OÉ-CUSSE 25 abríl 2023 (TATOLI) – Partidu Demokrátiku (PD) lideradu Mariano Assanami Sabino, sei hatuur loloos konseitu entre Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-cusse Ambeno (RAEOA) no Zona Ekonomia Sosiál Merkadu (ZEESM) tanba azúl defende povu mak sai autór prinsipál investe iha sosiál merkadu.
Nune’e Prezidente PD ne’e hateten, bainhira azúl kaer ukun iha Governu foun mai, sei hadi’a jestaun implementasaun no hatuur loloos Zona Ekonomia Sosiál Merkadu Timor-Leste (ZEESM-TL) no Rejiaun Administrativa Esepsiál Oé-Cusse Ambeno (RAEOA).
Assanami, hato’o nia promesa ne’e bainhira hala’o kampaña eleitorál ho tipu komísiu aberta iha suku Naimeko, sub-rejiaun Pante Makasar, tersa ne’e.
Iha diskursu, figura jerasaun foun ne’e, kompromete ba militante no simpatizante no apoiante sira katak, bainhira povu depozita konfiansa Partidu Demokrátiku, primeiru sei hadi’a uluk infraestrutura sira bazea konseitu ZEESM nian.
“RAEOA no ZEESM iha diferente, RAEOA ita ko’alia ba infraestrutura iha konstrui ona portu aeroportu, konstrui ona estrada maibé seidauk to’o sub-rejiaun sira, ita presiza utilizasaun importante ba portu Kitahara, Mahata no aeroportu Oé-Cusse, aviaun boot sira tenke tún nune’e aeroportu labele abandona, ita mós tenke hadi’a portu Kitahara la’o, la’ós de’it ró sira mai hosi Dili, tanba konseitu inísu ba implementasaun RAEOA, infraestrutura sira-ne’ebé halo ona atu fasilita ZEESM,” Prezidente PD, Marianu Assanami Sabino hateten.
Tuir nia, konseitu ZEESM ne’e zona ekonomia, ne’ebé ekonómia tenki la’o, ohin ho triste tebes no laran moras tebes, Oé-Cusse Atoni oan sira, tenki kaer no tenke sulan, tanba de’it hatama mina-rai no hahán seluk liu fronteira.
“Ida-ne’e la’ós polísia sira kaer ne’e maka sala, sala ne’e iha polítika, polítika laiha inovasaun, polítika laiha kreatividade, ita ko’alia beibeik iha tinan hirak ba kotuk, tenke loke merkadu ba povu iha fronteira, nune’e povu fila-liman no hatama sasán ho dignu, tán ne’e Governu tenke fasilita povu ho fasil hetan osan, la’ós foin hatama de’it sasán uitoan, tenke kaer ba kadeia fali, ne’e la justu,” nia katak.
Tuir Assanami, Estadu maubere, Estadu ida-ne’ebé atu dignifika povu, Estadu iha tanba liuhosi votu povu nian, maka dignifika maka hamosu Estadu, Governu no Parlamentu.
Iha tempu naruk, kompromisu oinoin, FRETILIN ho CNRT no PLP inklui PD rasik, maibé to’o ikus povu nafatin sai vítima, povu iha fronteira nafatin la hetan benefísiu, moris depende de’it fa’an animál, hodi importa nesesidade bázika atu sustenta moris.
Ida-ne’e hatudu, ukun ne’e la rekoñese ukun-ne’ebé nia impresta, ne’e hatudu katak, ita la rekoñese, ukun ne’e povu nian, liuhosi eleisaun maka impresta povu nia votu atu dignifika no serbí povu.
“Tanba ne’e inan-aman sira ita-nia votu iha 2023 ne’e krusiál tebes, tanba ita-nia aman sira ko’alia ZEESM ho RAEOA idade ba daudaun ona, presiza oan sira atu prepara hodi hadi’a, tanba ne’e iha eleisaun ida-ne’e ita avalia no haree ona, progresu ne’ebé la’o, maibé benefísiu seidauk to’o sub-rejiaun sira,” nia katak.
Tuir nia, planu konseptu ZEESM iha planu inísiu, ita hakarak Oé-Cusse tenke sai odamatan, atu hatama produtu sira mai hosi nasaun seluk, atu kompete, maibé to’o tinan ne’e, planu seidauk realiza.
“Sasán sira-ne’e folin liu fali produtu hosi nasaun sira seluk, susar tebes atu fa’an iha rai-li’urr, ida-ne’e tanba falla iha polítika jestaun, ko’alia RAEOA no ZEESM povu tenke investe, povu mak sai autór ba negósiu tama atu investe iha sosiál merkadu,” Assanami afirma.
Prezidente PD Rejiaun Oé-Cusse, José Tanesib Anuno, reafirma, militante no apoiante iha Oé-Cusse, sei fó vitória ba partidu PD iha eleisaun parlamentár tinan ne’e.
“Ohin hosi sub-rejiaun Pássabe Nítibe inklui Oésilo balu la partisipa tanba situasaun udan, tanba mota, maibé hanesan responsável másimu PD iha Oé-Cusse, sei kontinua serbisu no aprosima nafatin, no katak iha loron 21 maiu, povu Oé-Cusse sei fó vitória ba PD ho votu másimu,” José Anuno hateten.
Entretantu, durante PD realiza kampaña eleitorál ne’e situasaun la’o di’ak no kontroladu tanba hetan seguransa másimu hosi Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) no hetan mós observasaun hosi Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE, sigla portugés).
Jornalista: Abílio Elo Nini
Editór: Evaristo Soares Martins
