liafuan ikus nian. Bíblia deskreve statement hitu ou Hakerek Liafuan hitu ikus (tujuh katak terakhir). Ita haree ida por ida, ho tuur hakmatek, fó tempu hodi reflete. Hodi buka sentidu espirituál ne’ebé profundu ba ita ida-idak nia moris.

1. Aman, perdua sira, tanba sira la hatene saida mak sira halo/Father, forgive them, for they know not what they do, Luc 23:34

Jesus nia perdaun ba ema radikál katak la iha limitasaun no to’o pontu ida ne’ebé ema seluk labele halo no ita seidauk haree. Wainhira Nia iha ona Krús leten no senti dau-daun ema nia kruelidade/kekejaman/brutalidade, Jesus expresa liafuan perdaun husi Nia ibun. Nia perdua sira iha momentu sira halo aat ba Nia no saran nia aan ba mate. Nia aumenta liutan, hodi konfesa eh admite katak sira hedi nia iha krús ne’e la’ós sira-nia responsabilidade. Klaro sira la hatene buat ida. saida mak Jesus hatudu ne’e espiritu umildade no hatudu ação amável mais ternura. Katak Nia mate la’ós ho odio no vingansa mas em sacrificio voluntário/ tetapi dalam pergorbanan yang rela. Bele eh lae ita espresa fraze eh liafuan ne’ebé Jesus dehan?

2. Ha’u dehan loloos ba ó, ohin ne’e kedan ó sei hamutuk ho Ha’u iha paraízu /I assure you, today you will be with me in paradise, Luc 23:43

Tebes duni, ida nee liafuan konsolasaun ba na’ok-ten diak hodi rona. Sertamente nia sente putus asa/desanima iha nia moris wainhira ema tara nia hamutuk ho Jesus iha krús. Ida ne’e grasa boot ida lalehan nian ba salvasaun mundu nian, fahe no lori todan hamutuk ho Kristu ho asaun konkreta. Hola parte iha misaun salvífiku. Ema ne’e merese hetan direitu espesiál hodi simu ksolok salvasaun nian. Nune’e mós ba ita. Jesus oferese insurance eh jaminan ba ita ida-idak. Nia oferese salvasaun ba ita hahú husi loron ohin. Nia oferese ida ne’e iha momentu ita iha hela situasaun dilemátiku, iha momentu arrependementu, koko atu husik sala ne’ebé belit iha ita nian. Ita rona eh lae nia oferese laran luak? Nia oferese oportunidade? Ita iha hakarak atu kolabora ho nia grantia? Karik, ita rona, nia konvida ita atu sai husi nakukun no moris iha roman lalehan nian?

3. Inan, Ida ne’e mak ó-nia Oan/woman, behold your son, Jo 19:26-27

Prezente di’ak ida. Husi kruz leten Jesus entrega nia Inan ba João. Ho nune’e, nia entrega mós mai ita ida-idak. Ita nia uniaun metin ho Jesus lori ita ba hola parte iha Jesus nia família, ita sai nia inan nia oan feto no mane. Maria simu responsabilidade ida nee ho ksolok. Nia hakuak no halibur ita hamutuk iha fiar ida de’it, ho nia ita ba to’o Jesus. Ita-boot simu Nai’n feto/Maria hanesan inan espirituál?

4. Ha’u-nia Maromak, tansa ita hewai Ha’u / My God, My God why have you forsaken me, Mat 27:46; Slm 22:2

Aman Maromak la husi Jesus Mesak. Maibé permite Nian sente no esperimenta lakon Aman husi Nia natureza umana. Nia sente putus asa/desanima/kecewa profundu. Nia permite mós niaan hatene no experimenta konsekuénsia husi sala. Tan nee’ Nia hatene saida mak ita sente wainhira ita desanima. Dia tahu gimana rasanya. Nia la husik ita mesak iha momentu difisil, enfrenta tentasaun hirak ne’ebé koko atu lori ita sees husi ita-nia fiar ho totál ba Maromak.

5. Ha’u hamrook/ I thirst, Jo 19:28

Sungguh pernyataan yang berarti/que declaração significativo/ what a meaningful statement. Iha momentu ne’ebá Nia sente hamrook duni, nia buka be atu halakon nia hamrook. Maibé liu tan ida ne’e nia hamrook espiritualmente, nia hamrook ba ita nia salvasaun, moris foun iha Nia, ho Nia no husi Nia. Nia espritu hamrook tebes ba salvasaun. Nia saudades ba ita Nia oan sira. Nia hamrook ba ita nia domin. Reflete, Jesus husu ba individu ida (ó, ha’u, nia) Ha’u hamrook, ita-boot satifas nia ho selu nia domin?

6. Aman, ba ita liman, Ha’u hasa’e Ha’u klamar/ Father into your hands I commend my spirit, Luc 23:46

Ida ne’e formula da oração ne’ebé ita resita iha ita-nia moris. Ne’e mós liafuan fuan totál/oferese-an totál ba Maromak. Orasaun lori ita to’o finalidade ida, oferese-an totál. Ita mós husik orasaun oferta ida ne’e sai ita-nia orasaun lor-loron nian. Menyerah katak ita husik Maromak mak kontrola. Alias husik ita-nia hakarak rasik no hili Maromak nia hakarak. Signifika Maromak promete hodi simu ita nia penyerahan no lori ita ba alkansa meta ne’ebé nia planeia hela ba ita ida-idak.

7. ‘Buat hotu los ona/ It is finished vs hadomi to’o iis kotu, Jo 19:30

Importante tebes tuur no lembra. Liafuan inportante no ikus husi Nia. Ida ne’e fó hanoin kona-ba misaun salvasaun ba  mundu to’o duni ona, liuhusi sakrifísiu domin rohan laek husi Nia ba nia maun alin sira. Nia paisaun loron ida ne’e, katak pengorbanan sempurna yang menghapus dosa semua orang. Que sacrificio ida boot hanesan nee? Ita bai-bain akompaña no haree tiha ona sakrifísiu Krús no ita komtepla uainhira ita haree krús. Maibé wainhira ita semakin akrab ho krús ita semakin haluha pengorbanan.  Fasil ba ita atu haluha buat ne’ebé Jesus halo ba ita. Nia halo ação salvifico ho fuan, mate iha Krús.  La iha domin ida boot liu ida ne’ebé saran nia moris ba nia maun-alin sira hotu.