Agrikultór Tapo-Memo falla kolleta Hare tinan 2023
MALIANA, 11 jullu 2023 (TATOLI)-Xefe suku Tapo-Memo, postu administrativu Maliana, Munisípiu Bobonaro, Joaquim Baptista, hateten iha époka dahuluk tinan ne’e komunidade agrikultór sira falla kolleta produsaun Hare tanba hetan ataka hosi peste Karakol.
Nia haktuir, iha tinan hirak ba kotuk sei hatudu rezultadu diak kada ektare, agrikultór sira bele prodús Hare hosi toneldas rua no bele liu, tanba kontrola másimu ba peste Karakol.
“Tinan ida ne’e populasaun suku Tapo-Memo falla kolleta, balu atu ko’a nia kain ida de’it mós laiha, moos hotu, ita-boot sira bele ba haree, rai ne’ebé mak molik ne’e sira kuda tiha Hare, maibé Karakól haan hotu kedas, ninia kain ida de’it mos laiha,” nia ko’alia iha Tunubibi, tersa ne’e.
Nia subliña, natar ne’ebé agrikultór sira halo dependénsia liu ba udan-been nune’e rezultadu kolleta menus kompara ho tinan sira antes ne’e.
“Sé ita uza bee-mota irrigasaun ne’e pelumenus tonelada haat-resin, kuandu irrigasaun ne’e di’ak, nia bele hetan to’o tonelada lima. Ita haree didi’ak hosi ninia adubu, ai-moruk, depois ita tau atensaun másimu,” nia katak.
Mateus de Jesus nu’udar agrikultór, husu ba Ministériu Agrikultura no Peska atu tau matan ba kestaun refere, liuliu hadi’ak kondisaun irrgasaun Maliana II no apoia ai-moruk peste ba agrikultór sira.
“Ita-nia estadu presiza lalais, tanba agora ami falla kolleta, hau nia natar ektare ida resin, dezde hahú hosi fila-rai to’o kuda ne’e, hau gasta osan $200, ikus mai ba kuda karon tolu deit mós la to’o, Karakól haan hotu kedas,” nia hateten.
Tuir dadus Natar pertense ba suku Tapo-Memo kuaze ektare 2,000-resin. Hosi totál ne’e iha ektare 1,300 mak abandona, hahú hosi tinan 2011 mai to’o agora tanba kauza hosi irigasaun Maliana II la funsiona no aat kuaze 85%.
Jornalista: Sérgio da Cruz
Editór: Evaristo Soares Martins
