Top

Teofilo ho kondisaun defisiénsia foti oin Timor-Leste iha eventu internasionál

Atleta sira ne'ebé kompete iha Dili Internasionál Maraton ho kategoria 10 kilometru, iha estrada ibun Palasiu Prezidente, sabadu (08/10). Imajen Tatoli/Francisco Sony

DILI, 14 juñu 2023 (TATOLI) – “My advice to other disabled people would be, concentrate on things your disability doesn’t prevent you from doing well and don’t regret the things it interferes with. Don’t be disabled in spirit as well as physically”

‘Ha’u-nia mensajen ba defisiente sira seluk mak konsentra ba saída mak o halo, tanba o nia defisiénsia lá prevene o atu halo di’ak no labele arepende ho saída mak interfere o, labele defisiente iha espíritu no fizikamente’’, sita hosi ema fíziku teóriku, Cosmolog, Steven Hawking nia-lia tatoli.

Mensajen ida ne’e relevante tebes ba Atleta hosi modalidade atletizmu, Teofilo Freitas ne’ebé ho kondisaun defisiénsia ain maibé nia konsentra saida mak bele halo, esforsu nia-aan rasik, halo kontente nia-aan, família no nasaun liuhosi nia talentu estraordináriu iha eventu kurida maratona internasionál hodi gaña medalla 10, hodi foti Timor-Leste nia oin iha kompetisaun mundiál.

“Ha’u ho kondisaun ne’ebé defisiente, bainhira atu hanoin tama iha mundu atletizmu, ha’u rasik hasoru situasaun ida ne’ebé difisil tebes, tanba la iha osan atu selu ha’u nia eskola no seluk tan, maibé ho situasaun ne’ebé obriga ha’u ho kondisaun defisiente tenke ba envolve aan hanesan atleta”, Teófilo dehan ba Agência TATOLI iha Farol Dili, kuarta ne’e.

Bainhira Teófilo envolve aan hanesan atleta atletizmu iha tinan 2016, nia rasik sei tur iha banku Universidade Oriental Timor Loros’e (UNITAL) maske iha kompetisaun ne’e kompete ho ema normál sira, ikus mai nia la konsege konkista vitória ruma, mezmu nue’e, treinadór atletizmu ho naran Calstro lori Teofilo ho nia maluk sir aba hamahan-aan iha Kimite Paralímpiku Nasionál Timor-Leste (CPNTL) atu tuir treinamentu ho nia maluk defisiente sira.

Preparativu ne’ebé iha, atleta ran hosi Munisípiu Baucau konsege hatudu prestasaun ne’ebé di’ak hamonu kedan komisaun sira iha CPNTL mak haruka Teófilo ba kompete iha eventu internasionál sira iha estranjeiru.

Iha tinan 2017 Teófilo hetan fiar hodi ba kompete iha eventu ASEAN Para Games ne’ebé hala’o iha nasaun Malazia konsege hetan medalla osan mean rua.

Iha tinan 2018 Teófilo kompete fali iha eventu nasionál kompete entre Universidade iha Timor-Leste laran tomak konsege rekolla medalla osan mutin ida no metan ida.

Nafatin iha tinan 2018, Teofilo ba kompete iha eventu internasionál Azia Pra Games ne’ebé hala’o iha Jakarta-Indonézia kompete hosi nasaun hamutuk 43 atleta ne’e konsege halo rekór foun hodi sai primeiru lugar hodi hetan medalla osan mean rua.

Iha tinan 2019 konsege tuir eventu Arafura Games iha Darwin Austrália konsege oferese medalla osan mean ida no mutin ida.

Iha tinan 2022 Teófilo kompete fali iha eventu Solo Indonézia konsege rekolla medalla osan mean tolu iha eventu internasionál ne’e.

Iha 2022 eventu Dili Maratona Teófilo kompete konsege sai primeiru lugar hodi no hetan medalla osan mean ida.

Iha tinan 2023 Teofilo marka tan istória ba Timor-Leste iha eventu ASEAN Para Games iha Kamboja hodi oferese medalla osan mean rua ba Timor-Leste.

Iha eventu ne’e, Teofilo konsege hasoru difikuldade tanba la partisipa iha kurida 400 metru tanba kondisaun saúde ne’ebé la permite.

“Iha Kamboja iha metru 400 mak ha’u la konsege tuir tanba kondisaun saúde, ne’e kauza hosi ami-nia viajen no la deskansa, kompete iha loron tutuir malu la deskansa mak ha’u deside labele partisipa maibé ha’u konsege fó medalla rua ba Timor-Leste”, nia revela.

Difikuldade

Antes atu hamorin Timor-Leste nia-naran iha mundu atleta ne’e hasoru dezafiu ne’ebé bo’ot hosi nia maluk defisiente sira no ema sira la moris ho defisiente liuhosi presaun psikolojia.

Maibé presaun no dezafiu sira ne’e la hamate vontade Teófilo nian atu mantein iha nia pozisaun atu hala’o nafatin treinamentu to’o final.

“Durante ne’e ha’u hasoru esperiénsia ne’ebé moruk, esperiénsia moruk sira ne’e barak liuhosi ema nia hahalok, tanba sira-nia hakarak ne’e ema ne’ebé hatudu ona prestasaun labele bebeik, sira buka meiu hotu atu hatun ha’u lori lia falsu, bobar ba mai iha CPNTL laran atu hamate ha’u nia espiritu maibé, bobar lia dehan ha’u laiha disiplina, maibé ha’u la hatene laiha disiplina hosi ida ne’ebé, sira tenta atu kansela ha’u iha eventu internasionál sira maibé la konsege, ikus ha’u ba hatudu duni rezultadu”, nia konta.

“Treinamentu ha’u tuir ho di’ak, kriteria sira ha’u liu hotu, iha selesaun ha’u sempre liu, maibé sira bobar lia dehan ha’u laiha disiplina, maibé sira la esplika klean mai ha’u, maibé ha’u pasiénsia no halo nafatin orasaun, ikus ha’u konsege manán buat hotu, ho nune’e ha’u rekomenda ba Governu foun mai labele tolera ema sira hanesan ne’e hodi tur iha CPNTL, ida ne’e hamate atleta nia espiritu”, nia haklaken.

Jornalista: Hortencio Sanchez

Editór : Zezito Silva

Publisidade

Leave a Reply

Latest Post

error: Content is protected !!